W ostatnich latach obok handlu tuszkami kurcząt w całości, rozpowszechniła się sprzedaż mięsa drobiowego w elementach i w formie przetworzonej. W związku z opinią, że do przetwórstwa najlepiej nadają się mięśnie piersiowe, znacznie wzrosło zainteresowanie możliwością poprawy wydajności tego
elementu tuszki kurczęcej.

Czynniki wpływających na udział mięśni piersiowych w tuszce
O udziale mięśni piersiowych w tuszce kurcząt brojlerów decydują przede wszystkim czynniki genetyczne. Kogutki brojlery rosną szybciej niż kurki i cechuje je korzystniejszy wskaźnik wykorzystania paszy, natomiast udział mięśni piersiowych w tuszce jest o 2,5% mniejszy niż w przypadku kurek.

Wraz ze wzrostem masy ciała kurcząt brojlerów proporcjonalnie zwiększa się udział mięśni piersiowych w tuszce. W badaniach przeprowadzonych w Kanadzie mięso, kości i skóra części piersiowej tuszki stanowiły 22,6% masy tuszki patroszonej u 43-dniowych kurcząt brojlerów, a 27,2% u 70-dniowych ptaków.
Liczne badania wykazały, że rozwój i skład tuszki kurcząt brojlerów w znacznym stopniu zależy od żywienia. Skarmianie diet zawierających wysoki poziom białka, a niski energii powoduje, że mięso zawiera mniej tłuszczu niż mięso ptaków uzyskiwane przy żywieniu dietami o wysokim poziomie energii i niskim białka.
Stwierdzono, że diety z dodatkiem metioniny (16% białka + 0,1% metioniny) powodowały wzrost zawartości tłuszczu i obniżenie poziomu białka w mięśniach piersiowych.
Wykazano także, że pasza zakażona mykotoksynami (aflatoksyny + ochratoksyny A) przyczyniała się do zmniejszenia wydajności poubojowej tuszki, a szczególnie mięśni piersiowych.
Na zmniejszenie ilości pozyskiwanego mięsa z piersiowej części tuszki wpływa powstawanie pęcherzy piersiowych. Tworzą się one u kurcząt starszych, które mają większą masę ciała, są mniej ruchliwe i większość czasu spędzają, leżąc na, często mokrej, ściółce. Duża ilość ptaków wybrakowanych wskutek kontuzji i okaleczeń doznanych podczas łapania, załadunku, transportu i rozładunku w rzeźni, powoduje także istotne zmniejszenie ogólnego uzysku dobrej jakości mięśni piersiowych.

Wzrost kogutków brojlerów
W badaniach przeprowadzonych w Kanadzie kogutki brojlery w okresie od 21. do 70. dnia życia przyrastały „liniowo" i zwiększyły masę ciała średnio z 587 do 3760 g. Masa ich tuszek po wypatroszeniu (bez podrobów) stanowiła 73% masy ciała żywych ptaków i zwiększyła się w analizowanym okresie średnio o 2627 g (z 390 g do 3017 g - Rys. 1).
Wraz z wiekiem ptaków notowano stałe powiększanie masy części piersiowej tuszki oraz mięśni piersiowych (Rys. 2).
Masa części piersiowej wzrastała „liniowo" od 142,2 g w 21. dniu życia ptaków do 1023,8 g w 70. dniu, podczas gdy same mięśnie piersiowe zwiększyły masę o 605,8 g (z 66 do 671,8 g). Oznacza to 600-procentowy przyrost masy części piersiowej tuszki oraz wynoszący 918 procent przyrost masy mięśni piersiowych w tym okresie, a więc szybszy aniżeli całej tuszki.
Stwierdzono, że stosunek przyrostu masy mięśni piersiowych do przyrostu masy części piersiowej zmienia się w różnych okresach żywienia kurcząt. W trzech okresach, a mianowicie między 21. a 28. dniem, 39. a 45. dniem i 55. a 60. dniem życia przyrost masy mięśni piersiowych stanowił odpowiednio 97, 83 i 100% przyrostu masy części piersiowej tuszki. W pozostałych okresach stosunek ten kształtował się na poziomie od 46 do 70%.

Żywienie a wzrost kurcząt
Koszty paszy stanowią około 75% nakładów na produkcję brojlerów. W badaniach przeprowadzonych w Kanadzie, w których kurczęta żywiono typową mieszanką (tabela), wskaźnik wykorzystania paszy kształtował się na poziomie 1,60 kg/kg masy ciała w 21. dniu życia, natomiast 1,97 kg/kg w 70. dniu wychowu. W 43. dniu życia, a więc w wieku osiągania ubojowej masy ciała, wskaźnik wykorzystania paszy wynosił 1,75 kg/kg. W praktyce producentów brojlerów zadowala w tym okresie uzyskanie 1,85 kg paszy/kg masy ciała kurcząt.
W omawianych doświadczeniach stwierdzono, że wskaźnik wykorzystania paszy na 1 kg tuszki patroszonej najkorzystniejszą wartość 2,28 kg/kg osiągnął w 39. dniu życia kurcząt, po czym pogarszał się aż do uzyskania maksimum wynoszącego 2,55 kg/kg w 55. dniu wychowu. Po tym okresie wskaźnik wykorzystania paszy stopniowo ulegał poprawie do 70. dnia życia kurcząt, tj. do końca doświadczenia (Rys. 3).
Natomiast w stosunku do masy ciała żywych ptaków wskaźnik wykorzystania paszy ulegał pogorszenia wraz z wiekiem ptaków.
Nadal prowadzone są badania nad możliwością poprawy wskaźnika wykorzystania paszy w przeliczeniu na 1 kg tuszki patroszonej. Wskaźnik wykorzystania paszy liczony zarówno w stosunku do uzyskanej masy mięśni piersiowych, jak i do masy części piersiowej tuszki wykazuje jednakowe tendencje w różnych okresach życia kurcząt.
Zawartość białka w części piersiowej tuszki wynosi od 18,3 do 20,7% przy średnim udziale wody wynoszącym 68%. Poziom tłuszczu natomiast mieści się w granicach od 9,7 do 14,1% a dość wysoka jego zawartość spowodowana jest włączeniem skóry do tego elementu tuszki. Dla porównania w mięśniu piersiowym ilość białka wynosi od 21,7 do 23,6% przy 72% udziale wody. Poziom tłuszczu mieści się w granicach od 3,8 do 5,0%.
Stwierdzono, że w okresie między 21. a 70. dnia życia kurcząt ilość odkładanego tłuszczu w mięsie części piersiowej tuszki zwiększyła się z 26,1 do 111,6 g, natomiast w samych mięśniach piersiowych z 3,3 do 18,9 g. Odnośnie białka wartości te w porównywalnych okresach wynoszą odpowiednio 28,7 i 211,9 g dla części piersiowej oraz 15,3 i 157,2 g w przypadku mięśni piersiowych.

Wykorzystanie paszy
Stwierdzono, że zróżnicowanie wskaźnika wykorzystania paszy liczonego w stosunku do masy ciała ptaka przed ubojem oraz masy tuszki patroszonej spowodowane jest różnym stanem wypełnienia paszą wola ptaków itp. Natomiast masa pierza, nóg i głowy pozostaje na odpowiednio stałym poziomie w stosunku, do masy tuszki.

Przypuszcza się, ze zmiany udziału mięśni piersiowych w tuszce w różnych okresach życia są wynikiem cyklicznego, a nie stałego wydzielania hormonu wzrostu przez organizm ptaka.

Tags: brojlery , drób , tuszki , wzrost , żywienie , żywienie drobiu