giełda online

Zboża paszowe
cena netto zł/t
pszenica520-570
kukurydza500-545
owies420-480
jęczmień540-570
Śruty
rzepakowa830
sojowabrak ofert
żródło:www.rolpetrol.com.pl
Wykorzystanie kukurydzy w żywieniu bydła PDF Drukuj Email
Hodowca Bydła
Wpisany przez Dariusz S. Minakowski WSA Łomża   

Postęp w zakresie pozyskiwania nowych odmian i mieszańców kukurydzy oraz stałe doskonalenie technologii uprawy, zbioru, metod konserwowania oraz wysoki plon i koncentracja energii (0,85-1,2 JPM/kg sm) spowodował, że kukurydza stała się podstawową paszą energetyczną dla bydła.

W gospodarstwach specjalizujących się w produkcji mleka lub żywca wołowego kukurydza stanowi podstawowe źrodło energii w dawce pokarmowej i jest praktycznie rośliną o największym znaczeniu w produkcji pasz.


Wykorzystanie kukurydzy na paszę obejmuje produkcję kiszonek z całych roślin lub rozdrobnionych kolb wraz z ziarnem (CCM) oraz zakiszanie wilgotnego gniecionego lub śrutowanego ziarna, względnie suszenie ziarna. W celu osiągnięcia wysokiej koncentracji energii w kiszonce stosuje się zbiór kukurydzy w technologii LKS (Lish – Kolben – Shrot) czyli produkcji kiszonki z kolb z ziarnem oraz z częścią łodyg i liści (Tab. 1). Produkcja kiszonki LKS umożliwia podwyższenie wartości energetycznej uzyskanej paszy w wyniku wyższego koszenia roślin (60-80 cm). Zmienia się wówczas udział ziarna w stosunku do masy łodyg i liści, rośnie zawartość skrobi i suchej masy, natomiast obniża się zawartość włókna NDF i ADF. Wadą tej technologii produkcji kiszonki jest nieznaczne obniżenie plonu biomasy surowca do zakiszenia i wysokie ściernisko. Koncentrację energii w kiszonce z kukurydzy w zależności od technologii zbioru i rodzaju użytego surowca ilustrują dane w tabeli 2.


Z dotychczasowych badań wynika, że właściwy dobór odmian kukurydzy przy zastosowaniu wymaganej agrotechniki w uprawie, a także optymalny termin zbioru kukurydzy na kiszonkę, stanowią decydujące czynniki, które mają wpływ nie tylko na ilość uzyskiwanej biomasy, ale przede wszystkim na wartość energetyczną tej paszy. Zbiór całych roślin kukurydzy na kiszonkę dokonuje się kiedy ziarno osiąga dojrzałość woskową do pełnej. Zawartość suchej masy w biomasie całych roślin wynosi wówczas 30-35% (optymalna zawartość sm).
Zwiększenie zawartości suchej masy powyżej 35%, szczególnie w warunkach zbioru całych roślin, przy niskim koszeniu, związane jest najczęściej z wysychaniem łodyg i liści, zwiększeniem występowania mikroflory epifitycznej (grzyby i pleśń) na roślinach, co powoduje w efekcie obniżenie jakości kiszonki (Tab. 3, 4).
Udział kiszonki z kukurydzy w żywieniu krów zależy m.in. od zawartości w niej sm oraz jej wartości pokarmowej. W zbilansowanych dawkach pokarmowych dla krów udział kiszonki z kukurydzy może wynosić nawet 50-80% sm pasz objętościowych. Zazwyczaj kiszonkę z całych roślin kukurydzy stosuje się w ilościach 20-30 kg/szt./dzień. Pasza ta może być również z powodzeniem stosowana w żywieniu młodego bydła opasowego na ogół w ilościach od 12-20 kg/szt./dzień. Duża koncentracja łatwostrawnych węglowodanów oraz niska zawartość białka powoduje, że kukurydza jest paszą typowo energetyczną (kiszonka z całych roślin, LKS, CCM lub kiszonka gniecionego, wilgotnego ziarna) i ma szczególne znaczenie w żywieniu różnych grup użytkowych bydła (Tab. 5).

Efektywne wykorzystanie składników pokarmowych kiszonki z kukurydzy uzyskuje się pod warunkiem jej równomiernego zastosowania w żywieniu bydła z kiszonką z traw lub roślin motylkowatych o podwyższonej zawartości sm, która jest źródłem białka oraz ma wpływ na utrzymanie wymaganej struktury fizycznej dawki.
Przykładowy udział kiszonki z kukurydzy oraz sianokiszonki z traw roślin motylkowatych w dawce pokarmowej dla krów i proporcje tych pasz ilustruje tabela 6.

 

Limitowanie udziału kukurydzy w żywieniu krów do maksymalnej ilości na poziomie 75% sm z pasz objętościowych w dawce stanowi uzasadnioną fizjologicznie granicę.
Liczne badania wskazują, że optymalne wykorzystanie kukurydzy w żywieniu bydła uzyskuje się przy równoczesnym udziale w dawce innych pasz strukturalnych oraz zawierających niezbędne ilości związków azotowych (sianokiszonka). Składniki energetyczne w kukurydzy, które decydują o jakości uzyskanej z niej paszy (kiszonki) występują w trzech formach: w postaci skrobi, cukrów rozpuszczalnych w wodzie (WSC) oraz węglowodanów strukturalnych – włókna NDF i ADF. Na wartość energetyczną uzyskanej paszy z kukurydzy ma wpływ również frakcja lipidowa (olej), która zazwyczaj występuje w niedużych ilościach w ziarnie (poza niektórymi odmianami). Cukry rozpuszczalne w wodzie i skrobia w kiszonce z kukurydzy odznaczają się wysoką strawnością (powyżej 90%). Włókno NDF charakteryzuje się znacznie niższą strawnością (30-70%), co wynika m.in. z różnego stopnia lignifikacji ścian komórkowych łodyg i liści kukurydzy oraz koncentracji NDF w sm roślin. Jak z tego wynika ograniczenie lignifikacji ścian komórek części wegetatywnych kukurydzy (wybór odpowiednich mieszańców „stay green”, optymalny termin zbioru), umożliwia zmniejszenie udziału NDF w sm i sprzyja poprawie dostępności węglowodanów strukturalnych kiszonki oraz w efekcie uzyskanie paszy o wyższej jakości. Podwyższenie strawności włókna NDF kukurydzy powoduje równocześnie zwiększenie pobrania sm oraz wzrost produkcyjności bydła. Decydujące jednak znaczenie w kształtowaniu się wartości energetycznej kiszonki z kukurydzy ma zawartość skrobi (zazwyczaj 30-36% sm). Wysoka zawartość skrobi w kiszonce z kukurydzy, która charakteryzuje się wolniejszym rozkładem w żwaczu w porównaniu do innych komponentów zbożowych powoduje, że część tej skrobi jest wykorzystana w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego bydła (jelito cienkie) stanowiąc ważny czynnik glukogenny. Jak z tego wynika specyficzne oddziaływanie produkcyjne i znaczna koncentracja składników energetycznych w kukurydzy powoduje, że stanowi ona paszę energetyczną – glukogenną, która odgrywa szczególną rolę w pokryciu potrzeb energetycznych bydła i w konsekwencji w stymulacji produkcji mleka i żywca wołowego.

Tags: żywienie bydła