Rasa montbeliarde wywodzi się z Francji. Populacja bydła tej rasy wynosi na całym świecie 1,5 mln sztuk. Bydło to posiada czerwono-białe umaszczenie z charakterystyczną białą głową oraz białym pasem na boku oraz na zadzie. Użytkowana jest w typie mięsno-mlecznym. Średnia wydajność mleczna oscyluje wokół 7700 kg, przy wysokiej zawartości białka 3,46% oraz tłuszczu 3,90%. Mleko pozyskane od tych krów charakteryzuje się doskonałą przydatnością do produkcji serów długodojrzewających. W poprzednim numerze Hodowcy Bydła opisaliśmy hodowlę bydła rasy montbeliarde na przykładzie gospodarstwa Montagro z Wierzbicy – woj. lubelskie. Wszystkich zainteresowanych odsyłamy po szczegóły do lektury artykułu (HB 12-08). Na łamach tego numeru przedstawimy Państwu natomiast podstawowe zasady żywienia stada bydła utrzymywanego w tym gospodarstwie.

Rodzi się cielę i co dalej?
    Krowy cielą się w strefie legowiskowej obory wolnostanowiskowej. Po wylizaniu cielęcia przez matkę, trafia ono do izolatki, która znajduje się wewnątrz budynku, gdzie utrzymywane są krowy. W ciągu 1 godziny od porodu cielę zawsze otrzymuje pierwszą porcję zdojonej przez pracowników siary. W ciągu 3 dni od urodzenia cielę otrzymuje siarę 2 x dziennie w ilości 3-4 litrów.Od czwartego dnia życia do 14. oddzielnie traktuje się cielaki płci męskiej i żeńskiej. Jałóweczki otrzymują mleko krowie od własnej matki i paszę treściwą, byczki z kolei preparat mlekozastępczy oraz paszę treściwą. Podawanie mleka od własnej matki, nie jest technologią powszechnie stosowaną. Przesłanką przemawiającą za podawaniem mleka jest okresowy spadek linii zawartości ciał odpornościowych we krwi cielęcia od 1 do 14 dnia życia. Od 14 dnia życia jego układ odpornościowy zaczyna produkować własne przeciwciała. Dlatego tak ważne jest zapewnienie cielęciu dobrego startu przez te kryzysowe dwa tygodnie. Mimo iż mleko nie zawiera już biologocznie czynnych przeciwciał, może ono zdaniem zootechnika gospodarstwa Montagro, Wojciecha Responda, przyczynić się do lepszej zdrowotności cielęcia. W okresie od 3. do 4. tygodnia życia cielęta otrzymują preparat mlekozastępczy odpowiedni dla tego okresu oraz paszę treściwą. Od 5. tygodnia życia do ukończenia dwóch miesięcy życia, cielęta otrzymują preparat mlekozastępczy oraz dawkę TMR. Następnie, począwszy od 3 miesiąca życia zwierzęta zostają przesunięte z kojców indywidualnych do kojców grupowych – gdzie utrzymywane są po 4 sztuki. Wycofany zostaje wówczas preparat mlekozastępczy. Kolejno jałóweczki otrzymują przez okres dwóch tygodni dawkę TMR oraz siano. Począwszy od 8. tygodnia życia cielęta przesuwane są do grupy ogólnej. Bardzo praktyczne jest zawieszanie nad każdym kojcem kartek z dokładną instrukcją postępowania ze zwierzęciem. Dla uniknięcia błędów zamiast dni od urodzenia stosuje się daty obrazujące od kiedy należy stosować określoną dawkę paszy. 
    Waga jałówki przeznaczonej do krycia w gospodarstwie nie może być mniejsza niż 400 kg, co w praktyce oznacza, że jej wysokość w kłębie wynosi min. 138 cm. Jałówka znajduje się wówczas w 15 m-cu życia. Poza okresem zimowym jałówki wypuszczane są na pastwiska. Do tej pory utrzymywane były razem z buhajem, specjalnie wyselekcjonowanym pod potrzeby krycia jałówek, ale technologia naturalnego krycia jałówek ma zostać zmieniona z uwagi na możliwość wykorzystania nasienia buhajów, sprowadzonego z francuskiej firmy Coopex, po promocyjnych cenach (1 zł). Oferta ta dotyczy wszystkich gospodarstw, które kupują lub będą kupować nasienie pod potrzeby inseminacji krów w oborze.
 
 
Jak przygotowywany  jest TMR?
    Zwierzęta przebywające w gospodarstwie Montagro podzielone są na 6 grup technologicznych. Pierwszą grupę stanowią zwierzęta o niskiej produkcji mleka. Ich dawka zbilansowana jest na 15 kg. Do tej grupy należą także jałówki oraz buhajki przebywające na pastwiskach. Drugą grupę stanowią krowy o średniej produkcji mleka. Dawka przygotowana jest na 25 kg mleka. Trzecia stawka to krowy charakteryzujące się wysoką produkcją mleka. TMR bilansowany jest w tym przypadku na 30 kg mleka. Czwartą grupę stanowią zwierzęta o bardzo wysokiej wydajności. Hodowcy nie chcą doprowadzić do przekroczenia przez krowy 12 tys. litrów za laktację. Zdaniem prezesa Montagro, p. Marcina Stachowicza wysokowydajne krowy są znacznie bardziej narażone na schorzenia, dlatego aby uniknąć kosztów z tym związanych, nie przekracza się dawki ustalonej na produkcję 37 kg mleka, mimo iż zwierzęta wykazują duży potencjał produkcyjny. Piątą i szóstą grupę stanowią krowy zasuszone. Podzielone są one na zasuszenie właściwe oraz grupę krów znajdujących się na 3 tyg. przed wycieleniem. Krowy zasuszane są począwszy od 60. dnia przed wycieleniem. Wczesne zasuszenia dokonywane są, aby zapewnić krowie dobry start w laktację. Krowy znajdujące się ostatniej fazie przed wycieleniem otrzymują dodatkowo, co drugi dzień 1 kg jęczmienia, 1 kg soi oraz mieszankę Laktostart w ilości 200 gr/sztukę. Ich dawka ustalona jest na produkcję 600 kg mleka. 

    Średnia wydajność krów w stadzie krów gospodarstwa Montagro wynosi 8200-8700 litrów. Cztery krowy wykonują produkcję sięgającą ponad 12 tys. litrów, dziesięć ­­produkuke ponad 11 tys. litrów, kolejne 11 ponad 10 tys. litrów, a 26 ponad 9 tys. litrów mleka. Krowy rasy montbeliarde charakteryzują się znacznie lepszym wykorzystaniem s. m. niż rasy h-f. Widać to wyraźnie na przykładzie krów, które otrzymują paszę przygotowaną na 15 kg mleka, a wykazują znacznie wyższe wydajności.
    Żywienie krów rasy montbeliarde nie jest skomplikowane. Zauważcie Państwo, że w dawkach żywieniowych nie znajdują się wysoko specjalizowane, ale i drogie dodatki paszowe. W koncepcji użytkowania tej rasy chodzi bowiem o to, aby stado wykazywało średnie wydajności, ale aby charakteryzowało się wysoką zdrowotnością i bezproblemowością chowu.

Tags: bydło , chów bydła , hodowla bydła , montbeliarde