Copyright 2019

Henryk Pawlak, Poznań


Kult bydła, szczególnie w zakresie religijnym, towarzyszył ludzkości od zarania dziejów i dlatego indyjskie, tzw. święte krowy, nie powinny nikogo dziwić. Przykładem może być bodaj Egipt, którego historia sięga ponad 3000 lat p.n.e. i w ciągu kolejnych wieków uchodził za jedną z najważniejszych cywilizacji antycznego świata. Tam też oddawano boską część bydłu. Spośród około sześćdziesięciu najważniejszych bóstw czczonych w Egipcie, dwoje nawiązywało do bydła − bogini Izyda i święty byk Apis.

Jakub Pacoń, Formella Rachela, Maciej Adamski, UP we Wrocławiu


Brodawczyca nazywana również brodawczakowatością jest chorobą wirusową. Wywołują ją onkogenne wirusy z rodziny Papillomatosis, w skrócie nazywane BPV (bovine papillomavirus). BPV infekuje tkanki łączne i nabłonkowe skóry lub błon śluzowych. Brodawczycę traktuje się przeważnie jako wadę kosmetyczną, ale w przypadku zakażenia nabłonka wymienia i narządów rodnych może być powodować problemy hodowlane wpływając na produkcję mleka i zaburzając rozród. Zwierzęta z brodawczycą ze względu na zmiany zewnętrze nie biorą udziału w wystawach zwierząt hodowlanych.

Katarzyna Markowska


Co roku do Zakopanego zjeżdżają pracownicy ośrodków naukowych związanych z produkcją mleka i żywca wołowego, przedstawiciele ferm produkcyjnych oraz firmy obsługujące sektor bydlęcy. Szkoła cieszy się niesłabnącym powodzeniem już od ćwierć wieku.

Jerzy Ziółkowski, SGGW Warszawa


Rasa bydła brown swiss jest brunatno umaszczoną rasą alpejską, o której wzmianki w zapiskach historycznych istnieją od 600 lat. Niektóre źródła podają, że jest to najstarsza rasa bydła wyhodowana w Europie. Pierwsze księgi bydła branvieh, bo tak też jest nazywana ta rasa, istnieją od 1880 roku. 

Marek Gaworski*, Michał Boćkowski

*SGGW Warszawa


Utrzymaniu zwierząt w pomieszczeniach inwentarskich towarzyszy wiele problemów, które szczególnie nasilają się w okresie lata i podwyższonych temperatur otoczenia. Problemem, jak co roku, są oczywiście muchy, z którymi czas podjąć zwycięską walkę.

Michał Boćkowski, Marek Gaworski*, Bogdan Dróżdż* 

*SGGW Warszawa



O sukcesie we współczesnej produkcji bydła mlecznego decydują szczegóły. Do najważniejszych szczegółów zalicza się żywienie zwierząt. Ocenę żywienia bydła kształtuje jednak nie tylko precyzyjnie dobrany skład pasz. Równie ważny, chociażby z punktu widzenia dokładności sformowania dawki pokarmowej pozostaje dobór technologii przygotowania i zadawania pasz w oborze.

Agnieszka Wilczek-Jagiełło


Dzisiaj wiemy już, że długoletnie wysiłki pracy hodowlanej nakierowane na poprawę wydajności krów przyczyniły się jednocześnie do znaczącego obniżenia ich płodności. Przy czym największy problem tkwi nie tyle w skutecznym zapłodnieniu, a w utrzymaniu ciąży. Odsetek strat zarodkowych jest w przypadku bydła najwyższy spośród wszystkich zwierząt hodowlanych i szacowany jest obecnie nawet na 45-65% (Świątek A., Okólski A., 2012). Problemy w zakresie rozrodu bydła często wynikają także ze słabego manifestowania objawów rujowych u krów. Zaburzenia związane z rozrodem mogą być rezultatem niewłaściwego żywienia, w tym niedoborów mineralno-witaminowych, zatuczania zwierząt, ale także rozchwiania fizjologicznej aktywności hormonalnej samicy oraz działania jej układu immunologicznego. 

Dorota Godyń, Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy Dział Technologii, Ekologii i Ekonomiki Produkcji Zwierzęcej, Balice k. Krakowa


Wysokie temperatury powietrza, występujące w Polsce w okresie lata, pogarszają warunki bytowe zwierząt gospodarskich. Największą bolączką producentów i hodowców bydła są obniżone w tym okresie wskaźniki produkcyjne, zwłaszcza dotyczące spadku wydajności mlecznej. W krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, stosowane są różnego rodzaju rozwiązania technologiczne poprawiające warunki mikroklimatyczne w pomieszczeniach dla bydła. Niektóre technologie z powodzeniem stosowane są także w naszym kraju. 

Robert Szulc, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu; Technikum Inżynierii Środowiska i Agrobiznesu w Poznaniu

Urszula Kołosowska, Zakład Doświadczalny Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego w Falentach, Oddział w Poznaniu


Każda krowa przed wycieleniem automatycznie kierując się instynktem wyszukuje dla siebie bezpiecznego i spokojnego miejsca. Zaleca się, aby na na około 10-14 dni przed wycieleniem przeprowadzić krowy do specjalnego kojca porodowego. Ważne jest, aby w budynku inwentarskim kojec porodowy został usytuowany w miejscu w miarę zacisznym i ciepłym, bez przeciągów i przede wszystkim pozbawiony wilgoci. Miejsce takie powinno być tak usytuowane, aby dać możliwość na wygodną obserwację i zarazem nadzór nad zachowaniem przebywających w nim zwierząt. W kwestii oświetlenia zaleca się, żeby natężenie oświetlenia wynosiło ok. 200 lx. Przy równomiernym rozkładzie wycieleń wielu krów, zaleca się jeden kojec porodowy na 20-30 krów o powierzchni min. 10 m² i wysokości minimalnej przegród wynoszącej 1,3 m. Jednak gdy mamy do czynienia z dużymi stadami porodówkę można zorganizować w sposób grupowy. Wtedy zaleca się powierzchnię ok. 8-10 m² kojca na każdą krowę, z tym, że należy odizolować fragment kojca o powierzchni przynajmniej 9 m² jako obszaru porodowego. Niestety – wadą takiej porodówki zbiorowej jest możliwość ssania przez cielę obcej krowy. Bardzo często zdarza się to w przypadku krów pierwiastek. Porodówki zbiorowe nie zdają egzaminu także przy utrzymywaniu krów w systemie obór uwięziowych.