Reklama

giełda online

Zboża paszowe
cena netto zł/t
pszenica600
kukurydza850
owies435-480
jęczmień520-560
Śruty
rzepakowabrak ofert
sojowa1630
żródło:www.rolpetrol.com.pl
Reklama
W krainie Montbeliarde - część I PDF Drukuj Email
Hodowca Bydła
Wpisany przez Dariusz Minakowski, Karol Sachmaciński, Joanna Polak   

Kolejny raz na łamach naszego czasopisma przedstawiamy bydło rasy Montbeliarde. W lutym br. wybrani najlepsi hodowcy tej rasy bydła w Polsce oraz przedstawiciele SHiUZ, a także dziennikarze uczestniczyli w międzynarodowym spotkaniu i największej na świecie wystawie oraz aukcji bydła rasy Montbeliarde w Bourg en Bresse (region Rhöne Alpe) we Francji. Wyjazd został zorganizowany przez firmę POLgene Koncept Polska z Warszawy, w ramach realizacji ogólnopolskiego programu edukacyjnego nt. „Rasa Montbeliarde szansą na optymalizację produkcji mleka w Polsce”.

Bydło rasy Montbeliarde wywodzi się z Francji, z regionu Franche-Comte, gdzie występuje na płaskowyżach jurajskich. Bydło to jest w typie mleczno-mięsnym, odporne na zmiany klimatyczne, charakterystyczne dla strefy klimatu kontynentalnego. Charakteryzuje się ono średnią wysokością w kłębie 145 cm oraz dobrym umięśnieniem i silną oraz harmonijną budową ciała (masa ciała krów 700-800 kg, masa ciała buhajów 900-1200 kg). Zwierzęta te odznaczają się mocnymi kończynami oraz racicami. Umaszczenie tego bydła jest najczęściej czerwono-białe, z różnymi odcieniami brązu.

Krowy rasy Montbeliarde odznaczają się wysoką produkcją mleka (>8000 kg), które charakteryzuje się niską liczbą komórek somatycznych. Decyduje o tym uwarunkowana genetycznie odporność wymion tych krów na występowanie mastitis. Innym ważnym kryterium, które odgrywa istotną rolę w ocenie wartości hodowlanej krów mlecznych stanowi prawidłowa budowa wymion, oraz ich funkcjonalność, wysokość, zawieszenie i doskonałe unaczynienie. Niekorzystną cechą tej rasy jest skłonność do występowania na wymionach zasklepionych przystrzyków, a także poddajanie się, szczególnie u młodzieży i krów w pierwszej laktacji. Z tego powodu niektórym cielętom i jałówkom oraz krowom zakłada się w nosie specjalne plastikowe kółka z wypustami.

Krowy tej rasy charakteryzują się dużą łatwością wycieleń oraz wytrwałością laktacji, co wyróżnią tę rasę spośród innych ras bydła, szczególnie o wysokim potencjale produkcyjnym. Średnia wydajność mleka krów tej rasy objętych kontrolą użytkowości mlecznej w 2007 r. we Francji wynosiła 7874 kg mleka, o zawartości 3,89% tłuszczu i 3,44% białka. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że ponad 80% populacji Montbeliarde posiada frakcję BB lub AB Kappa Kazeiny, która decyduje o wysokiej przydatności technologicznej białka mleka do produkcji serów dojrzewających. Bardzo dobry stan zdrowia oraz dobre wykorzystanie paszy (szczególnie pasz objętościowych) predestynuje bydło tej rasy do intensywnego użytkowania mlecznego w dłuższym okresie czasu (większa liczba laktacji). Obok hodowli w czystości rasy bydło to z powodzeniem jest wykorzystywane do krzyżowania międzyrasowego. Wyniki wielu badań prowadzonych we Francji oraz na całym świecie (1,5 mln szt.) wskazują, że rasa ta może stanowić ważne ogniwo w genetycznym doskonaleniu innych ras mlecznych bydła w celu m.in. poprawy stanu zdrowotnego zwierząt oraz opłacalności produkcji mleka.


Bardzo dobre wskaźniki rozrodu bydła rasy Montbeliarde, w tym wysoka płodność (1,6 zabiegów SU na 1 skuteczne pokrycie), średni okres międzywycieleniowy 380 dni oraz większa produkcja życiowa mleka przemawia za wykorzystaniem tej rasy do genetycznego doskonalenia innych ras. Przykładowo, krowy rasy Montbeliarde krzyżowane z rasą Charolais nie mają żadnych problemów z wycieleniami i odznaczają się łatwymi porodami. Mieszańce HFx Montbeliarde zazwyczaj charakteryzują się nieco niższą wydajnością mleka w stosunku do wydajności mlecznej krów rasy HF, ale mleko to odznacza się wyższą zawartością tłuszczu i białka. Problemy z rozrodem oraz długowiecznością krów rasy HF doprowadziły do rozpoczęcia stosowania nasienia buhajów rasy Montbeliarde w celu poprawy wyników ekonomicznych produkcji mleka (doświadczenia na Uniwersytecie Minnesota USA).


Wykorzystanie bydła rasy Montbeliarde znajduje coraz szersze zastosowanie w rotacyjnym krzyżowaniu dwu- lub trójrasowym. Sprzyja to poprawie cech użytkowych mieszańców. W krzyżowaniu rotacyjnym dwurasowym np. HFx Montbeliarde wykorzystuje się nasienie buhaja Montbeliarde do unasieniania krów HF, a uzyskane potomstwo jałówek jest kojarzone z buhajami HF, a w następnym uzyskanym nowym pokoleniu stosuje się ponownie nasienie buhajów Montbeliarde. Krzyżowanie rotacyjne trójrasowe przy wykorzystaniu rasy HF, Montbeliarde oraz SRB (szwedzkie bydło czerwone) polega na tym, że krowy rasy HF kojarzone są z buhajem jednej z dwóch wymienionych ras (MB lub SRB). Otrzymane w drugim pokoleniu jałówki (HFxMBxSRB lub HFxSRBxMB) inseminuje się powtórnie nasieniem buhaja HF.

 

Bydło rasy Montbeliarde odniosło znaczące sukcesy hodowlane w Polsce. Według danych PFHiPB rasa Montbeliarde w 2008 roku osiągnęła w Polsce najwyższe wyniki wydajności – wyższe nawet od populacji holsztyńskiej. Istnieją stada czystej rasy Montbeliarde, które odznaczają się bardzo dobrymi wynikami produkcyjnymi. Wstępne dane dotyczące krzyżowania rasy PHF odmiany czarno- lub czerwono-białej z bydłem rasy Montbeliarde wskazują, że prowadzi ono do poprawy wartości użytkowej uzyskiwanych mieszańców. Mieszańce o umaszczeniu czarno-białym (dominujące) lub czerwono-białym, odznaczają się zwiększoną żywotnością, lepszą płodnością (okres między ciążowy skraca się o miesiąc), łatwością wycieleń oraz wysoką przeżywalnością cieląt. Obserwuje się również przy tym korzystne zmiany w jakości mleka poprzez zwiększenie zawartości tłuszczu i białka oraz poprawę jego jakości cytologicznej.


Bydło rasy Montbeliarde charakteryzuje się również dobrą wydajnością rzeźną oraz jakością mięsa. W składzie tkankowym tusz występuje niska zawartość tłuszczu. Młode bydło rzeźne tej rasy charakteryzuje się dobrymi przyrostami masy ciała (w okresie właściwego opasu średni dobowy przyrost masy ciała wynosi 1350 g/szt/d, a w okresie 10 miesięcy osiąga masę 420 kg). Średnia masa poubojowa krów wynosi 400 kg przy 55-60% udziału tkanki mięsnej w tuszy. Mięso uzyskiwane od bydła rasy Montbeliarde jest zazwyczaj droższe i bardziej cenione przez przemysł mięsny w porównaniu do mięsa bydła rasy HF.


Obserwowana ekspansja w hodowli bydła rasy Montbeliarde w wielu krajach obejmuje eksport materiału hodowlanego czysto rasowego, lub mieszańców z bydłem rasy Simentalskiej lub HF. W Stanach Zjednoczonych najczęściej wykorzystuje się rasę Montbeliarde do krzyżowania rotacyjnego trójrasowego (MBxHFxSRB), co umożliwia m.in. pełne wykorzystanie efektu heterozji. Program selekcji i doskonalenia genetycznego bydła rasy Montbeliarde we Francji realizowany jest przez firmę Coopex Montbeliarde ma na celu stałe ulepszanie cech użytkowych krów tej rasy. W każdym roku testowanych jest 130 młodych buhajów rasy Montbeliarde w ramach restrykcyjnego programu hodowlanego Umotest, który obejmuje ponad 90% wszystkich testowanych buhajów tej rasy na całym świecie. Selekcja dotyczy takich cech, jak m.in. wydajność i jakość mleka, budowa wymion, kończyn i racic, wykorzystanie paszy, przyrosty masy ciała i jakość mięsa.


Ze względu na występujący w ostatnich latach postęp w selekcji genetycznej dzięki wykorzystaniu markerów genetycznych do oceny i utrwalania cech genotypowych i użytkowych, genetyczne doskonalenie pogłowia bydła tej rasy jest szybsze i bardziej efektywne.
Podsumowując należy podkreślić, ze hodowla bydła rasy Montbeliarde należy obecnie do najbardziej dynamicznie rozwijających się w Europie od 1981 roku. W Polsce Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka stworzyła specjalny program hodowlany dla bydła tej rasy, prowadząc zarazem rejestr zabiegów inseminacyjnych w krajowym systemie Symlek. Prowadzone są także księgi hodowlane, a aktualnie uzyskiwane wyniki produkcyjne w stadach krów rasy Montbeliarde wskazują na dużą przydatność tej rasy bydła w użytkowaniu mlecznym w naszym kraju.

Tags: montbeliarde