Jest wiele czynników, które wpływają na zdolność nowo wyklutych indycząt do przejścia z fazy rozwoju in ovo do zasadniczo zmieniających się warunków żywienia po wykluciu. Czynniki te to wiek indyczki rodzicielskiej, długość okresu od wyklucia się do wstawienia oraz skład pasz starterowych w kontekście surowców i zawartości składników pokarmowych. W pierwszych 5 do 7 dniach po wykluciu relatywny wzrost przewodu pokarmowego jest o wiele znaczniejszy niż zmiany masy ciała, i także w tym okresie rozwijają się funkcje przewodu pokarmowego. Poza tym szybkim tempem osiągania dojrzałości, pierwsze dni po wykluciu to okres, kiedy zachodzą bardzo szybkie zmiany w procesach przemian energetycznych: procesy metaboliczne tłuszczowe przechodzą w procesy metaboliczne węglowodanowe.  Jednym z podstawowych czynników wpływających na sukces finansowy produkcji indyków jest postęp genetyczny w masie ciała i składzie tusz w przemysłowych liniach indyków. W długoterminowych doświadczeniach nad genetyką (ponad 30 pokoleń) w liniach przemysłowych dostępnych w latach 60-tych Nestor i in. (2000) przedstawili wnioski, że selekcja jedynie na masę ciała w 16 tygodniu przyniosła efekt w postaci niemal podwojenia masy ciała indyków, chociaż kosztem niewielkiego obniżenia możliwości reprodukcyjnych. Te zmiany w całkowitej masie ciała w określonym wieku indyków występowały przy udziale także pewnych różnic w przyroście proporcjonalnym, czy też względnym (Maruyama i in., 1998). Podczas, gdy szczegółowo dokumentuje się wyjściowy element selekcyjny (masa ciała) o tyle niewiele zmienia się w zakresie parametrów wejściowych (tj. zmian w opisie wymagań pokarmowych). Jeżeli spojrzymy na wymagania pokarmowe definiowane przez National Research Council (NRC) z lat 70-tych do 1994 (NRC, 1994), to stwierdzamy niewiele, o ile w ogóle jakieś, zmiany w publikowanym zapotrzebowaniu rosnących indyków, szczególnie na białko i aminokwasy. Nie znaczy to, że nie nastąpiły żadne zmiany w zapotrzebowaniu pokarmowym indyków, ale sugeruje, że nie poświęca się tej dziedzinie wystarczająco dużo uwagi.

Rozwój przewodu pokarmowego
 Przewód pokarmowy rozwijających się zarodków indyków podwaja swoją masę w ciągu ostatniego tygodnia inkubacji z 450 mg w 22 dniu do 1,2 g w czasie klucia, i następnie w dalszym ciągu wzrasta do, odpowiednio, ok. 4 g i 7 g w dniu 3 i 6 po wykluciu (Ding i Lilburn, 2000). Cechy rozwoju zarodkowego odbijają pierwotne znaczenie błony żółtka z uwzględnieniem zawartości składników pokarmowych i możliwości ich transferu w okresie inkubacji. Znaczenie pierwszych czterech do sześciu dni po wykluciu z uwzględnieniem wzrostu przewodu pokarmowego również wcześniej było sygnalizowane przez Sell i in. (1991) i Pinchasov i Noy (1994). Biorąc pod uwagę wzrost poszczególnych części jelita cienkiego do piątego dnia życia, wzrost względny masy i długości jelita czczego i ślepego następują w szybszym tempie niż obserwuje się to dla dwunastnicy (Applegate i Lilburn, 1999). Podczas gdy powszechnie uznawany jest fakt, że masa indyczki i jaja mogą pozytywnie wpływać na jakość piskląt przy wykluciu, dane z powyższego doświadczenia wskazują, że nie dzieje się to ze względu na jakiekolwiek istotne różnice w wynikach pomiarów jelita cienkiego.
 W jelicie cienkim proliferacja enterocytów i ich róznicowanie/dojrzewanie nie są jednakowe do rejonu krypt i kosmków. Przy użyciu pomiarów nieizotopowych podziałów komórek za pomocą dezoksymoczanu bromu (BrDU) oraz antygenu proliferacji jąder komórkowych (PCNA) Applegate i in. (1999a) donoszą, że enterocyty wewnątrz kosmków aktywnie proliferują przed dniem wyklucia (dzień 27) i do 5-7 dnia po wykluciu. Powoduje to niemal dwukrotny wzrost masy kosmków. W tym czasie proliferacja enterocytów w kryptach pozostaje na poziomie stałym. Interesujące są obserwacje, że długość kosmków podczas klucia u indycząt pochodzących od starszych indyczek rodzicielskich (44 tygodnie) była o 22,8 µm większa niż u pochodzących od młodszych indyczek (34 tygodnie). Te różnice jednak nie wpływały następnie na migrację enterocytów wzdłuż osi kosmki-krypta w okresie po wykluciu. U tych samych autorów czytamy o dodatniej korelacji między dojrzałością przewodu pokarmowego i pobraniem paszy (Uni i in., 1995), inni natomiast sugerują, że jelito cienkie jest organem tak dynamicznym, że może się ono samo dostosowywać w zależności od dostępności składników pokarmowych i potrzeb organizmu (Obst i Diamond, 1992; Starck, 1996).
 Więcej ważnych zmian w rozwoju jelita cienkiego podczas pierwszego tygodnia rozwoju dotyczy dojrzałości oraz wzrostu funkcjonalności procesów trawiennych i absorpcyjnych. Sell i in. (1991) stwierdzali niewiele lub żadnej aktywności enzymatycznej (amylaza, maltaza, lipaza, trypsyna) przed kluciem i następnie dwu- lub trzykrotny wzrost w ciągu pierwszych czterech dni po wykluciu. Później następował stały wzrost w ciągu ośmiu dni po wykluciu, chociaż nie zawsze w liniowym tempie wraz z wiekiem. Jak wskazują autorzy, swoista aktywność enzymatyczna (w przeliczeniu na jednostkę masy tkanki lub masy ciała) musi być uwzględniana wraz ze zmianami w całkowitej aktywności enzymatycznej, która jest funkcją całkowitej masy tkanki wydzielniczej. Na przykład w doświadczeniu Sell i in. (1991), masa trzustki wzrosła z około 0,1 g/100 g masy ciała podczas klucia do 0,35 g/100 g masy ciała w czwartym dniu życia, podobnie jak stwierdzał Phelps i in. (1987). W tym samym okresie następował trzykrotny wzrost aktywności swoistej trypsyny i lipazy tak, że kombinacja wzrostu masy tkanek i syntezy enzymów przyniosła efekt w postaci aktywności enzymatycznej wystarczającej dla zachodzenia odpowiednich procesów trawiennych.

Status żywieniowy
nowo wyklutych indycząt
U indycząt w momencie wyklucia pozostały woreczek żółtkowy zawiera ok. 50% suchej masy, z której 33 do 38% to tłuszcze (Applegate i Lilburn, 1996). Trójglicerydy stanowią 57% masy woreczka żółtkowego w momencie klucia, jest to ok. 1 g., pozostałe tłuszcze żółtka to w części fosfolipidy (21%) i estry cholesterolu (17%; Ding i in., 1995). Lilburn (1998) obliczył, że energia bytowa potrzebna dla 60 gramowego wyklutego indyczątka to ok. 34 kcal w oparciu o równanie 2,2 kcal/g MC 2/3 (Hurwitz i in., 1980). Jeśli 1 g trójglicerydów dostarcza 9 kcal (9000 kcal ME/kg) to pozostała część woreczka żółtkowego nie wydaje się być, jak często się twierdzi, głównym źródłem energii dla ptaka. Taka obserwacja powoduje zwiększenie nacisku na zapotrzebowanie na dobrze zbilansowaną i wysoko strawną pierwszą paszę podawaną ptakom.
 Wśród procesów metabolicznych zachodzących podczas inkubacji bardzo ważną rolę odgrywa glukoneogeneza wykorzystująca glukozę obecną w organizmie zarodka, część magazynowana pod postacią glikogenu (tj. mięsień piersiowy, wątroba) pomiędzy 26 dniem inkubacji a kluciem. Normalne procedury przemysłowego klucia zakładają 24 do 48 godzinny okres zbierania piskląt, połączone dodatkowo ze stresem związanym z usuwaniem korali i cięciem dziobów. Może to powodować uszczuplenie zapasów glikogenu zanim ptaki dotrą na fermę (Rosebrough i in., 1978; Donaldson i in., 1991; Turner i in., 1999b). Połączenie wszystkich wydarzeń mających miejsce przed wstawieniem ptaków na fermę może powodować ograniczenie metabolizmu glukozowego przed momentem, kiedy uzyskają one dostęp do pierwszego źródła zewnętrznego składników pokarmowych. Często powoduje to słaby start piskląt, może być przyczyną apatii i wysokich upadków w pierwszych dniach (Phelps i in., 1987). Sytuacja taka może być wzmożona u ptaków pochodzących od młodych stad rodzicielskich (Applegate i Lilburn, 1999) i obserwowana była także u innych gatunków ptaków hodowanych przemysłowo (Applegate i in., 1999b).
 Powstaje pytanie, do jakiego stopnia możemy wpływać na status metaboliczny indyków za pomocą interwencji żywieniowej. Pasze starter przeznaczone dla indyków zawierają wysoki poziom białka (28%; NRC, 1994) i, w zależności od dostępności i wyboru surowców, może występować nadal duże uzależnienie od procesu glukoneogenezy w celu uzyskania glukozy. W serii doświadczeń, Turner i in. (1999a) skarmiali pasze, które zawierały wysoki poziom kukurydzy (26%) i 44% śruty sojowej (pasza KUK) jako podstawowego źródła białka (54%). Drugie pasze natomiast zawierały wysoki poziom podawanego tłuszczu zwierzęco-roślinnego (10,8%, pasze TŁ), tak aby były izokaloryczne z pierwszymi. Badano pobranie paszy oraz zbierano kał i mocz zwierząt w dniach 3-5, 5-7 i 7-9 po wykluciu. We wszystkich okresach doświadczenia strawność suchej masy części nielipidowej wynosiła 70% dla paszy KUK i 52% dla paszy TŁ. Kiedy określono wykorzystanie poszczególnych kwasów tłuszczowych, stwierdzono strawność pozorną kwasu palmitynowego (16:0) i oleinowego (18:0) jako niską, szczególnie w paszach TŁ (16:0 – 52%; 18:0 – 27%) i te dwa kwasy tłuszczowe stanowiły 40% całkowitych kwasów tłuszczowych. Strawność kwasów tłuszczowych nienasyconych była natomiast dużo wyższa, powyżej 80% dla paszy TŁ. Także wcześniej przeprowadzone doświadczenia na kurczętach (Carew i in., 1972) i indyczętach (Salmon, 1977) przyniosły podobne rezultaty, co sugeruje, że oleje roślinne o wysokiej zawartości kwasów nienasyconych mogą być preferowanym źródłem energii w paszach prestarter dla indycząt. W trzecim zestawie pasz Turner i in. (1999a) zastosowali przemysłowe blendy średniołańcuchowych trójglicerydów (MCT; 76% C 8:0) w miejsce tłuszczu. Podczas gdy strawność suchej masy beztłuszczowej nie była większa, strawność C 8:0 wyniosła ponad 95%.
 Drugi zestaw pomiarów w powyższych doświadczeniach dotyczył wpływu źródła składników pokarmowych na wybrane aspekty wczesnej wydajności ptaków. Jako czynniki doświadczalne testowano różne systemy żywienia, w pierwszym podawano paszę i wodę natychmiast (FED), a w drugim 48 godzin po wykluciu (WH). Późniejsze postępowanie z ptakami miało na celu symulację czynności związanych ze wstawieniem ptaków na fermę. Interesujące jest, że opóźnienie procesu karmienia nie miało wpływu na masę wątroby, poziom glikogenu w wątrobie ani na poziom glukozy w plazmie krwi w dniu 0 (pierwszy dzień z dostępem do paszy lub wody, chronologicznie jest to dzień 3 dla piskląt WH). W grupie TŁ nie było różnic między indyczętami FED i WH w poziomie glikogenu w wątrobie w 2 dniu od rozpoczęcia karmienia. W grupie KUK indyczęta WH wykazały istotny wzrost zarówno w poziomie glikogenu w wątrobie, jak i glukozy w plazmie w porównaniu do indycząt FED. Wskazuje to, że w warunkach wywołanego stresu, takiego jak opóźniony dostęp do wody i paszy, źródło składników pokarmowych może być istotnym czynnikiem regulującym homeostazę organizmu. Poziom glukozy w plazmie pozostawał wysoki u indycząt WH-KUK w pięć dni po rozpoczęciu karmienia, a więc początkowy efekt metaboliczny nie był jedynie krótkotrwały. Taki efekt wyjściowy podobny był u indycząt żywionych dietą TŁ lub MCT. W odpowiedzi na podawanie glukozy w czwartym dniu po wstawieniu indyczęta WH wykazywały istotnie wysoki poziom glukozy we krwi po 30 i 60 minutach w porównaniu z ptakami FED. W obrębie grup doświadczalnych spadek poziomu glukozy u indycząt żywionych dietą KUK był istotnie lepszy w 60 minut po podaniu zarówno w czwartym, jak i w siódmym dniu po rozpoczęciu żywienia.

 Podsumowując powyższe doświadczenia można stwierdzić, że przedłużone przetrzymywanie indycząt po wykluciu w celu zebrania ich większej liczby lub ze względu na znaczne odlegości transportu powinno być wspomagane przez dostępne w handlu dodatki przeznaczone dla wylęgarni. Wybór surowców do pasz prestarterowych jest również wart uwagi, ponieważ badania wykazują spore zapotrzebowanie na węglowodany, podczas gdy zalecenia zazwyczaj koncentrują się wyłącznie na białku i aminokwasach oraz poziomie energii. Takie podejście może ułatwić indyczętom przejście z żywienia żółtkowego na wykorzystanie węglowodanów jako głównego źródła energii.

Literatura dostępna w redakcji

Tags: gospodarka paszowa , żywienie