Copyright 2019

W numerze:

  1. Właściwe przygotowanie żwacza do pobierania pasz w okresie wczesnej laktacji Józef Krzyżewski
  2. Skutki żywienia bydła paszami objętościowymi złej jakości Marta Kaliciak, Maciej Adamski
  3. Witaminy chronione w żywieniu bydła Andrzej Bochniak
  4. Mikroklimat w oborach – możemy zapobiec stresowi cieplnemu u krów Wojciech Krawczyk
  5. Bakterie odpowiedzialne za zapalenie wymienia Wojciech Neja
  6. Inwazja owadów a produkcyjność i dobrostan bydła Marta Kaliciak, Maciej Adamski
  7. Ekologiczny chów bydła mlecznego Piotr Wójcik
  8. Znaczenie łąk ziołowych w żywieniu bydła mlecznego Ewa Stamirowska-Krzaczek, Paweł Krzaczek
  9. Właściwy dobór szczepionki sposobem na efektywną walkę z syndromem oddechowym bydła Andrzej Bochniak i współpracownicy
  10. Koszty paszowe przyrostu masy ciała w opasie mieszańców ras mięsnych żywionych kiszonką z traw i pasza treściwą – raport z badań Cezary Purwin, Iwona Wyżlic, Zenon Nogalski, Monika Sobczuk-Szul, Zofia Wielgosz-Groth, Paulina Pogorzelska-Przybyłek
  11. Wstępne informacje o wynikach jakie uzyskano z zastosowaniem preparatu drożdżowego AGRO Yeast PLC w żywieniu krów w GNR BOVINAS Witold Podkówka
  12. Dodatkowe warstwy folii dają większe korzyści David Davies
  13. Próba kalkulacji kosztów produkcji bydła rzeźnego czyli: Befsztyk wołowy na polską kieszeń Tomasz Sakowski, Agata Malak-Rawlikowska
  14. Kilka słów o… początku i końcu sektora gorzelni rolniczych w Polsce Joanna Mączyńska, Adam Kupczyk
  15. Postęp w hodowli i użytkowaniu bydła oraz satysfakcja z dorobku hodowlanego Dariusz S. Minakowski

Dariusz S. Minakowski


Kolejna, już XV Regionalna Wystawa Zwierząt Hodowlanych i Święto Mleka w Płoniawach-Bramurze miała miejsce w ostatni majowy dzień bieżącego roku. Najlepsze zwierzęta wytypowane przez PFHBiPM w różnych kategoriach wiekowych oraz grupach użytkowych bydła ras mlecznych, zostały zaprezentowane na Wystawie przez hodowców z powiatów makowskiego, przasnyskiego, pułtuskiego, ostrołęckiego oraz ciechanowskiego i poddane ocenie konkursowej.

Joanna Mączyńska WIP SGGW
Adam Kupczyk; WIP SGGW, Krajowa Izba Biopaliw, Krajowa Izba Paliw Alternatywnych, Związek Gorzelni Polskich


Gorzelnie rolnicze na terenie Polski posiadają niezwykle barwną i bogatą historię, która sięga XV wieku. Niegdyś lokalizowane były na terenie folwarków pańszczyźnianych. Poddani za pomocą specjalnych talonów mogli odbierać w folwarcznej karczmie swoje wynagrodzenie w postaci „wódki” (okowity).

Tomasz Sakowski; IGiHZ PAN, Jastrzębia góra
Agata Malak-Rawlikowska; SGGW, Warszawa


Zapotrzebowanie na żywność w skali świata nieustannie rośnie. Szacuje się, że w perspektywie 2050 roku ludność na świecie wzrośnie z obecnego poziomu około 7 miliardów nawet do 9,6 miliarda. Oznacza to, że powierzchnia upraw rolniczych przypadająca na jednego mieszkańca w ciągu następnych kilkudziesięciu lat znacząco się zmniejszy. Jednocześnie wzrasta też globalna konsumpcja żywności. Tylko między rokiem 1998 a 2008, a więc w bardzo krótkim okresie, przyrost konsumpcji wyniósł ponad 600 mln ton w przeliczeniu na ekwiwalent zbożowy, co stanowi równowartość 27% konsumpcji z 1998 roku.

David Davies; Brytyjski Instytut Nauk Biologicznych, Środowiskowych i Wiejskich
(Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences – IBERS)


Kiedy mówimy o owijaniu bel folią wiemy, że im więcej folii użyjemy tym większe będą korzyści. Ta zmiana w myśleniu nastąpiła w wyniku badań z 2007 prowadzonych przez brytyjski Instytut Nauk Biologicznych, Środowiskowych i Wiejskich (Institute of Biological, Environmental and Rural Sciences – IBERS), które podkreśliły, że wybór 6 warstw owinięcia bel sianokiszonki (zamiast zwyczajowych 4 warstw) daje znacznie większe korzyści.

Prof. dr hab. Witold Podkówka  dr h.c.; Katedra Żywienia Zwierząt i Gospodarki Paszowej,
Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. J. J. Śniadeckich w Bydgoszczy


    W dniu 3 lutego 2015 roku rozpoczęto podawanie do dawki pokarmowej dla krów, preparatu AGRO Yeast PLC* zawierającego 1 x10¹¹ żywych komórek drożdżowych Saccharomyces cerevisiae, szczep CNCM 1-1077 przeznaczonego dla przeżuwaczy. Preparat ten stosowano w żywieniu:

  • krów od 5 dnia po wycieleniu,
  • krów na 4 tygodnie przed wycieleniem i do 5 dnia po wycieleniu.

Cezary Purwin, Iwona Wyżlic; Katedra Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa, UWM w Olsztynie
Zenon Nogalski, Monika Sobczuk-Szul, Zofia Wielgosz-Groth, Paulina Pogorzelska-Przybyłek;
Katedra Hodowli Bydla i Oceny Mleka, UWM w Olsztynie


Wstęp i cel pracy 

    Opłacalność produkcji wołowiny zależy w dużej mierze od relacji między ceną skupu oraz poniesionymi kosztami opasu. Największą część kosztów stanowią koszty pasz zużytych w trakcie opasania. Koszty paszowe opasu wyrażamy w złotówkach na 1 kg przyrostu masy ciała i nie należy ich mylić z całkowitymi kosztami opasu, które zawierają koszt cielęcia i jego odchowu, koszty obsługi i inne. Koszty paszowe opasu uwarunkowane są zużyciem suchej masy pasz na 1 kg przyrostu masy ciała oraz kosztami wyprodukowania lub zakupu zużywanych pasz. Podstawowym sposobem opasu młodego bydła jest żywienie „do woli” kiszonką z traw podsuszonych uzupełnioną mieszanką treściwą, składającą się obecnie najczęściej z ziarna pszenżyta i poekstrakcyjnej śruty rzepakowej.

Andrzej Bochniak i współpracownicy


Syndrom oddechowy bydła – BRDC (ang. bovine respiratory disease complex) jest schorzeniem o wieloczynnikowej etiologii, a to oznacza że może być wywoływany przez szereg czynników wirusowych, ale również może być rezultatem nadkażeń bakteryjnych. Powszechnie uważa się, że infekcyjne schorzenia w obrębie dróg oddechowych generują duże straty ekonomiczne.

Ewa Stamirowska-Krzaczek; Instytut Nauk Rolniczych, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie
Paweł Krzaczek; Katedra Energetyki i Środków Transportu, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie


Łąki ziołowe to naturalne zbiorowiskach roślinne, w których oprócz traw, motylkowatych i turzycowatych występują gatunki roślin zielnych należących do różnych rodzajów i rodzin botanicznych. Na zagospodarowanych użytkach zielonych trawy i motylkowate stanowią powyżej 90%, a na pozostałe grupy przypada zaledwie kilka procent.

Piotr Wójcik; Instytut Zootechniki PIB, Balice


Na tle Unii Europejskiej i świata hodowla bydła mlecznego w warunkach ekologicznych w Polsce wypada dość blado. W Unii Europejskiej około 550 tys. gospodarstw zajmuje się prawie 2,4 mln szt. ekologicznego bydła. W Polsce ekologicznym chowem bydła mlecznego zajmuje się niewiele ponad 3 tys. gospodarstw utrzymujących łącznie 19 tys. krów. Średnio na jedno gospodarstwo przypada 6,2 krowy przy 42,6% gospodarstw, utrzymujących 2-5 sztuk i zaledwie 0,7% z liczebnością 51-100 sztuk. Udział pogłowia certyfikowanych krów mlecznych w całości chowu bydła mlecznego UE, największy odnotowuje się w Austrii (15,6%), Danii (9,6%), Włoszech (2,6%). Najwięcej ekologicznych producentów posiada Austria, jednak najwięcej certyfikowanego mleka w przeliczeniu na gospodarstwo produkują Duńczycy – 1 132 ton (Walczak i wsp. 2013).