Znaczenie dobrej jakości wody jest często niedoceniane. W normalnych warunkach mikroklimatycznych drób pobiera około 2 razy więcej wody niż paszy. W czasie upałów ptaki pobierają jej dużo więcej w porównaniu z innymi porami roku. Woda dobrej jakości pomaga w transporcie składników pokarmowych w organizmie, w procesie trawienia, usuwaniu końcowych produktów przemiany materii, regulacji temperatury ciała.

 Woda stanowi 70-85% ciała zwierząt. Jej zawartość nie jest stała w organizmie, zależy od gatunku, wieku czy też stanu fizjologicznego danego osobnika. Najwięcej wody znajduje się w ciele jednodniowych piskląt (85%), w miarę wzrostu ptaków jej ilość w organizmie maleje. Zapotrzebowanie ptaków na wodę jest dość ściśle określone ilością pobrania suchej masy paszy w ciągu doby. Drób wypija od 50 do 400 ml wody.
 Na podkreślenie zasługuje fakt, że woda odgrywa znaczącą rolę w hodowli i produkcji drobiarskiej. Wpływa ona na takie cechy jak: masa jaj, wytrzymałość skorupy na zgniecenia, częstotliwość występowania jaj z wadami budowy czy jakość tuszki.
 Duży wydatek energetyczny przy parowaniu wody oraz jej wysoka pojemność cieplna sprawiają, iż jest ona doskonałym regulatorem temperatury zwierząt stałocieplnych. Pobieranie zimnej wody przez ptaki powoduje ochłodzenie ciała, jak również jest skutecznym sposobem usuwania ciepła z organizmu. Pobieranie w okresie upałów znacznych ilości wody do ochłodzenia ciała może powodować nadmierną utratę soli mineralnych, stąd też należy w tym okresie zwiększyć ich dawkę. W czasie letnich upałów największe problemy obserwujemy u indyków, ptaków niezwykle wrażliwych na przegrzanie, u których stres cieplny powoduje nadmierne picie wody, co prowadzi do powstawania obwisłego wola, wypełnionego płynną zawiesiną. Ptaki mają trudności z pobieraniem paszy, chudną, a nawet giną wskutek rozwijających się w wolu bakterii, powodujących zakaźne zapalenie jelit lub zapalenie płuc. Podawanie wody zakwaszonej probiotykami, kwasem mlekowym lub witaminą C przyczynia się do zwiększenia przeżywalności ptaków w okresie upałów.

Zanieczyszczona woda
Jeśli w chowie lub hodowli drobiu będziemy używali do pojenia wody zanieczyszczonej lub nieodpowiadającej normom mikrobiologicznym, to nie osiągniemy dobrych wyników.



W rurach, gdzie przepływa woda już po 30 sekundach tworzy się galaretowata, lepka warstwa, zwana biofilmem. Budowa tej warstwy zaczyna się od osiadania cząstek organicznych, które tworzą doskonały rezerwuar dla rozwoju bakterii chorobotwórczych. Mikroorganizmy korzystają z biofilmu, jako z idealnej pożywki do wzrostu i drogi zakażenia ptaków. Niewielki przepływ wody, wysoka zawartość żelaza i manganu oraz wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi biofilmu, drastycznie obniżając jakość wody. Tym samym woda w poidłach z pozoru czysta roi się od bakterii chorobotwórczych, co znajduje odzwierciedlenie w zdrowotności stada, przyrostach masy ciała, a w rezultacie w końcowym efekcie produkcyjnym. W czasie 24. godzin jedna bakteria E. Coli powieli się do kilku milionów w temperaturze +32°C! Oznacza to, że w przypadku spadku zużycia wody np. w okresie nocy i wysokich temperatur, nieuzdatniona woda w linii pojenia jest wręcz szkodliwa dla ptaków, które pierwsze zaczną pić. Poza warstwą biofilmu składniki mineralne zawarte w wodzie tworzą osady w liniach pojenia i odkładają się w postaci kamienia, dostarczając osłonę dla szkodliwych drobnoustrojów. Obydwa rodzaje warstw mogą blokować linie pojenia i smoczki, co znacznie ogranicza przepływ wody i uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie dodatków podawanych w wodzie do picia. 
 
Możemy zapobiec temu zjawisku poprzez:

• systematyczne kontrolowanie jakości wody pod względem mikrobiologicznym,
• uzdatnianie wody (filtracja i zmiękczanie wody, sanitaryzacja wody),
• mycie i dezynfekcję systemów pojenia.
   

Gdy woda jest „twarda” powinna być poddana demineralizacji, co wymaga zainstalowania specjalnych filtrów (odżelaziaczy), usuwających mangan i żelazo bądź filtrów (zmiękczaczy), obniżających jej twardość. Inne rodzaje filtrów to filtry piaskowe, eliminujące z wody zanieczyszczenia mechaniczne tj. piasek, rdza itp. czy też filtry węglowe, usuwające związki organiczne, związki chloru, nieprzyjemny zapach. System pojenia powinien być myty i dezynfekowany systematycznie. Po każdym zakończonym cyklu produkcyjnym, gdy kurnik jest pusty, instalację wodną należy zalać środkiem o działaniu zarówno czyszczącym, jak i dezynfekującym. Niewskazane jest stosowanie preparatów dezynfekujących w czasie produkcji, mogą one bowiem negatywnie wpływać na organizm zwierząt. W każdym budynku dla drobiu powinien być zainstalowany wodomierz, umożliwiający wykonywanie odczytu wypitej wody, następnie należy porównać ten wynik z wartościami referencyjnymi. Odczyt ten pośrednio wskazuje na stan zdrowia ptaków czy też na funkcjonowanie zainstalowanego systemu pojenia, bowiem zarówno zbyt duże, jak i nadmiernie niskie zużycie wody może świadczyć o złej kondycji ptaków lub niewłaściwie działających urządzeniach do pojenia.
 Mając na uwadze całkowitą ilość wypitej przez ptaki wody, a także wszystkie czynniki, wpływające na jej jakość można przyjąć, że jest ona jednym z głównych elementów kształtujących zdrowotność i produkcyjność stada.

Tags: produkcja