|
Obecne rolnictwo coraz bardziej ulega przemianom, w zapomnienie powoli odchodzą mity o gospodarstwach, w których utrzymywanych jest kilka sztuk zwierząt – bydła lub trzody chlewnej. Głównym powodem jest brak opłacalności przy tak małych stadach. Natomiast w chowie zwierząt w stadach liczących już kilkadziesiąt sztuk opłacalność się zwiększa, ale zarazem może ulec zmniejszeniu kontrola nad stadem. Dlatego równolegle do zwiększającej się obsady zwierząt w gospodarstwach automatycznie pojawiają się systemy ułatwiające zarządzanie i kontrolę zwierząt.
Komputerowy hodowca
Budynki inwentarskie coraz częściej wyposażane są w nowoczesne urządzenia m.in. do zadawania pasz, stacje podpajania cieląt, systemy usuwania odchodów, sterowania mikroklimatem. Standardem zaczynają być bogato wyposażone hale udojowe. Wszystkie te urządzenia i systemy muszą być w jakiś sposób nadzorowane, zarządzane i centralnie sterowanie. Służą do tego programy komputerowe i systemy zarządzania, do których podłączone są wymienione urządzenia (będące pewnego rodzaju urządzeniami peryferyjnymi – jak w stardardowym komputerze PC). Rolnik natomiast ma możliwość pełnej kontroli nad stadem, parametrów pracy eksploatowanych urządzeń.
W zarządzaniu stadem bydła mlecznego niezbędnym może się okazać, a na pewno niezwykle pomocnym system zarządzania stadem Alpro. Zainstalowany system wykrywania rui pozwala bardzo dokładnie określić nie tylko czas rozpoczęcia rui, ale i wykryć cichą ruję. System ALPRO® skutecznie pomaga organizować codzienne czynności i jest szczególnie pomocny w planowaniu. Zbiera, a następnie przetwarza dane o każdym zwierzęciu w stadzie przez 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu. Użytkownik może oceniać trendy, przyjętą strategię, korygować decyzje i szacować wyniki. ALPRO® oferuje:
– zapisywanie i analizowanie danych,
– zapisywanie w bazie danych informacji o każdym zwierzęciu w stadzie,
– układanie i kontrolowanie pełnoproporcjowych dawek pokarmowych, zarówno cielętom, jak i krowom,
– osiąganie najlepszych wyników rozrodu dzięki zastosowaniu mierników aktywności DeLaval,
– kontrolowanie zdrowia stada na podstawie różnych wskaźników,
– ocenę danych z hal udojowych w celu ulepszenia procesu dojenia,
– organizowanie płynnego poruszania się zwierząt zmniejszającego ryzyko uszkodzeń ciała i nakładów pracy,
– łatwodostępne dane o krowie, w każdym miejscu i o każdej porze,
– kompletny przegląd i podsumowanie danych o całym stadzie.
Do najistotniejszych elementów systemu zarządzania ALPRO® należy zaliczyć:
✓ automatyczne zdejmowania aparatów (ACR) – Rys. 1.
✓ żywienie w stacjach żywienia,
✓ pomiar wielkości doju i kontrola doju na stanowisku,
✓ identyfikacja i automatyczna selekcja zwierząt,
✓ system pomiaru aktywności – Rys. 2.
Z kolei system DelPro™ jest kompletnym systemem zarządzania w oborach uwięziowych – nowoczesnym narzędziem do tradycyjnych obór utrzymujących krowy na uwięzi. System wykorzystuje bezprzewodowe połączenie do komunikacji z komputerem i przesyłania danych udojowych i hodowlanych. System rozpoznawania krowy SMART ID pozwala zidentyfikować numer krowy. Informacje przesyłane są automatycznie dzięki wykorzystaniu funkcji jednostki udojowej zamontowanej w oborze. Dane są przesłane do bazy danych w komputerze i dzięki temu dostępne są do analizy i monitorowania.
System DeLaval DelPro to prosty i łatwy sposób na modernizację obory uwięziowej dający wiele korzyści przy niewielkich nakładach. Nie ma konieczności modernizacji obiektu, ani zmiany rutyny doju. System DeLaval DelPro daje znacznie wiekszą kontrolę nad stadem.
Kolejnym systemem wartym przedstawienia jest system „OBORA” – Rys. 3 i 4. Przeznaczony jest on dla hodowców bydła mlecznego wspomagając zarządzanie gospodarstwem hodowlanym. System jest w pełni zintegrowany z krajowym systemem Oceny Wartości Użytkowej i Hodowlanej Krów i Buhajów (SYMLEK, INSEMIK, BUHAJE). Użytkownik otrzymuje bazę startową zawierającą komplet informacji o każdej krowie i oborze. Baza aktualizowana jest każdego miesiąca po próbnym udoju.
 
Miesięczne dane mogą być przekazywane na dyskietce lub poprzez internet. System OBORA umożliwia:
✓ uzyskanie pełnej informacji o każdej krowie w ocenianym stadzie:
– dane o jej pochodzeniu (data urodzenia, nazwa, rasa, nr matki i ojca, wpis do księgi),
– dane o wydajnościach:
• ogółem – wydajność życiowa krowy,
• średnia roczna – wydajność życiowa podzielona przez liczbę lat oceny,
• średnia laktacyjna – średnia 305 dniowych laktacji lub krótszych zakończonych,
• wyniki poszczególnych laktacji,
– porównanie wyników do średniej stada,
– wartości hodowlane – przekazywane po każdej wycenie,
– dane o potomstwie (wszystkie cielęta po danej krowie wraz z nazwą i datą urodzenia),
– ocenę typu i budowy,
– dane o pokryciach i próbnych udojach,
✓ uzyskanie informacji o średnich wydajnościach stada w poprzednich latach oceny oraz analizę wyników roku bieżącego,
✓ uzyskanie trzypokoleniowego rodowodu buhajów dopuszczonych do rozrodu,
✓ utworzenie drzewa genealogicznego krowy oraz jej trzypokoleniowego rodowodu,
✓ przygotowanie kalendarza prac związanych z przewidywanymi zdarzeniami w stadzie,
✓ selekcję krów wg wybranych kryteriów z możliwością uzyskania listy rankingowej dla wyselekcjonowanych krów,
✓ rejestrację badań, pomiarów oraz chorób i przebiegu leczenia, pokryć i porodów, obrotu zarodkami,
✓ tworzenie zestawień wg wybranych pól i kryteriów, tworzenie rankingu krów wg wybranych cech,
✓ tworzenie krzywych laktacji, graficzną prezentację wyników obory,
✓ kontrolę danych wprowadzanych przez użytkownika z otrzymaną bazą,
✓ uzyskanie krzywej laktacji dla wybranych krów (porównanie z dowolna krową),
✓ obliczanie współczynnika pokrewieństwa dla wybranych krów i buhajów.
Zmiany dokonane w programie OBORA umożliwiają obecnie hodowcom szybkie i precyzyjne przygotowanie dokumentów dla ARiMR-u. Opracowano również dwa dodatkowe moduły ułatwiające współpracę hodowcy z ARiMR oraz zootechnikiem oceny, a są nimi:
✓ „Księga bydła”,
✓ „Wykaz zdarzeń”.
Moduły te wykorzystują informacje wprowadzane przez hodowcę do programu OBORA i umożliwiają automatyczne tworzenie dokumentów wymaganych przez ARiMR i RCHZ co zwiększa poprawność i wiarygodność tworzonych dokumentów.
Wykaz Zdarzeń jest tworzony automatycznie na podstawie danych zarejestrowanych w systemie OBORA. Zootechnik nie traci czasu na wypełnianie dokumentów, a hodowca ma pewność, że do krajowej bazy trafiają dane wcześniej zweryfikowane przez system OBORA.
Natomast moduł Księga Rejestracji Stada Bydła również korzysta z danych systemu OBORA. Program umożliwia prowadzenie dokumentów wymaganych przez ARiMR w formie elektronicznej. Generuje na życzenie wydruki dokumentów związanych z obrotem bydła [Źródło: ZETO]:
✓ zgłoszenie bydła do rejestru,
✓ zgłoszenie przemieszczenia bydła,
✓ zgłoszenie padnięcia bydła,
✓ tymczasowy dokument identyfikacyjny bydła.
Kolejnym system, którego nie można było pominąć to Afifarm. Jest on jednym z najbardziej innowacyjnych systemów do zarządzania, jaki istnieje we współczesnym zarządzaniu stadem krów mlecznych. Przyjęto w nim zasadę: zarządzanie na podstawie wyjątków. Umożliwia bieżący i bardzo dokładny monitoring każdej krowy w stadzie. Używanie parametrów systemu tj. produkcja, przewodność elektryczna mleka, aktywność ruchowa krów oraz inne, umożliwiają koncentrowanie się na krowach, które wymagają specjalnych zabiegów.
Głównymi zaletami systemu zarządzania stadem są:
1. Pełna baza danych związanych z rozrodem.
2. Baza danych informacji genetycznych.
3. Schemat „Oczekiwanych Wycieleń”.
4. Schemat „Oczekiwanych Zasuszeń”.
5. Możliwość zarządzania zdarzeniami.
6. Automatyczna generacja Listy Kontrolnej Weterynarza w oparciu o zadane parametry.
7. Łatwość raportowania Rezultatów Wizyty Weterynarza zawierających diagnozy, leki, leczenie, schematy postępowania oraz terminy ponownej kontroli.
8. Zaawansowane Wywołania do „selekcji” krów, raportów, badań weterynaryjnych i innych celów, w oparciu o całą bazę danych włączając ogólne dane (dotyczące krów) i informacje operacyjne (zarejestrowane dane).
9. Łatwość tworzenia Formuł Użytkownika do budowania nowych źródeł danych.
System Afifarm składa się z poszczególnych modułów zarządzających poszczególnymi czynnościami i zabiegami w oborze. AfiSort jest automatycznym systemem separacji, który sortuje krowy przechodzące przez bramkę. System AfiSort może automatycznie skierować krowy wracające z doju do obór i/lub separować krowy, które wymagają zabiegów w separatce. Dzięki AfiSort:
1. Krowy do badania będą oczekiwały na weterynarza w separatce w zależności od schematu ustalonych wizyt.
2. Krowy do inseminacji będą oczekiwały na inseminatora w separatce w zależności od schematu ustalonych wizyt.
3. Krowy do zabiegów lub kontroli przez zootechnika będą oczekiwały na zootechnika w separatce w zależności od schematu tych badań.
4. Można wydrukować dla każdej krowy raport dotyczący niezbędnych dla niej czynności.
System AfiWeigh jest wagą do codziennego ważenia krów. Jest on zaprojektowany jako przejściowa stacja ważenia rejestrująca wagę krów po każdym doju nie przeszkadzając w ruchu krów w stadzie. Jako część pełnego systemu AfiFarm, system AfiWeigh rozszerza i uzupełnia informacje o każdej krowie w ten sposób wspomagając podejmowanie decyzji dotyczących stada [Źródło: Alima-BIS].
Ostatnim wartym zainteresowania systemem jest system zarządzania i kontroli nad stadem bydła InterHerd – system dla produkcji bydła i rejestracji zdrowia, który nadaje się do stosowania w przedsiębiorstwach mlecznych, produkujących opasy i mieszanych. Zapewnia bezpieczne przechowywanie, kompleksową ewidencję produkcji i zdrowia dla każdego zwierzęcia.
Tags: bydło , obora
|
