|
Hodowla bydła mięsnego tak naprawdę rozpoczęła się we Francji w wieku XVIII. Wtedy to powstały najpopularniejsze rasy mięsne francuskie np. Charolaise, Limousin, czy pochodzące z terenów Wielkiej Brytanii Angus, Longhorn, Shorthorn, i Herefordy oraz wiele innych. We Francji intensywna selekcja prowadzona była od 1960 roku, kiedy to położono duży nacisk na zawartość cholesterolu, ogólnego otłuszczenia tuszy, mięsność, charakter mięsa i przyrosty. Dzięki uzyskaniu doskonałych osobników w populacji francuskiego bydła mięsnego wzrosło na świecie zainteresowanie rodzimymi rasami francuskimi takimi jak: Charolaise, Blond d’Aquitaine, Limousin itp. O ile w produkcji bydła mlecznego obserwowane są znaczne spadki w liczebności pogłowia to w populacji bydła mięsnego sytuacja uległa poprawie (w 2006 roku). Obserwuje się pomimo utrzymującej się tendencji spadkowej w latach poprzednich pewną stabilizację w latach 2006/2007 lub nawet małe wzrosty liczebności w szczególności bydła opasowego dorosłego. W roku 2004 populacja bydła mięsnego we Francji liczyła około 4,1 mln sztuk. Dominującymi rasami były: Charolaise (1,8 mln sztuk), Limousin (900 tys.) oraz Blond d’Aquitaine (500 tys. sztuk). Jedną z ciekawszych ras jest rasa Blond d’Aquitaine. Ta bardzo popularna rasa we Francji i całej Europie Zachodniej, Kanadzie, Nowej Zelandii, USA jest mało znana na terenie naszego kraju. Stosuje się ją często w krzyżowaniach między rasowych np. w krajach o klimacie ciepłym, by polepszyć mieszańce pod względem przystosowania do ciepłego klimatu, odporności na choroby tropikalne (zebu), zachowując jednocześnie wszystkie walory bydła mięsnego (Blond d’Aquitaine). Choć występuje na 5 kontynentach, to w Polsce nie ma stad opartych na tej rasie. Stosowane jest tylko nasienie buhajów tej rasy do krzyżowań towarowych, by poprawić mięsność naszych krów. Rasa Blond d’Aquitaine powstała w średniowieczu. Szacuje się, że miało to miejsce w IV w n.e. Była ona wykorzystywana przede wszystkim w transporcie oraz pracach polowych, a dodatkowo stanowiła doskonałe źródło mięsa. Do stworzenia tej rasy wykorzystano: Garonnaise (hodowana w dolinach Garonny, stworzona z ras lokalnych montbanaise, agenaise, creomaise, osobniki te były wykorzystywane do ciężkich prac), Blond du Quercy, często nazywana po prostu Quercy (hodowano ją w Quercy, utrzymywana ze względu na walory produkcyjne, użytkowana dwu kierunkowo mięsno-mlecznie), Blond des Pyrenees (rasa chowana w terenach górzystych należących do Pirenejów, wyselekcjonowana na produkcję mleka, doskonałego do wytwarzania lokalnych serów). W każdej dolinie istniała inna wyselekcjonowana forma tego bydła będącego mieszańcami obecnych tam osobników. Istniały np. Blond d’Urt, Beamaise, Lourdaise. Wszystkie te rasy były przodkami Blond d’Aquitaine. Dopiero w XIX wieku wyodrębniono trzy główne genetyczne komponenty, czyli Quercy, Blond des Pyrenees, Garamaise. Stworzenie mieszańców z tych trzech ras nie dało od razu rasy Blond d’Aquitaine. Dopiero w 1962 roku stworzono pierwszy wzorzec rasy i nadano jej nazwę Blond d’Aquitaine. W tym też roku szacowano populację na około 140 tys. sztuk. Planowano pod tą nazwę podłączyć jeszcze rasę Limousin, ale w ostatecznej wersji pozostała jako odrębna rasa. Kolejne lata przyniosły powolny wzrost pogłowia (1970) do 150 tys. sztuk. Po kolejnych dziesięciu latach sytuacja nadal się poprawiała, osiągnięto poziom (1979) 174 tys. sztuk. W roku 1988 było 256 tys. sztuk, a w 2000 roku pogłowie liczyło prawie pół miliona sztuk (483 tys. sztuk). Obecnie we Francji jest 26 tys. hodowli Blond d’Aquitaine, z czego prawie 3 tys. gospodarstw jest pod kontrolą (80 tys. sztuk), a 1,6 tys. gospodarstw posiada zwierzęta wpisane do ksiąg (32 tys. sztuk). W systemie francuskim zwierzęta utrzymywane są w kilku grupach produkcyjnych. Cała populacja bydła mięsnego zaliczana jest do broutards, czyli zwierząt jedzących trawę. Ze względu na fakt, że bydło mięsne przebywa praktycznie przez cały rok na pastwisku i jedynym jego pożywieniem jest trawa. Bydło opasowe w hodowli francuskiej pod względem produkcyjnym podobnie jak u nas dzielimy na: krowy rzeźne (veaux de boucherie), młode bydło opasowe (jeune bovins), matki (veaux sous la mere), jałówki rzeźne (genisses de boucherie), krowy na remont stada (vache de reforme), woły (beufs). Dzięki rozpowszechnianiu Blond d’Aquitaine na świecie i doskonaleniu go zgodnie z zapotrzebowaniem danego regionu możemy wyróżnić kilka typów tego bydła, tak zwany typ mleczny, europejski, kontynentalny, zbliżony do zebu. Choć mamy do czynienia ze zwierzętami tej samej rasy na jej wygląd miał wpływ klimat i zapotrzebowanie na dany surowiec np. typ mleczny charakteryzuje się delikatniejszą budową, a europejski większą harmonijnością. Oba typy zachowują cechy charakterystyczne dla bydła mięsnego. Na całym świecie tworzą się związki hodowców tego bydła. Rośnie zainteresowanie wysokiej jakości mięsem. Ta niedoceniana rasa w Polsce ma szansę zdominować rynek mięsny ze względu na prężne działanie jej hodowców, nie tylko we Francji, ale również w Kanadzie, USA, Australii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Holandii, czy Afryce. W 1991 roku utworzono w Bordeaux organizację, która stworzyła system oceny, aby utrzymać jak najwyższą jakość produktu. Rolnicy utrzymujący zwierzęta z zachowaniem praw zwierząt, ich dobrostanem oraz produkujący mięso najwyższej jakości, otrzymują certyfikat QUALISUD. Organizacja obecnie zrzesza 3,1 tys. hodowców. Do Polski sprowadzono po raz pierwszy tę rasę w 2004 roku z Holandii. Powstała hodowla w Sadlinie, która współpracuje z Krajowym Związkiem Hodowców Bydła Mięsnego. Nadzoruje on realizację Krajowego Programu Hodowlanego dla tej rasy. Blond d’Aquitaine charakteryzują następujące parametry: wysokość buhajów 170 cm, krowy są nieco niższe 155 cm. Jałówki ważą około 800 kg, a ich waga może dochodzić nawet do 1000 kg, waga buhajów może dojść do 1600 kg. Zwierzęta szybko przyrastają w szczególności w chowie intensywnym (jak podają źródła francuskie 1300-2000g). Jednak późno dojrzewają płciowo. Blond d’Aquitaine zaliczane jest do ras długowiecznych (ponad 10 lat). Charakteryzuje się bardzo harmonijną budową, elegancją. Umaszczenie jest głównie biało- kremowe. Można powiedzieć, że przypomina różne odcienie „piasku”, może występować z ciemniejszym nalotem. Włos krótki, miękki. U tej rasy występują rogi. Skierowane ku dołowi, również w kolorze jasnym. Rasa ta nie ma większych problemów z wycieleniami. Przyjmuje się, że 95% stanowią łatwe porody. Odbywają się one bez ingerencji człowieka. Masa noworodka to średnio około 40-45 kg. Pozostałością z dawnego systemu utrzymania jest ogromna siła tych zwierząt. Jest to dużym utrudnieniem w hodowli, gdyż bardzo często się zdarza, że zwierzęta forsują ogrodzenie i uciekają. Może być to również niebezpieczne przy codziennych pracach. Blond d’Aquitaine są zwierzętami stadnymi. Im liczniejsze stado tym lepiej się czują. Bardzo szybko ustala się hierarchia w grupie. Matki wspólnie opiekują się młodymi, są bardzo czujne, i w razie niebezpieczeństwa otaczają młode by je chronić. Często „rozstawiają” się na pastwisku, tak by móc się rozglądać, czy nie ma jakiegoś niebezpieczeństwa. Blond d’Aquitaine jest doskonale przystosowana do zmiennych warunków klimatycznych. Zwierzęta wytrzymują ujemne temperatury, jakie panują w Pirenejach, czy Kanadzie. Nie wpływa to ujemnie na produkcję tej rasy. Klimat wilgotny, czy suchy, jaki panuje np. w Argentynie, Brazylii również im nie szkodzi. Przez dłuższy czas są w stanie wytrzymać temperatury nawet ponad 30°C. Bydło to bez problemów może być utrzymywane w warunkach polskich. Od marca do października może przebywać na pastwiskach żywiąc się tylko tam zdobytym pokarmem, jednak ostrą zimą najlepiej zabrać je do obory. W tym czasie zaleca się żywienie kiszonkami, sianem, dzięki czemu zachowana jest ich doskonała kondycja. Rasa ta charakteryzuje się wysoką wydajnością rzeźną – 79% (kości stanowią około 10%). Mięso tych zwierząt jest cenione i znane na całym świecie. Ma doskonałą marmurkowatość i brak w nim przerostów tłuszczowych. Zaliczane do mięs półtłustych, jest smaczne, delikatne, doskonałe do gotowania (bardzo szybko się gotuje). Posiada wysoki udział procentowy kawałków „szlachetnych”. Niektóre źródła podają, że cechuje je „chudość genetyczna”, co umożliwia wykorzystanie tego mięsa dla potrzeb ludzi chorych na serce, z chorobami wieńcowymi, cukrzyków. Jest to dodatkowy atut, gdyż wzrasta liczba zachorowań na choroby cywilizacyjne. Należy zwrócić uwagę na tę rasę, gdyż rosnące zainteresowanie chowem bydła mięsnego wymusza na hodowcach uzyskiwanie wysokiej jakości produktu oraz pewne zróżnicowanie oferowanego asortymentu. Świadomość przeciętnego konsumenta rozwija się, a prężne związki producentów i hodowców dbają by odbiorca był świadomy walorów ich produktu.
|