Copyright 2019

Bezpieczna droga z LNB

W poprzednim artykule pisaliśmy o rozpoczęciu przez firmę LNB akcji „Bezpieczna Droga z LNB”. W ostatnich kilku tygodniach zostało przekazanych 10 tysięcy kamizelek odblaskowych dzieciom Szkół Podstawowych z klas 1-3. Reprezentanci firmy dotarli do 80 placówek na terenach wiejskich w całej Polsce. Szeroko zakrojony plan działań edukacyjnych miał na celu uświadomienie dzieciom, rodzicom i nauczycielom wciąż aktualny temat bezpieczeństwa na drogach, bezpieczeństwa dzieci w drodze do i ze szkoły.

Anna Wilkanowska

Uniwersytet w Molise, Włochy

 

Hodowla bydła opasowego cieszy się dużą atrakcyjnością. Mięso wołowe jest bogatym źródłem białka zwierzęcego, a jego cenne właściwości fizykochemiczne nie ulegają pogorszeniu nawet w warunkach 30-dniowego przechowywania zamrażalniczego. Fundamentalne znaczenie w przypadku zwierząt gospodarskich, w tym bydła rzeźnego ma żywienie, decydujące o wynikach produkcyjnych, oraz o jakości pozyskiwanych produktów. Poziom żywienia w okresie opasania powinien umożliwić optymalne wykorzystanie potencjału wzrostowego zwierzęcia w celu uzyskania odpowiedniego przyrostu tkanki mięsnej.

Zbyt niski poziom żywienia, czyli poniżej optimum potencjału wzrostowego, skutkuje zmniejszeniem tempa wzrostu i umięśnienia, a przez to wpływa na pogorszenie składu tuszy przy uboju. Z drugiej strony należy jednak zaznaczyć, że zwiększenie intensywności opasania wpływa na wzrost zawartości tłuszczu śródmięśniowego. Pomimo że tłuszcz oddziałuje na poprawę aromatu, barwy i soczystości mięsa, to takie mięso może stać się mniej atrakcyjne dla współczesnego konsumenta nastawionego na niskokaloryczny produkt. Optymalnym rozwiązaniem, umożliwiającym uzyskanie żywca wołowego wysokiej jakości, powinno być doprowadzanie opasanych zwierząt do odpowiedniej masy ciała przed ubojem. Wówczas zakończenie opasania powinno nastąpić w tzw. fizjologicznej dojrzałości zwierzęcia do uboju, to znaczy w takim wieku, w którym odkładanie białka w tuszy zaczyna już słabnąć, a dalsza kontynuacja opasania z powodu intensywnego odkładania tłuszczu staje się już nieopłacalna. Praktycznie ma to miejsce w momencie osiągnięcia przez zwierzę około 60% średniej masy ciała dorosłego osobnika danej rasy i płci lub, gdy ze względów fizjologicznych, wielkość dziennych przyrostów masy ciała maleje do wartości stanowiących około 80% przyrostów maksymalnych dla danej rasy.

                Biorąc pod uwagę powyższe fakty, zaznaczyć należy, że racjonalne żywienie polega przede wszystkim na dostarczeniu w diecie wszystkich niezbędnych składników pokarmowych i optymalnym pokryciu zapotrzebowania zwierząt w zależności od kierunku prowadzonej produkcji zwierzęcej. W tym celu stosuje się pasze pochodzenia gospodarskiego, odpadki przemysłu rolno-spożywczego oraz pasze przemysłowe. Hodowcy zwracają szczególną uwagę na trzy składniki dawki żywieniowej: energię, białko oraz włókno. Wiedzą, że zarówno niedobór, jak i nadmiar tych elementów, może doprowadzić nie tylko do nieprawidłowego wzrostu i rozwoju młodych zwierząt, niskich przyrostów dobowych opasów, ale również do wielu chorób metabolicznych i zaburzeń w rozrodzie. Należy dodać, że zapotrzebowanie na składniki pokarmowe zależy od rasy i płci zwierzęcia, masy ciała oraz zakładanych dziennych jego przyrostów w poszczególnych okresach opasania, a także wieku przy uboju. Wynika to z zaobserwowanych zależności między wiekiem a składem tkankowym ciała zwierząt, w tym przypadku bydła. U zwierząt młodych w dziennym przyroście masy ciała przeważa głównie tkanka mięsna, tymczasem w okresie wzrostu odkłada się coraz więcej tłuszczu. Postępujące wraz z wiekiem zmiany w proporcji białka do tłuszczu w dziennym przyroście masy ciała powodują, że na uzyskanie 1 kg przyrostu masy ciała należy dostarczać w dziennej dawce pokarmowej coraz więcej energii.

Dostęp do wszystkich artykułów archiwalnych znajdujących się na naszym portalu jest możliwy po wykupieniu prenumeraty czasopisma.

 

Firma Wolf System od ponad 45 lat w całej Europie dostarcza monolityczne zbiorniki żelbetowe budowane w oparciu o opatentowany system szalunku. Doskonała jakość, a także zastosowanie rozwiązań konstrukcyjnych w najtrudniejszych warunkach sprawia, że firma Wolf System rokrocznie buduje ponad 6000 monolitycznych zbiorników żelbetowych w kraju i za granicą. Na sukces, realizowanych przez firmę Wolf System, zamówień składa się przede wszystkim ekonomia i szybkość wykonania oraz profesjonalne podejście do każdej budowy. Zbiorniki i silosy żelbetowe Wolf System przeznaczone są do gromadzenia wszelkich materiałów płynnych (gnojowica, woda, ścieki itd.) i sypkich (wióry, trociny, biomasa).

Agnieszka Wilczek-Jagiełło

Lublin

 

Ultrasonografia znajduje coraz szersze zastosowanie w medycynie weterynaryjnej. Lepszy dostęp do aparatury USG i jej w miarę przystępne ceny sprawiły, że ta metoda diagnostyczna przestała być narzędziem elitarnym, osiągalnym jedynie dla wybranych stad. Ultrasonografia jest prostą, wiarygodną i jednocześnie nieinwazyjną obrazową metodą diagnostyczną, ale również metodą wspomagającą nowe techniki biotechnologii i wspomagania rozrodu tj. inseminacja, a także transfer zarodków. Wydaje się więc, że zastosowanie USG może dawać same zalety w zakresie sterowania rozrodem w stadzie bydła pod warunkiem jednak, że jest wykonywane jedynie przez doświadczonych operatorów.

Przyszłość należy do embriotransferu?

Przezodbytnicze badanie USG u zwierząt gospodarskich (tj. u bydła) wykonywane są od połowy lat 80. ubiegłego wieku (w powszechnym zastosowaniu są natomiast od ok. 15-20 lat). Ultrasonografia per rectum pozwala m.in. na bezpieczną i nieinwazyjną obserwację jajników oraz różnicowanie struktur obecnych w ich miąższu (np. obecność ciałka żółtego, torbieli jajnikowych, nowotworów, cyst itp.). Zastosowanie ultrasonografii w reprodukcji bydła przyczyniło się do uzyskania wielu wiadomości odnośnie fizjologii rozrodu tego gatunku. Dowiedziono chociażby falowego dojrzewania pęcherzyków jajnikowych u krów. Co oznacza, że w okresie jednego cyklu rujowego występują zazwyczaj dwie, trzy, a nawet cztery fale pęcherzykowe. Za każdym razem ma miejsce rekrutacja – czyli rozwój kilku pęcherzyków, a także selekcja, podczas której  1 lub 2 pęcherzyki są wybierane do dalszego rozwoju – i dominacja, gdy szybko rozwija się tylko 1 pęcherzyk jajnikowy, a pozostałe ulegają supresji (Żuraw A. i wsp., 2012). Ocena zmian zachodzących na jajnikach dokonywana za pomocą aparatury USG ma zasadnicze znaczenie dla przygotowania krów dawczyń do transferu zarodków (tzw. embriotransfer). Krowy – dawczynie zarodków są zazwyczaj poddawane terapii hormonalnej, której celem jest uzyskanie superowulacji (uwolnienie jednocześnie kilku komórek jajowych) lub superstymulacji (gdy owulacja nie jest wywoływana, a pęcherzyki są pobierane bezpośrednio z jajników) (Żuraw A. i wsp., 2012). Powodzenie całej procedury zależne jest w dużej mierze od właściwego wyboru pęcherzyków – celowi temu doskonale zaś służy badanie USG, zwłaszcza zaś USG dopplerowskie, a więc takie dzięki któremu możemy zobrazować przepływ krwi w naczyniach krwionośnych. Tak więc, dzięki zastosowaniu ultrasonografii dopplerowskiej możemy zobrazować unaczynienie poszczególnych narządów i tkanek. Z kolei logicznym jest, że tkanki dobrze zaopatrzone w krew lepiej funkcjonują. Dzięki zastosowaniu USG dopplerowskiego udało się wykazać, że wielkość pęcherzyków jajnikowych nie jest najważniejszym kryterium w badaniu prawidłowości ich rozwoju. Pęcherzyki małe, w których mimo wszystko udaje się wykryć przepływ naczyniowy na dzień przed selekcją osiągają następnie większe rozmiary aniżeli pęcherzyki nie wykazujące przepływów, w tym samym czasie, co stwarza możliwość wczesnej identyfikacji pęcherzyka dominującego, jak również trafność przewidywania względem ich żywotności. Oprócz wyboru właściwych, dobrych jakościowo pęcherzyków jajnikowych zastosowanie USG pozwala także na sprawne przeprowadzenie całej procedury dzięki zobrazowaniu pobierania pęcherzyków (ang. ovum pick – up, OPU). Zastosowanie biotransferu zarodków przyczynia się do zwiększenia wydajności rozrodczej samic o dużej wartości i uznanym potencjale genetycznym, a tym samym prowadzi do postępu hodowlanego. Pomimo niewątpliwie wielu pozytywnych aspektów związanych z transferem zarodków u bydła jest to metoda, która dotychczas nie została szeroko rozpropagowana głównie ze względu na fakt, że wymaga ona doświadczenia i wiedzy osoby wykonującej, ale również odpowiedniego sprzętu.

Dostęp do wszystkich artykułów archiwalnych znajdujących się na naszym portalu jest możliwy po wykupieniu prenumeraty czasopisma.

 

Co roku w marcu w Zakopanem odbywają się spotkania Szkoły Zimowej Hodowców Bydła, na które zjeżdżają się pracownicy ośrodków naukowych związanych z produkcją mleka i żywca wołowego, przedstawiciele ferm produkcyjnych oraz firmy obsługujące ten sektor rolnictwa. Szkoła cieszy się niesłabnącym powodzeniem od prawie ćwierć wieku.

Józef Krzyżewski

Instytut Genetyki i Hodowli

Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Jastrzębcu

 

Organizm krowy mlecznej posiada zaprogramowaną przez naturę tzw. „strefę komfortu cieplnego”, czyli optymalną temperaturę otoczenia oraz wilgotność i ruch powietrza. Jest to taki stan, w którym organizm nie zużywa dodatkowej energii ani na ogrzanie organizmu ani też na ochładzanie. W takich warunkach zwierzę pobiera ilość paszy zgodną z zapotrzebowaniem organizmu oraz produkuje optymalną ilość mleka.

Strefa komfortu cieplnego jest różna dla różnych gatunków zwierząt i zależy także od wieku oraz stanu fizjologicznego. Dla krów mlecznych optymalna temperatura, w zależności od wilgotności i szybkości ruchów powietrza, mieści się w przedziale 8-16°C. Jeśli organizm znajdzie się poza strefą komfortu cieplnego, uruchamia różnego rodzaju mechanizmy, umożliwiające pozbycie się nadmiaru ciepła lub dostarczenie dodatkowej ilości ciepła w celu dogrzania organizmu. U krów mlecznych mechanizmy związane z oddawaniem nadmiaru ciepła są uruchamiane już po przekroczeniu 20°C. Maksymalne wartości temperatury dla bydła, po przekroczeniu których wyraźnie pogarsza się dobrostan, mieszczą się w przedziale 24-27°C. Wysoka temperatura w połączeniu z niską wilgotnością względną powietrza jest przyczyną osuszania błony śluzowej dróg oddechowych i stwarza jednocześnie korzystne warunki do zwiększonej liczby infekcji wirusowych i bakteryjnych. Wysokie temperatury w połączeniu z wysoką względną wilgotnością powietrza hamują odprowadzanie nadmiaru ciepła z organizmu. Następuje jego akumulacja, wzrasta temperatura ciała krowy, co zaburza mechanizmy termoregulacyjne i stwarza warunki do wystąpienia stresu cieplnego, który w skrajnych warunkach może doprowadzić nawet do śmierci zwierzęcia (rys. 1).

Dostęp do wszystkich artykułów archiwalnych znajdujących się na naszym portalu jest możliwy po wykupieniu prenumeraty czasopisma.

David Davies

Brytyjski Instytut Nauk Biologicznych, Środowiskowych i Wiejskich

(Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences – IBERS)

 

Kiedy mówimy o owijaniu bel folią wiemy, że im więcej folii użyjemy tym większe będą korzyści. Ta zmiana w myśleniu nastąpiła w wyniku badań z 2007 prowadzonych przez brytyjski Instytut Nauk Biologicznych, Środowiskowych i Wiejskich (Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences – IBERS), które podkreśliły, że wybór 6 warstw owinięcia bel sianokiszonki (zamiast zwyczajowych 4 warstw) daje znacznie większe korzyści.

Krzysztof Bilik

Instytut Zootechniki PIB, Dział Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa

 

Mleko i produkty mleczarskie z uwagi na swoje walory odżywcze odgrywają nadal dużą rolę w zaspokojeniu potrzeb żywnościowych człowieka. Z uwagi jednak na wysoki udział i niekorzystny skład kwasów tłuszczowych postrzegane są w świadomości społecznej jako czynnik ryzyka w rozwoju tzw. chorób cywilizacyjnych. Przesłanki te spowodowały, że w ostatnich latach podejmuje się coraz więcej badań nad aspektami zdrowotnymi różnego rodzaju tłuszczów, białek i składników biologicznie aktywnych, zawartych w mleku i jego przetworach oraz modyfikowaniu ich składu różnymi metodami, w tym również poprzez żywienie (Nielsen i in., 2006).

Marek Gaworski

Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji, SGGW w Warszawie

 

Cechą współczesnej produkcji mleczarskiej jest systematyczne doskonalenie technologii pozyskiwania wysokiej jakości pasz, w tym pasz objętościowych. O jakości sianokiszonki i nowoczesności jej produkcji decydują rozwiązania technologiczne, sprzęt techniczny, a także odpowiednio dobrana folia.

W krajowych warunkach rozpowszechnione są głównie dwie technologie produkcji sianokiszonki: w silosach (lub pryzmach) oraz balotach, co determinuje zakres użytkowanego sprzętu i rodzaj zastosowanej folii. Współcześnie oferowany na rynku i użytkowany sprzęt jest coraz bardziej wyrafinowany technicznie, co w powiązaniu z dostępem do wysokiej jakości folii stanowi o doskonałości produkcji sianokiszonki.

Dostęp do wszystkich artykułów archiwalnych znajdujących się na naszym portalu jest możliwy po wykupieniu prenumeraty czasopisma.