W ostatnich latach w wielu krajach obserwuje się wzrost liczby przypadków zatruć pokarmowych przez pałeczki Salmonella, a wiele ognisk chorób związanych jest z produktami drobiowymi. Drób rzeźny i jaja uważane są obecnie za główny rezerwuar tych bakterii. Zapobieganie zakażeniom pałeczkami Salmonella i zwalczanie salmonelloz wśród drobiu jest niezwykle trudne, wynika to z wszechobecności tych bakterii zarówno wśród ptaków, jak i w czasie produkcji na wszystkich jej etapach.

 Grupa bakterii Salmonella składa się z kilkaset gatunków pałeczkowatych bakterii, średniej wielkości, zwykle zaopatrzonych w rzęski; są Gram-ujemne, rosną na pożywkach w warunkach tlenowych. Liczne salmonelle są chorobotwórcze dla człowieka – wywołują m.in. dur brzuszny i dury rzekome, ostre zatrucia pokarmowe. Matecznikiem tych bakterii są zwierzęta dzikie i hodowlane. W sprzyjających warunkach (ciepło, wilgoć, obecność białka) bakterie mogą żyć poza organizmem żywym przez kilka miesięcy (w wilgotnym, nie kompostowanym oborniku mogą przeżyć nawet 3-4 miesiące, w gnojowicy 11-12 tygodni). U zwierząt gospodarskich w zależności od liczby komórek Salmonella i odporności organizmu gospodarza może dojść do klinicznej lub subklinicznej postaci salmonellozy. W praktyce jednak pomimo częstego nosicielstwa, wśród zwierząt stosunkowo rzadko występują zachorowania. Zakażenia bezobjawowe przyczyniają się jednak do stałego zanieczyszczenia środowiska pałeczkami Salmonella i ułatwiają zakażenie surowców żywnościowych pozyskiwanych od tych zwierząt.
 Państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane stworzyć i realizować krajowe programy zwalczania salmonelloz u drobiu, których celem jest ograniczenie powszechnego występowania niektórych serotypów salmonelli w stadach hodowlanych. Główne działania w ramach programu to kontrole, przeprowadzanie testów, a jeżeli zwierzęta wykazują wyniki dodatnie, to ich ubój. Najpierw badane będą stada reprodukcyjne, by zatrzymać przenoszenie tej choroby. Potem przyjdzie czas na fermy produkcyjne.
 Istotne zmniejszenie wystąpienia chorób zakaźnych zwierząt, w tym Salmonelli można osiągnąć poprzez działania organizacyjno-techniczne na poziomie poszczególnych ferm. Wchodzą one w zakres czynności określanych jako działania profilaktyczne czy prewencyjne, nazywane często bioasekuracją lub biobezpieczeństwem. Sieć biobezpieczeństwa to stałe zabezpieczenie przed dostaniem się zarazków chorobotwórczych z zewnątrz oraz ryzykiem ewentualnego przenoszenia się chorób wewnątrz fermy.
 Spośród wielu elementów zabezpieczenia epizootycznego zwrócę uwagę na kilka najbardziej istotnych. Należy wprowadzić ograniczenie wstępu osób postronnych na fermę. Opracować zasady poruszani się po fermie, przygotować śluzy dezynfekcyjne, gdzie pracownicy i osoby odwiedzające fermę mogą przebrać się w ubrania robocze lub jednorazowe, wziąć prysznic. Wszystkie osoby wchodzące na teren gospodarstwa powinny regularnie dezynfekować ręce (KENODERM – delikatne mydło dezynfekcyjne lub KENOSEPT G, L – ostateczna dezynfekcja). Należy również przy każdym wejściu i wyjściu z budynku dezynfekować obuwie. Można w tym celu stosować maty dezynfekcyjne nasączone środkiem dezynfekcyjnym umieszczone we wszystkich przejściach lub brodziki, gdzie pracownicy zanurzają obuwie. Bardzo ważnym elementem jest mycie i dezynfekcja środków transportu. Każdy pojazd wjeżdżający na fermę powinien przejechać przez śluzę dezynfekcyjną. Samochody przewożące zwierzęta po każdym transporcie powinny być dokładnie umyte (myć 2% roztworem HATCHONET) i zdezynfekowane poprzez rozpylenie roztworu 0,5% VIROCID lub 1% CID 20.
 Zabiegi dezynfekcji należy realizować zgodnie z opracowanym programem, w skład którego wchodzą: procedury, harmonogram, określone środki i metody. Każdy zabieg dezynfekcyjny powinien być poprzedzony dokładnym czyszczeniem i myciem. Po usunięciu zwierząt z budynku, opróżniamy go z odchodów i ściółki, mechanicznie usuwamy resztki. Nie można zapomnieć o myciu i dezynfekcji systemu wodnego. W tym celu można zastosować CID 2000, CID CLEAN, TORNAX AGRO. Następnie wykonujemy płukanie wstępne i namoczenie. Po tym przechodzimy do mycia z użyciem środków myjących, np. DM CID S, BIONET+, HATCHONET. Skuteczną metodą jest mycie pianowe, piana lepiej rozpuszcza (penetruje) brud, dłużej utrzymuje się na powierzchni (dłuższy czas kontaktu), wykazuje zwiększoną wydajność preparatu myjącego. Po myciu wszystkie powierzchnie należy dokładnie spłukać i osuszyć.
 Dezynfekcja ma na celu zniszczenie drobnoustrojów bytujących w środowisku (bakterii, wirusów, grzybów, glonów, pleśni). Możemy ją wykonać metodą oprysku, piany, zamgławiania przy użyciu preparatu VIROCID, CID 20, KICKSTART. Ważny jest sposób wykonania zabiegu. Powinien on być optymalny do warunków pomieszczenia. W pomieszczeniach pustych, szczelnych i o znacznej wilgotności względnej najlepiej wykonać zamgławianie. Metoda ta daje pewność, że środek dezynfekcyjny aktywnie dotrze do wszystkich najbardziej osłoniętych powierzchni np. do kanałów wentylacyjnych czy ściekowych. W pomieszczeniach nieszczelnych o dużej porowatości powierzchni dezynfekcję można przeprowadzić za pomocą oprysku lub nałożenia piany. Tą metodą można nanieść na niektóre powierzchnie celowo duże ilości środka. Ponieważ nanosi się wtedy zazwyczaj nadmiar środka dezynfekcyjnego, po odkażeniu i odczekaniu odpowiedniego czasu należy wszystkie powierzchnie dokładnie spłukać.
 Skuteczność dezynfekcji zależy od wielu czynników:

• właściwości użytego środka dezynfekcyjnego,
• sposobu i solidności wykonania zabiegu,
• właściwości biologicznych drobnoustrojów,
•  warunków środowiskowych.

Preparaty firmy Cid Lines IHS są preparatami wieloskładnikowymi, które działają na drobnoustroje wielokierunkowo. Niszczą skutecznie różne drobnoustroje, mają szerokie spektrum działania i nie powodują powstawania na nie oporności. Zawsze należy stosować rozcieńczenia preparatów ściśle według zaleceń producenta.
 Istotnym elementem bioasekuracji jest zabezpieczenie fermy przed wnikaniem gryzoni i owadów, które są częstym wektorem przenoszenia chorób. Powinno się prowadzić ciągły monitoring ich występowania.
 Podstawowe działania w walce z salmonellozami drobiu związane są z ludźmi – ich świadomością, przestrzeganiem określonych reguł sanitarno-higienicznych, zabezpieczeniem obiektów przed szkodnikami, higieną pomieszczeń, sprzętu, narzędzi, środków transportu, wody i paszy. Wszystkie te obszary działań przyczynią się do ograniczenia występowania Salmonelli w stadach drobiu.

Tags: drób , zoohigiena