Strefa Bydło

Osuszanie profilaktyka zwalczania mastitis

Jakub Samborski
PRP Polska

 

Nadmiar wilgoci w budynkach inwentarskich jest powodem chorób, patologii i dyskomfortu zwierząt hodowlanych. Coraz bardziej intensywny chów zwierząt, zwiększanie obsady, eliminacja ściółki, nieprawidłowa wentylacja, niesprawne systemy podawania wody sprzyjają gromadzeniu się wilgoci w miejscach przebywania zwierząt. Coraz więcej obór (obecnie jest to ponad 80% nowych konstrukcji w Europie) to obory wolnostanowiskowe, wyposażone w kojce-kombiboksy (bez lub z niewielką ilością słomy).

 

 

Przebywanie bydła na wilgotnym podłożu jest nie uniknione. Takie środowisko naraża zwierzęta na infekcje mikrobiologiczne i zmiany patologiczne. Powoduje to wymierne straty dla hodowców. Najwięcej strat czyni mastitis (zapalenie wymienia). Obecnie mastitis jest chorobą występującą najczęściej w chowie krów mlecznych. Według badań Guide du confort de la vache DeLaval 2006 straty nią powodowane w Europie są szacowane na 184 EUR (straty mleka – 134 EUR, brakowanie – 40 EUR, leczenie – 10 EUR) na krowę rocznie. Wydaje się więc oczywiste, że hodowcy bydła powinni starać się eliminować występowanie tej choroby, aby ograniczając straty, osiągnąć maksimum zysków. Utrzymanie zwierząt w czystości jest warunkiem koniecznym do ograniczenia zapaleń wymienia (mastitis) z powodów środowiskowych.
Można i należy zapobiegać zapaleniom wymienia, stosując profilaktykę:

  • dbać, aby środowisko bytowania krowy było suche, czyste i zdrowe,
  • stosować zrównoważone żywienie (stosunek białko/energia/włókno),
  • dbać o przedzdajanie i higienę strzyków przed i po udoju,
  • pilnować, aby aparaty udojowe były właściwie wyregulowane.

Dbałość o środowisko bytowania zwierzęcia to działania osuszające i asenizujące. Najprostszym, jest stosowanie osuszaczy, absorbentów wilgoci. Na rynku europejskim jest obecnie kilkanaście produktów sprzedawanych jako absorbenty wilgotności, do zastosowania w chowie zwierząt. Większość z nich ma także albo przede wszystkim, właściwości dezynfekujące. Nie spełniają one jednak w pełni oczekiwań hodowców. W latach 2011-2012 PRP Technologies przeprowadziła ankietę wśród właścicieli dużych hodowli: bydła, świń i drobiu. Ich odpowiedzi umożliwiły określenie cech, którymi powinien charakteryzować się optymalny absorbent:

  • zdolność wchłonięcia dużej ilości wody,
  • szybkość działania,
  • możliwość ponownego wchłaniania wody, po wyschnięciu,
  • forma fizyczna umożliwiająca pokrycie dużej powierzchni przy pomocy małych dawek,
  • asenizacja środowiska bytowania zwierzęcia (ograniczenie występowania mikroorganizmów patogenicznych i czynników niekorzystnych dla zdrowia zwierząt),
  • bezpieczny dla zwierząt i ludzi, niepowodujący podrażnień skóry, dróg oddechowych, czy przewodu pokarmowego.

Najważniejszymi są pierwsza i ostatnia cecha, czyli Efektywność i Bezpieczeństwo.
W oparciu o te informacje, Dział Badań i Rozwoju PRP Technologies opracował formulację nowego produktu, któremu nadano nazwę Z’dry:

  • „Z”, bo produkt dla Zwierząt,
  • „dry”, bo ma działanie osuszające (ang. dry to osuszanie).

Z’dry jest produktem, o najwyższym stopniu absorpcji wody (1 kg może wchłonąć 1,22 kg wody), w stosunku do innych absorbentów obecnych w obrocie handlowym. Nie zawiera substancji biobójczych (dezynfekujących), niebezpiecznych dla zwierząt hodowlanych i ludzi: chloraminy, innych związków chloru, siarczanu miedzi, innych soli silnych kwasów. Z’dry składa się z:

  • materiału absorbującego: minerały ilaste (montmorylonit i sepiolit), pył roślinny i mikrocząsteczki pochodzenia skalnego,
  • związków węglanowych: zobojętniają odczyn środowiska, posiadają właściwości asenizujące,
  • składników MIP (Mineral Inducer Process): oddziałują na aktywność biologiczną mikroorganizmów w odchodach i ściółce,
  • wyciągów roślinnych: nadają przyjemny zapach, posiadają właściwości asenizujące.

Montmorylonit jest minerałem ilastym pęczniejącym: składa się z 3 warstw, cechuje się możliwością zmiany przestrzeni pomiędzy warstwami, poprzez absorpcję wody. Posiada najwyższy potencjał sorpcyjny. Sepiolity są minerałami ilastym tworzącymi drobne kryształy o pokroju włoskowym. Szczególna struktura sepiolitu wyjaśnia wysoki stopień zdolności absorpcyjnej – powierzchnia absorpcyjna jest wynikiem sumy powierzchni zewnętrznej i wewnętrznej (zeolitowe kanały wewnętrzne i skupiska włókien na zewnątrz). Sepiolit jest zarejestrowanym w UE mineralnym dodatkiem do pasz dla zwierząt.
Dzięki takiej kompozycji składu Z’dry ma doskonałe właściwości osuszająco-asenizujące. Aplikacja Z’dry w tylnej części legowisk, w miejscach gdzie znajduje się wymię krów w trakcie spoczynku, przyczynia się do obniżenia ilości zabrudzeń nie tylko na gruczole mlecznym, ale także na całym zwierzęciu. Badania przeprowadzone przez Laboratorium LDA22 (Laboratoire public d’analyses du Département des Côtes d’Armor) udowodniły ograniczenie rozwoju bakterii patogenicznych. W trakcie badań skupiono się na trzech rodzajach bakterii, które stanowią wskaźnik mikroflory patogenicznej: Escherichia Coli, Clostridium Perfringens oraz Enterococcus Spp. Zastosowanie Z’dry spowodowało obniżenie liczebności bakterii Clostridium Perfringens o 11% w stosunku do kontroli oraz odpowiednio o 61% Enterococcus Spp. i 67% Escherichia Coli. Skuteczne obniżenie liczebności szczególnie tych dwóch ostatnich bakterii dowodzi wysokiej przydatności Z’dry w profilaktyki walki z mastitis.
Specyficzna forma fizyczna pozwala na stosowanie małych, a co za tym idzie skutecznych dawek. Cecha ta jest ściśle połączona z niskimi kosztami jednej aplikacji. Na rynku można spotkać produkty o podobnej funkcyjności, lecz wysokie dawki oraz utlenianie się produktów po zetknięciu się z wilgotnym otoczeniem klasyfikują je daleko za Z’dry. W przypadku Z’dry wysoką skuteczność osiągamy stosując tylko 100 g/krowę/dzień. Dodatkowym atutem jest możliwość ponownej absorpcji wilgoci po wyschnięciu produktu.
Z’dry sprzedawany jest w wygodnych opakowaniach po 25 kg (worki trójwarstwowe, polietylen + papier). Od listopada 2012 jest już dostępny w punktach sprzedaży Dystrybutorów PRP Polska.


 

© 2020 Pro Agricola dom wydawniczy