Zbiornikowe schładzalniki do mleka wyróżniają się wysokim poziomem nowoczesności, wynikającym z wyposażenia w bogatą elektronikę i automatyzację procesów roboczych. W efekcie, do etapu schładzania mleka w gospodarstwie można podejść komfortowo, chociaż nie bez wymaganej wiedzy i umiejętności prawidłowej obsługi urządzeń technicznych.

Szczegółowe zadania formułowane wobec schładzalników do mleka są jednoznaczne: w ciągu dwóch godzin od zakończenia doju obniżyć temperaturę mleka do 6-8°C i utrzymać surowiec w tym stanie przez kolejnych kilkadziesiąt godzin. Wymienione zadania są tym trudniejsze i bardziej odpowiedzialne, im większa ilość mleka podlega oziębianiu. Wymusza to stosowanie bardzo sprawnych urządzeń schładzających. Stąd, w gospodarstwach specjalizujących się w towarowej produkcji mleka powszechne zastosowanie znajdują stacjonarne schładzalniki zbiornikowe.
Wbrew pozorom dobór zbiornikowego schładzalnika do gospodarstwa mlecznego stanowi złożone zadanie. Wymaga bowiem uwzględnienia, obok pojemności zbiornika, także szeregu innych kryteriów, wśród których wymienia się: typ (otwarty lub zamknięty), liczbę dojów z których gromadzi się mleko (2-udojowe lub 4-udojowe), a ponadto kształt zbiornika, no i oczywiście zakres zautomatyzowania funkcji roboczych, decydujących o nowoczesności konstrukcji.


Standardy nowoczesności schładzalników zbiornikowych
Wyposażając gospodarstwo w schładzalnik zbiornikowy gwarantuje się spełnienie wysokiego standardu wymagań w zakresie obniżenia temperatury mleka i jego przechowywania. Standard ten poszerza się o szereg uzupełniających funkcji użytkowych obejmujących sterowanie, monitorowanie pracy, automatyzację mycia i inne. Funkcje te, możliwe do wybrania przez potencjalnego nabywcę schładzalnika przekładają się na wysoki poziom nowoczesności tworzonego w gospodarstwie systemu schładzania mleka.
Współczesne schładzalniki zbiornikowe są urządzeniami o wysokim stopniu automatyzacji pracy. Jest to naturalnym efektem spełnienia wymagań stawianych tego typu urządzeniom przez międzynarodową normę ISO, obowiązującą zarówno krajowych jak i zagranicznych producentów schładzalników. Przykładowo, zgodnie ze wspomnianą normą, otwarte schładzalniki zbiornikowe muszą być wyposażone w następujące zespoły:
❖    mieszadło obracające się z taką prędkością, która nie narusza struktury mleka (nie powoduje pienienia i zmaślania), wyposażone w funkcję automatycznego wyłączania pracy przy podniesieniu pokrywy;
❖    termostat elektroniczny lub elektromechaniczny, sterujący procesem schładzania mleka i jego przechowywania z cyklicznym mieszaniem mleka w trakcie przechowywania;
❖    system utrzymania temperatury przeciwdziałający zamarzaniu mleka niezależnie od stopnia wypełnienia zbiornika.
Nie są to oczywiście jedyne wymagania, które musi spełniać nowoczesny schładzalnik zbiornikowy. Zbiornik na mleko powinien być wykonany z blachy kwasoodpornej, zaś termoizolacja z pianki poliuretanowej lub innego materiału zabezpieczającego przed wymianą ciepła z otoczeniem. W agregacie chłodniczym, zgodnie z normą, zalecane jest stosowanie ekologicznego czynnika chłodzącego, natomiast w układzie zasilania – systemu umożliwiającego podłączenie do instalacji jedno- lub trójfazowej.

Najważniejszą cechą różnicującą modele omawianej grupy schładzalników oferowanych na polskim rynku jest pojemność zbiornika na mleko. Parametr ten, jak wynika z przeglądu oferty firm zajmujących się produkcją i dystrybucją schładzalników zbiornikowych obejmuje bardzo szeroki zakres wartości, od kilkudziesięciu litrów do ponad dwudziestu tysięcy litrów. Na ogół schładzalniki ze zbiornikami otwartymi są przeznaczone do oziębiania mniejszych ilości mleka w porównaniu z urządzeniami o budowie zamkniętej.
Wspólną cechą zbiorników na mleko jest ich dobra izolacja. W przypadku, gdy temperatury otoczenia i schłodzonego mleka w zbiorniku wynoszą odpowiednio 25°C i 4°C, przyrost temperatury nominalnej objętości mleka nie przekracza na ogół 0,5-0,7°C w czasie czterech godzin przy wyłączonym agregacie chłodzącym. Równocześnie, dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu powierzchni wymiany ciepła osiągana jest bardzo wysoka sprawność oziębiania mleka po udoju (do 4-6°C w czasie krótszym, niż 2 godziny) przy minimalnym zużyciu energii elektrycznej.
Wykonanie wewnętrznego i zewnętrznego płaszcza zbiornika z wysokiej jakości stali nierdzewnej, nie wchodzącej w reakcję z mlekiem i substancjami myjąco-dezynfekującymi znacznie ułatwia utrzymanie czystości. Powierzchnia dna zbiornika wewnętrznego jest na ogół wykonywana z określoną pochyłością (na ogół 2%). Pozwala to nie tylko na całkowite opróżnienie zbiornika z mleka, lecz również wody po zakończeniu mycia.
Zbiorniki są wyposażane w listwy pomiarowe ze stali nierdzewnej, wyskalowane w mm, służące do określania ilości oziębianego mleka. Do każdego modelu schładzalnika są równocześnie dołączane odpowiednie tabele przeliczeniowe pozwalające na orientacyjne wyznaczenie ilości mleka (w litrach) znajdującego się w zbiorniku. Manualny pomiar ilości mleka jest opcjonalnie zastępowany we współczesnych schładzalnikach rozwiązaniami elektronicznymi, przystosowanymi do precyzyjnego określania poziomu lustra mleka i pomiaru jego ilości w zbiorniku z dokładnością wynoszącą przykładowo 0,2%, z opcją wyświetlania wyniku na elektronicznym panelu odczytu parametrów roboczych.

Cały artykuł znajduje się w Hodowca Bydła 5/2010. Zapraszamy do wykupienia prenumeraty tel.: (89) 512 35 13.
Redakcja czynna jest od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00 - 16.00,
w okresie wakacyjnym 7.00 -15.00
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Tags: bydło , higiena doju , technika