Copyright 2019

Zdzisław Gliński, Krzysztof Kostro

AP Lublin

 

W wykazie chorób zwierząt Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE) znajduje się tejlerioza. Jest to pasożytnicza choroba bydła wywołana przez Theilerie, które są obligatoryjnymi śródkomórkowymi pierwotniakami przenoszonymi przez kleszcze. Najważniejsze znaczenie u bydła odgrywa Theileria annulata i Theileria parva. Tejlerioza jest uważana za jedną z najniebezpieczniejszych pierwotniaczych chorób bydła.

Epidemiologia

Theileria annulata, która atakuje bydło w Północnej Afryce, krajach położonych nad Morzem Śródziemnym, na Środkowym Wschodzie, Indiach, Azji i terenach byłego Związku Radzieckiego, jest przyczyną tropikalnej (śródziemnomorskiej) tejleriozy. Theileria parva występuje w 13 krajach Afryki subsacharyjskiej, gdzie wywołuje gorączkę nadbrzeżną (East Coast fever, Corridor disease and January disease). Kilka gatunków Theileria takich jak: Theileria taurotragi i T. mutans są niechorobotwórcze lub wywołują chorobą o łagodnym przebiegu, zaś Theileria velifera jest niechorobotwórcza. Występują one głównie w Afryce i ich obecność komplikuje epidemiologię tejleriozy.

Etiologia i patogeneza

Theileria ma wygląd drobnych pałeczkowatych tworów (0,5-3,0 μm). Niekiedy w zakazonych komórkach występuje w formie pierścieni, przecinków i krążków. Rozmnaża się głównie w erytrocytach. Schizonty pasożyta występują w krwinkach białych, limfocytach śledziony, wątroby i węzłów chłonnych (Ryc. 1), zaś piroplazmy występują w krwinkach czerwonych (Ryc. 2). Szczepy Theileria annulata różnią się chorobotwórczością. Mogą powodować upadek do 90% zakażonego bydła. Wektorem Theileria annulata są kleszcze z rodzaju Hyalomma, Theileria parva kleszcze z rodzaju Haemophysalis, a wektorem Theileria mutant są kleszcze z rodzaju Amblyoma. Larwy i nimfy kleszcza zarażają się krwią bydła, w której występują gametocyty pasożyta, natomiast dojrzałe kleszcze są wektorami Theileria na zdrowe zwierzęta.

Dostęp do wszystkich artykułów archiwalnych znajdujących się na naszym portalu jest możliwy po wykupieniu prenumeraty czasopisma.

Zaloguj się, aby zobaczyć.