Corocznie, w porze letniej, możemy się zetknąć z inwazją różnych gatunków much. Ze względu na sposób bytowania, szczególnie narażonymi na wielki wzrost populacji tych owadów, będą okolice wszelkiego rodzaju wysypisk, miejsc składowania śmieci i odpadków oraz gospodarstwa hodowlane, gdyż w otoczeniu zwierząt i ich odchodów, muchy będą przebywać i rozmnażać się najintensywniej.

Przeciwnik
Pod potocznie używaną nazwą – muchy, kryje się wiele gatunków owadów. Z ponad blisko sześciu tysięcy gatunków występujących w Polsce, należących do rzędu muchówek, żyjącego na Ziemi od około 250 milionów lat i liczącego w sumie około 150 tysięcy gatunków, w naszym otoczeniu spotkamy najczęściej muchy z kilku rodzin;

• bąkowatych – bąka bydlęcego
• muchowatych – muchę domową, zgnilówkę pokojową
• plujkowatych – plujkę pospolitą
• ścierwicowatych – ścierwicę mięsówkę
• wywilżankowatych – muszkę owocową
   

Owady z rzędu muchówek, w korzystnych warunkach pogodowych, odpowiednio wysokiej temperaturze, charakteryzują się wielkimi możliwościami rozrodczymi. W sprzyjających warunkach, z jednej pary much mogą powstać w skali jednego roku biliony potomstwa.

Zagrożenia
Muchy, z racji bytowania na śmieciach, odpadach, padlinie i na odchodach zwierzęcych, stanowią wielkie zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Owady te mogą być nosicielami zarazków wielu groźnych chorób: cholery, duru brzusznego, czerwonki, gruźlicy oraz schorzeń grzybiczych i pasożytniczych. Muchy mogą także przenosić jaja pasożytów wewnętrznych. Dla zwierząt gospodarskich, w szczególności dla bydła mlecznego i opasów, najbardziej uciążliwe są muchy krwiopijne z rodzaju Haematobia i Stomoxys. Bytując na ciele zwierząt, potrafią ssać ich krew wiele razy w ciągu doby. Wywołuje to u zwierząt niepokój, ubytek krwi i stany zapalne skóry. Muchy krwiopijne, zdolne są również do przenoszenia wirusa pryszczycy i laseczki wąglika.
 Całkowite wytępienie much, z racji wielkiej rozrodczości, nie wydaje się być zadaniem wykonalnym. Ze względów zdrowotno-higienicznych, a także ekonomicznych (wymierne straty finansowe ferm mięsnych i mlecznych), możliwie maksymalne ograniczenie ich populacji jest koniecznością.
 W proces ograniczania i zwalczania populacji much, możemy wyróżnić dwa zasadnicze etapy:

■ Profilaktyka
Uprzedzając moment, gdy z nastaniem ciepłych dni, muchy nas zaatakują, trzeba utrudnić i ograniczyć im możliwości bytowania, poprawiając stan techniczny budynków poprzez likwidację szczelin i montaż siatek przeciw owadom w otworach okiennych i drzwiowych, utrzymując odpowiedni poziom higieny w pomieszczeniach domowych i gospodarskich, zatem, nie pozostawianie resztek pożywienia i jeśli tylko jest to możliwe przechowywanie żywności w zamkniętych pojemnikach wszelkiego typu, regularne opróżnianie pojemników ze śmieciami oraz przykrywanie ich.
 W pomieszczeniach inwentarskich należy jak najczęściej zmieniać ściółkę, w niej bowiem mogą się rozwijać larwy much. Na obszarach wiejskich, bardzo ważne jest utrzymywanie śmietników i gnojowników w odpowiednim stanie sanitarnym. Podjęcie wymienionych powyżej zabiegów profilaktycznych, w dużym stopniu może nas wspomóc w ograniczeniu liczebność much w naszym otoczeniu.

■ Zwalczanie
Oczywiście, możemy zlecić wykonanie usługi wyspecjalizowanym, profesjonalnym firmom, zajmującym się integrowanym metodami walki z owadami szkodnikami. Możemy także spróbować poradzić sobie z problemem samodzielnie. Dysponujemy obecnie wieloma preparatami chemicznymi i urządzeniami, które w różny sposób pomagają likwidować problem much. Pamiętać należy, iż oprócz neutralizacji dorosłych osobników, konieczne jest również likwidowanie much w stadium larwalnym. Różny charakter otoczenia i użytkowanych pomieszczeń będzie tu decydował przy wyborze zastosowanych środków zaradczych. Unieszkodliwianie much w środowisku miejskim, w pomieszczeniach mieszkalnych, czy budynkach użyteczności publicznej, nie nastręcza dzisiaj specjalnych trudności. Jak już wspomniano przy zabiegach profilaktycznych, prostym, a niezwykle skutecznym sposobem zabezpieczenia mieszkań, czy biur, przed muchami, ale i innymi owadami latającymi, na przykład komarami, jest umieszczanie w oknach i jeśli to konieczne, i możliwe, w drzwiach wejściowych, siatek zabezpieczających. Siatki różnych typów są obecnie łatwo dostępne w wielu placówkach handlowych.
 Dobrym sposobem pozbywania się dorosłych osobników, gdy muchy przedostaną się do pomieszczeń mieszkalnych, jest umieszczanie specjalnych lepów w miejscach ich najczęstszego przebywania, przy lampach, w narożach ścian. Coraz częściej stosowaną metodą, jest instalowanie w pomieszczeniach lamp wabiąco-niszczących (BEST PEST, THEMAR). Owady są wabione do wnętrza lampy, przez specjalne świetlówki, emitujące „ponętne” dla owadów częstotliwości. Następnie muchy są unicestwiane, w zależności od typu użytej lampy, przez siatki wysokonapięciowe, wentylatory wsysające lub kartonowe wkłady nasączone nie wysychającym klejem.
 Gdy, jak w miastach, nie spotkamy się z muchami w zbyt dużych ilościach, możemy zastosować do ich zwalczania w naszych mieszkaniach biurach, czy sklepach, preparaty w postaci granulatów, które po otwarciu opakowania pozostawiamy na parapetach, czy półkach w miejscach najczęstszego gromadzenia się much.
 Środkami skutecznymi i o przyjemnym zapachu, są aerozole (MUCHOTOXIN, NOKAUT ŻÓŁTY, BROS MUCHOSPRAY, OFF ACIVE)
 Jeśli muchy przedostają się do pomieszczeń często i w wielkiej ilości, najkorzystniej jest użyć preparatów do opryskiwania, w postaci emulsji lub zawiesin (BROS SUPERCYP 6WP, ALFASEP SC, ALFASEP 10 WP, czy ALFASEP SUPER KILL). Środki te, zalecane są do stosowania w pomieszczeniach użyteczności publicznej, mieszkalnych, biurowych ale i gospodarskich. Opryskujemy nimi miejsca, na których owady siadają najchętniej, nagrzane i najmocniej nasłonecznione powierzchnie ścian, oraz stolarkę okienną i drzwiową
 W takich pomieszczeniach zamkniętych, jak magazyny, piwnice, kontenery, silosy, można z powodzeniem użyć świec dymowych (COOPEX).
 Ze względu na fakt, iż muchy bytują i rozmnażają się intensywnie na odchodach odzwierzęcych, odrębnym zagadnieniem jest tępienie much w warunkach wiejskich, w szczególności w budynkach inwentarskich, kurnikach, oborach, chlewniach. Zastosowane preparaty nie mogą działać niekorzystnie na zwierzęta hodowlane i powinny unicestwiać muchy, także w stadium larwalnym.
 Oprócz środków wymienionych już wcześniej, lamp wabiąco-niszczących czy emulsji, neutralizujących osobniki dorosłe, zmuszeni będziemy użyć preparatów niszczących muchy także w stadium larwalnym. Istnieją na rynku preparaty uniwersalne (FENDA), które zabijają osobniki dorosłe, jak i larwy, jednak są one zwykle wysoko toksyczne, co wyklucza obecność ludzi i zwierząt w dezynsekowanym pomieszczeniu. Preparatów tego typu należy używać niezwykle umiejętnie i ostrożnie.
 Rozwiazaniem alternatywnym, jest równoczesne zastosowanie preparatów zabijających osobniki dorosłe (TREBON MEGA 20 WP), z takimi które unicestwiają muchy w stadium larwalnym (BAYCIDAL, INUBON, NEPOREX 2 WSG, DEZOSAN WIGOR).
 Musimy również ochronić zwierzęta hodowlane przed aktywnością much krwiopijnych. Preparaty wcierane bezpośrednio w skórę chronią zwierzęta przed owadami przez około 4 do 6 tygodni po podaniu.
 Zarówno z dorosłymi osobnikami jak i z larwami much, będziemy mieli także do czynienia w miejscach składowania śmieci i odchodów zwierzęcych i tu procedura postępowania będzie podobna do zastosowanej w pomieszczeniach inwentarskich. W handlu znajdują się preparaty przygotowane specjalnie pod tym kątem (DECTA, NEPOREX 2 SG).
 Warto wiedzieć, iż wiele środków chemicznych dostępnych w handlu i unicestwiających muchy, tępi równocześnie karaluchy, prusaki, mrówki, pluskwy, czy pchły. Pamiętajmy również o grupie preparatów przeznaczonych do stosowania wyłącznie przez profesjonalne firmy świadczące usługi dezynsekcyjne (WINYLOSEP 50 EC).
 Zagrożenie zdrowia zwierząt i ludzi ze strony much, a także wymierne straty ekonomiczne gospodarstw prowadzących działalność hodowlaną, zmuszają nas każdego roku do podjęcia działań zaradczych. Oby zamieszczone powyżej sugestie, były pomocne w ich realizacji.

Tags: higiena