Stosowanie kompozycji Efektywnych Mikroorganizmów (EM) w chowie zwierząt spotyka się z coraz większą sympatią ze strony hodowców. Unikatowa mieszanina bakterii kwasu mlekowego, bakterii fotosyntetyzujących oraz drożdży poprawia nie tylko zdrowotność stada, ale także znacząco polepsza warunki zoohigieniczne w pomieszczeniach dla zwierząt.

Uzyskanie właściwego poziomu higieny w pomieszczeniach drobiarskich stanowi dzisiaj jeden z podstawowych elementów produkcji drobiarskiej. Służą temu określone programy sanitarne. Technologia EM jest doskonałą alternatywą dla tradycyjnych metod utrzymania porządku i zwalczania chorób. Technologia ta jest w całości ekologiczna, preparaty nie zawierają związków chemicznych (w tym groźnych dla zdrowia i środowiska pestycydów) ani organizmów modyfikowanych genetycznie. Ich różnorodność pozwala im na przeżywanie w skrajnie różnych środowiskach.

Nieodłącznym elementem każdego rodzaju produkcji jest emisja zanieczyszczeń zarówno chemicznych, fizycznych i mikrobiologicznych. Produkcja drobiarska to przede wszystkim powstałe w pomieszczeniach dla ptaków uciążliwe gazy takie jak: siarkowodór czy amoniak wywołujące przykry zapach oraz niosące ryzyko zdrowotne dla zwierząt i pracowników fermy. Do najbardziej uciążliwych i to zarówno dla drobiu, jak i dla człowieka należy amoniak. Maksymalne dopuszczalne stężenie tego gazu w pomieszczeniach drobiarskich wynosi 25 ppm. Przekroczenie tej ilości powoduje najczęściej obniżenie odporności błony śluzowej dróg oddechowych, a także może powodować uszkodzenia układu krążenia i układu nerwowego. Wraz ze wzrostem emisji amoniaku dochodzi do zmniejszenia pobierania paszy przez ptaki, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia produkcyjności.
Obojętne dla zdrowia nie pozostają również bakterie chorobotwórcze Salmonella, E. Coli itp., których skupienie w tego typu pomieszczeniach jest szczególnie duże. Preparaty EM radzą sobie skutecznie zarówno ze zmniejszeniem ilości gazów, redukcją odorów jak i ze zwalczaniem mikroorganizmów wywołujących choroby. Innym równie korzystnym działaniem mieszaniny Efektywnych Mikroorganizmów jest redukcja powstałych w procesie produkcji odchodów będących m.in. źródłem chorób a także skuteczne zmniejszanie ilości insektów pojawiających się w pomieszczeniach drobiarskich. Takie efekty możemy osiągnąć stosując zamgławianie pomieszczeń inwentarskich lub opryskiwanie ściółki. Stosowanie EM w taki właśnie sposób wpływa korzystnie na poprawę środowiska naturalnego zarówno wokół jak i na fermie. Stosowanie takich metod powoduje zmniejszenie liczebności insektów, fermentację odpadów i odcieków a także przerabianie ich w bardzo wartościowy nawóz. Innymi korzyściami jest na pewno dezynfekcja urządzeń do pojenia i innych stanowiących wyposażenie kurników, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia kosztów związanych z odkażaniem pomieszczeń.


Jak stosować EM?
Poprawę zdrowotności stada hodowca może osiągnąć poprzez zastosowanie EM jako dodatku do paszy i wody. Taki rodzaj stosowania preparatu korzystnie wpływa na kondycję fizyczną oraz poprawę funkcji fizjologicznych zwierząt. Powoduje znaczny spadek zatruć lub w przypadku ich wystąpienia łagodniejszy przebieg, skutecznie zmniejsza ilość zastosowanych antybiotyków. Najlepszy efekt w użytkowaniu preparatu EM osiągniemy stosując naprzemiennie wszystkie ww. metody.


Jak działają EM?
Jak wspomniano na wstępie mieszaninę efektywnych organizmów stanowią bakterie kwasu mlekowego, które popularnie używane są do produkcji mlecznych produktów spożywczych. Bakterie kwasu mlekowego charakteryzują silne właściwości sterylizujące. W preparacie odpowiedzialne są m.in. za hamowanie rozwoju mikroorganizmów chorobotwórczych. Zakwaszają cytoplazmę komórki co jest jednym z najważniejszych czynników hamujących rozwój drobnoustrojów, hamują wzrost bakterii gnilnych, w tym i bakterii gram-ujemnych, a także niektórych pleśni, poza tym posiadają zdolności konserwujące. Bakterie fotosyntetyczne jako mikroorganizmy samożywne działając w sposób zbliżony do roślin wytwarzają produkty masy organicznej. Głównymi produktami ich przemiany są: aminokwasy, kwasy nukleinowe, substancje bioaktywne, glukoza itp. Ten rodzaj mikroorganizmów stosowanych w EM przede wszystkim wspiera aktywność innych pożytecznych mikroorganizmów. Grzyby, promieniowce i drożdże w technologii EM przyspieszają głównie rozpad materii organicznej a także produkują związki o charakterze antybiotycznym i antymikrobiologicznym. Odpowiadają za podział komórkowy i produkcję substratów dla aktywnych mikroorganizmów takich jak m. in. bakterie kwasu mlekowego.


Bogactwo formy
Zastosowane w preparatach EM organizmy to zarówno mikroorganizmy tlenowe jak i beztlenowe. Ten sposób połączenia tych dwóch grup jest możliwy dzięki wzajemnej wymianie źródeł pożywienia. Dobrym przykładem mogą tutaj być występujące w mieszaninach bakterie azotobakter i bakterie fotosyntetyzujące. Azotobakter to bakterie żyjące w warunkach tlenowych, żywiące się materią organiczną a ich produkty przemiany materii stanowią wyśmienite źródło pożywienia dla bakterii fotosyntetyzujących i nie potrzebujących tlenu.
Grzyby fermentujące zawarte w mieszaninach EM (są to przede wszystkim Penicyllium i Aspergillus) powodują przyspieszenie procesów rozkładu materii organicznej w wyniku czego powstaje alkohol, estry oraz substancje tłumiące przykre zapachy i hamujące rozwój owadów.
Drożdże w EM przyczyniają się do powstawania substancji antybiotycznych, hormonów i enzymów aktywizujących podziały komórek. Wydzieliny drożdży są substratami dla innych aktywnych mikroorganizmów m.in. dla bakterii kwasu mlekowego. Kolejną bardzo ważną grupę stanowią promieniowce, których budowa jest czymś pośrednim pomiędzy bakteriami a grzybami. Promieniowce w EM przekształcają wyprodukowane przez bakterie fotosyntetyczne aminokwasy w substancje antybiotyczne zapobiegające rozwojowi szkodliwych grzybów i bakterii.


Tajemnica skuteczności
Cała tajemnica skuteczności działania mikroorganizmów polega na tym, że mogą one koegzystować w mieszanych hodowlach i są ze sobą fizjologicznie kompatybilne. W przypadku gdy takie mieszane hodowle są z powrotem wszczepiane do ich naturalnego środowiska to okazuje się, że działanie pozytywne składających się na nie szczepów jest jeszcze bardziej wzmocnione dzięki efektowi synergii. EM znajdują się na liście preparatów stosowanych w rolnictwie ekologicznym na całym świecie. EM stanowią międzynarodową markę i produkty z tym znakiem mają stosowne certyfikaty.
Ważnym jest by EM podawane były systematycznie, by nie dopuścić do zachwiania równowagi w środowisku otaczającym drób. Uzyskanie takiej równowagi w pomieszczeniu nie jest efektem tylko jednorazowym. W celu uzyskania optymalnych wyników należy kompleksowo stosować opisaną technologię.
Poza tym kompozycja różnych rodzajów mikroorganizmów wchodzących w skład EM wykazuje silną zdolność wspomagania innych pożytecznych mikroorganizmów uprzednio znajdujących się w środowisku, do którego wprowadzono EM, spowalniając tym samym rozwój patogenów.

Piśmiennictwo dostępne u autora.

Tags: higiena na fermie