|
Porażenie poporodowe to schorzenie, które występuje u krów w okresie poporodowym, jest ono wynikiem błędów żywieniowych, niedoboru energii i minerałów w ostatnim okresie ciąży. Podstawową przyczyną porażenia poporodowego jest zachwianie równowagi mineralnej w organizmie czyli zachwianie gospodarki wapniowo-fosforowo-magnezowej. Na to schorzenie najbardziej podatne są krowy wysokomleczne, o genetycznie zaprogramowanej wysokiej wydajności (Jersey, HF) szczególnie w trzeciej i następnych laktacjach (czyli powyżej 5 roku życia).
Niedobór wapnia we krwi w okresie porodowym rozpoczyna się zwykle około 1-2 dni po porodzie, wtedy gdy w gruczole mlekowym zaczyna gromadzić się znaczna ilość siary, a później mleko. Spadek poziomu wapnia spowodowany jest nagłym „wypłukaniem” tego pierwiastka do siary. Krowa nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania na Ca, co prowadzi do hipokalcemii. Klinicznym objawem hipokalcemii jest porażenie poporodowe, dochodzi wówczas do utraty apetytu, osowiałości, śluzawica krowy staje się sucha, uszy chłodne. Zwierzę ma problemy ze wstawaniem, nie oddaje kału i moczu. Jeśli w tym czasie nie podejmiemy jakichkolwiek działań leczniczych dochodzi u krów do porażenia kończyn, śpiączki z esowatym skrzywieniem szyi odchyleniem głowy na bok, a nawet do śmierci zwierzęcia. Choroby okresu poporodowego są przyczyną strat finansowych jakie ponoszą hodowcy bydła mlecznego.
Co nieco o gospodarce wapniowej Gospodarka wapniowa regulowana jest hormonalnie poprzez działanie parathormonu. Działanie PTH polega na uwolnieniu wapnia z kośćca oraz obniżeniu wydalania wapnia w nerkach. Na skutek działania witaminy D3 (większe wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego) i PTH (uwalnianie z kości i wzrost resorpcji z moczu) ilość wapnia w krwioobiegu wzrasta. Do czynników upośledzających proces wchłaniania wapnia zaliczamy: • Niedobór magnezu – upośledzona jest produkcja i uwalnianie parahormonu, • Nadmiar fosforu – hamuje przemianę formy nieaktywnej witaminy D3, w formę aktywną.
Konsekwencje zdrowotne hipokalcemii subklinicznej Obniżony poziom wapnia we krwi wpływa ujemnie na sprawność organów wyposażonych w mięśnie gładkie tj. macica, żwacz, trawieniec. Dochodzi do upośledzenia motoryki żwacza, przemieszczeń trawieńca, występowanie trudnych porodów, zatrzymań łożyska, spowolnienie inwolucji macicy oraz mastitis. Sposoby rozwiązania problemu porażenia poporodowego: • Leczenie przypadków porażenia poporodowego. • Profilaktyczne podanie preparatów zabezpieczające przed wystąpieniem porażenia poporodowego. Leczenie porażenia poporodowego polega na postawieniu dobrej diagnozy, a następnie wykonaniu wlewu dożylnego w celu uzupełnienia niedoborów wapnia i magnezu. Dodatkowo można podać zwierzęciu glukozę w celu uzupełnienia energii. Zapobieganie porażeniu poporodowemu polega na ułożeniu dobrze zbilansowanej dawki pokarmowej, zadawanie pasz wysokiej jakości oraz żywieniu z podziałem na grupy technologiczne. Kolejnym krokiem w profilaktyce jest odpowiednie korzystanie z dodatków mineralnych w okresie zasuszenia, czyli podawanie mieszanek mineralno-witaminowych o odpowiednim stosunku wapnia do fosforu (0,7: 1) z dodatkiem witaminy E. W krótkim czasie przed porodem pamiętajmy o podaniu witaminy D3. Możemy również zastosować w tym okresie glicerynę, drożdże piwne oraz sole anionowe. Stosowanie tych ostatnich dodatków ma na celu doprowadzić do równowagi anionowo-kationowej w organizmie, dzięki czemu mamy wpływ na zmianę pH krwi w kierunku kwasowym. Obniżenie pH krwi na 1-2 tygodnie przed porodem zmaksymalizuje wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego. Wadą soli anionowych jest ich gorzki smak, przez co są one niechętnie zjadane przez krowy. Dlatego zaleca się podawać je do TMR lub stosować ich formę chronioną, dzięki czemu wyeliminujemy problem gorzkiego smaku. W okresie okołoporodowym wskazane jest zastosowanie gotowych preparatów doustnych, które mają za zadanie podniesienie poziomu wapnia we krwi. Taka wlewka powinna zawierać wapń, najlepiej w formie łatwo przyswajalnego pantotenianu, magnez, fosfor i witaminę D3. Wszystkie te składniki znajdują się w preparacie Calbal plus. Ponadto dostarcza on kobalt, niacynę, witaminę E, witaminy z grupy B oraz glikol propylenowy jako źródło energii. Calbal plus podaje się profilaktycznie na kilka godzin przed porodem lub w jak najkrótszym czasie po porodzie. Dla uzupełnienia wapnia, który krowa oddała z siarą, powtórną dawkę preparatu podajemy po drugim doju. Stosowanie wlewów Calbal plusa umożliwia szybkie przywrócenie równowagi w gospodarce wapniowo-magnezowej organizmu. Literatura u autorki
Tags: bydło , choroby bydła , hodowla bydła , zdrowie , zdrowie bydła
|