|
Celem produkcji zwierzęcej jest uzyskanie najwyższego zysku przy możliwie najniższych nakładach własnych. Każdy zakończony cykl produkcyjny kurcząt brojlerów jest przez producentów podsumowywany pod względem technicznym i ekonomicznym. Techniczna analiza obejmuje przebieg odchowu dzień po dniu, jak również rozliczenie po sprzedaży żywca do zakładu ubojowego. W poniższym artykule chcielibyśmy skoncentrować się nad rozliczeniem końcowym odchowu w aspekcie technicznym.
Na wstępie zastanówmy się, jaki jest cel wykonywania podsumowania zakończonego rzutu pod względem technicznym. Ocena techniczna rzutu musi nam odpowiedzieć na podstawowe pytanie. Jaki to był rzut? Czy możemy ten rzut zaliczyć do udanych, czy uzyskane wyniki są gorsze od oczekiwanych? W przypadku, gdy wynik jest niezadowalający niezbędnym jest określenie przyczyn takiego stanu rzeczy. Przebiegu odchowu brojlerów nie możemy rozpatrywać w oderwaniu od warunków, w jakich był przeprowadzany. Uzyskane wartości przyrostów, stopnia wykorzystania paszy jak również poziom upadków można oceniać, jako wartości bezwzględne. Na wszystkich będzie robiło ważenie uzyskanie masy ciała 2,65 kg i konwersji paszy 1,75 kg/kg na 40 dzień życia i uznamy ten wynik, jako znakomity. Jeżeli na konkretnej fermie, w danym obiekcie, o danej porze roku, odchowując pisklęta pochodzące z wybranej wylęgarni, wynik ten uznamy jedynie, jako standardowy. Wartość analizy jest pełna tylko wtedy, gdy wyniki uzyskane w danym rzucie porównamy do tych, które zostały osiągnięte w innych cyklach produkcyjnych. Analizując wyniki produkcyjne zakończonego cyklu porównujemy je z wynikami uzyskanymi:
- w grupie producentów,
- na różnych obiektach tego samego hodowcy,
- przy odchowie różnych piskląt (różnego pochodzenia, różnego genotypu),
- przy zastosowaniu różnych metod zarządzania,
- przy wykorzystaniu różnego wyposażenia technicznego fermy,
- w przypadku stosowania różnych profilaktyk,
- przy zastosowaniu pasz od różnych dostawców, itd.
Szczególną wartość posiadają zbiorcze analizy porównawcze wielu cykli produkcyjnych na tej samej fermie w dłuższym okresie czasu. Tego rodzaju analiza pozwala nam określić trendy dotyczące naszej produkcji. Dzięki tej analizie jesteśmy w stanie określić czy istnieje postęp w naszej pracy, jednocześnie pozwala nam, nie tylko zaobserwować najsłabsze momenty w produkcji, ale również zaobserwować czy istnieje cykliczność wystąpienia problemu i w konsekwencji pozwala nam dokonywać korekt. Najprostszym sposobem przeprowadzenia analizy jest oparcie się na powszechnie przyjętych wskaźnikach. Podstawą jest jednak to, aby sposób wyliczania tych wskaźników był zawsze taki sam i aby zawsze używać tych samych wskaźników. W trakcie podsumowania zakończonego cyklu produkcyjnego najczęściej mają zastosowanie następujące parametry:
Średnia waga żywca Jest to masa całkowita sprzedanego żywca podzielona przez ilość sprzedanych kurcząt:

Musi ona zawierać zawsze wszystkie sprzedane ptaki, bez względu na sposób sprzedaży, liczbę odstaw, czy też wiek sprzedawanych kurcząt;
FCR Wskaźnik wykorzystania paszy (feed conversion ratio) – jest to ilość skarmionej paszy podzielona przez masę sprzedanego żywca:

Wskaźnik ten jest niemianowany, aczkolwiek wielokrotnie jest podawany z mianem (kg/kg), ten sposób zapisu ułatwia wielokrotnie jego interpretację. W przypadku wyliczania FCR niezbędnym jest, aby uwzględniać całość skarmionej paszy przez wszystkie kurczęta oraz aby masa żywca była wartością z całej przeprowadzonej sprzedaży wszystkich ptaków.
Śmiertelność stada (ubytki) Uwzględniać powinna zawsze upadki i brakowania wykonywane w trakcie odchowu – wartość wyrażana w %:

Dla bieżącej oceny sytuacji na stadzie bardzo ważnym jest, aby wyraźnie odróżniać obie grupy ptaków, tzn. upadki i brakowania dla prawidłowej oceny statusu zdrowotnego kurcząt. Przeżywalność ptaków Jest to liczba kurcząt wstawionych po odjęciu ubytków (upadków i brakowań), w praktyce są to kurczęta, które zostały sprzedane; wartość ta jest wyrażona w %.
Przyrost dzienny Określający okresową lub końcową dynamikę wzrostu – obliczany na podstawie różnicy wyniku przeważeń okresowych np. tygodniowych, pięciodniowych przez ilość dni, w których realizowany był przyrost – wyrażony w gramach:

Na podstawie tego parametru możliwa jest bieżąca ocena zgodności realizowanego tempa wzrostu z założeniami dostawcy materiału genetycznego (danych referencyjnych dla danej linii brojlerów); można również określać średni przyrost dzienny za cały okres odchowu dzieląc średnią wagę żywca przez ilość dni odchowu;
Obsada stada Dawniej określana ilością kurcząt utrzymywanych na każdym metrze kwadratowym powierzchni produkcyjnej kurnika, aktualnie powinna być to ilość kilogramów żywca na każdym metrze kwadratowym powierzchni produkcyjnej kurnika; wyrażana zawsze w kg/m2 • ocena jest przeprowadzona na bieżąco na podstawie przeważeń kontrolnych przeprowadzonych na kurniku (lub odczytu z wag automatycznych umieszczonych na hali), • niezbędny do określenia optymalnego momentu przeprowadzenia podbiórki, • jako parametr końcowy rozliczany na podstawie całkowitej sprzedanej masy żywca podzielonej przez powierzchnię kurnika; • jako jedno z kryteriów dobrostanu.
Średni ważony wiek stada Powinien odzwierciedlać sposób sprzedaży kurcząt (np. podbiórki), podstawą, którego powinna być masa sprzedawanego żywca w każdej realizowanej ze stada odstawie, wyrażony w dniach, uwzględniając rzeczywisty czas odchowu. Podbiórka wykonywana w 36 dniu odchowu faktycznie dotyczy ptaków, które rosły 35 dni – należy wziąć pod uwagę okres przygotowania do odstawy oraz moment załadunku brojlerów na środek transportu; wskaźnik ten wymaga trochę bardziej skomplikowanego liczenia, którego przykład zawiera tabela 1.
Tab. 1.

EWW (EBI) Europejski wskaźnik wydajności (European Broiler Index) – jest to uniwersalny techniczny index, pozwalający ocenić efektywność odchowu bez względu na fakt produkcji kurcząt grilowych, uniwersalnych, ciężkich; nie jest to wskaźnik ekonomiczny, służący do oceny finansowej produkcji; wyrażana w punktach.

Istotną sprawą w przypadku przygotowywania porównań lub zestawień jest porównywalność uzyskanych wyników, czego warunkiem jest identyczny sposób wyliczania poszczególnych wskaźników. Priorytetem dla każdego producenta kurcząt jest ocena efektywności własnej fermy w dalszej perspektywie. Porównanie rzutu ostatniego z poprzednimi, ocena osiąganego postępu w czasie, lub jego braku, jest podstawą do podejmowania decyzji strategicznych. Wszelkie analizy są warte tyle, ile warte są dane, na podstawie których są one przeprowadzane. Zbierając jakiekolwiek dane musimy być zawsze pewni w jakich warunkach zostały one zebrane, kto je zebrał i jakim błędem obarczone są te informacje. Nie wolno dopuszczać do sytuacji wyciągania wniosków na podstawie danych, co do których wiarygodności nie jesteśmy pewni. Konsekwencją może być podejmowanie złych decyzji, których efektem może być dodatkowe pogorszenie efektów produkcyjnych.
Tab. 2.

W tabeli 2 przedstawiono propozycję zestawienia produkcyjnego, które może mieć zastosowanie dla każdej fermy a pozwalające jednym rzutem oka ocenić efekty uzyskane w ostatnim rzucie. Każdy hodowca rozlicza zakończony rzut. Wielu producentów porównuje uzyskane wyniki z sąsiadami, pomiędzy członkami grupy producenckiej, w ramach integracji. Zawsze stara się te wyniki interpretować i na tej podstawie podejmować decyzje dotyczące kolejnych wstawień. W każdym przypadku niezbędnym jest, aby opierać się na danych zebranych według tej samej metodyki i aby na podstawie tych danych, w ten sam sposób, wyliczać wskaźniki. Jedynie wtedy możliwe są jakiekolwiek porównania oraz wyciąganie wniosków, które pozwolą na osiąganie postępów technicznych w produkcji. Konsekwencją tego postępu powinny być coraz lepsze efekty ekonomiczne. Tags: prezentacje
|