Nieodłącznym elementem produkcji drobiarskiej jest emisja zanieczyszczeń chemicznych, fizycznych i mikrobiologicznych. Spośród zanieczyszczeń chemicznych, do najbardziej uciążliwych, zarówno dla ludzi i zwierząt, jak również dla środowiska naturalnego, należy amoniak. Głównymi źródłami emisji amoniaku, związanymi z produkcją na fermach, są kurniki oraz miejsca składowania zużytej ściółki. Emisja amoniaku od 1000 niosek utrzymywanych w bateriach waha się w granicach od 4,9 do 6,7 g/h, co daje w przeliczeniu od 42,9 do 58,7 kg NH3/rok. Globalna emisja amoniaku szacowana jest na około 62 mln ton rocznie, z czego połowa pochodzi ze źródeł rolniczych, głównie z produkcji zwierzęcej. W Polsce udział rolnictwa w emisji amoniaku, oszacowany przez Centrum Inwentaryzacji Emisji, wynosi około 97%, z czego za blisko 70% odpowiedzialna jest produkcja zwierzęca.

Problem amoniaku w pomieszczeniach hodowlanych
Amoniak w kurniku powstaje głównie w wyniku rozkładu białek, kwasu moczowego, mocznika i amidów. Szybkość rozkładu tych substancji przez drobnoustroje, a więc i emisja amoniaku do środowiska, w którym żyją ptaki, uzależniona jest m.in. od rodzaju ściółki, jej składu, temperatury, wilgotności i pH. Zwiększoną ilość amoniaku w obiekcie hodowlanym obserwuje się również w okresach wzmożonych procesów metabolicznych, wywołanych chorobami lub wadliwą obsługą techniczną pomieszczeń drobiarskich. Amoniak (NH3), w warunkach normalnych jest gazem bezbarwnym, o silnym drażniącym zapachu. Amoniak jako znacznie lżejszy od powietrza, koncentruje się w górnych partiach kurnika. W przypadku gdy wilgotność względna przekracza 85%, amoniak rozprzestrzenia się równomiernie w całym pomieszczeniu oraz łączy się z wodą, tworząc wodorotlenek amoniowy. Największa emisja amoniaku ma miejsce w bezpośrednim sąsiedztwie linii pojenia oraz żywienia, natomiast najmniejsza, przy podłużnych ścianach oraz wzdłuż środkowej części budynku. Szkodliwe działanie amoniaku uzależnione jest nie tylko od stężenia, ale również od czasu ekspozycji. Długotrwałe przebywanie w warunkach podwyższonego stężenia amoniaku powoduje u zwierząt szereg niekorzystnych zmian i reakcji, m.in. obrzęki i zlepienia powiek wyciekiem surowiczo-śluzowym, zmianę liczby i głębokości oddechów spowodowaną łączeniem się amoniaku z hemoglobiną i wytworzeniem hematyny alkalicznej, nie posiadającej zdolności przenoszenia tlenu, utratę nabłonka migawkowego oraz rzęsek w tchawicy i oskrzelach, pomagających eliminować drobinki kurzu i pyłów, zwiększenie ryzyka wystąpienia w stadzie choroby Ort oraz mykoplazm zwiększenie wrażliwości na pomór rzekomy i zapalenie worków powietrznych, niedobory w zakresie ochrony immunologicznej, zwiększenie ryzyka zakażeń bakteryjnych przez Escherichia coli, Pasterella multocida oraz Staphylococcus aureus, wzrost agresywności, kanibalizmu i pterofagii.
 Nadmiar amoniaku powoduje nie tylko obniżenie jakości i ilości produkowanego żywca, ale również negatywnie wpływa na otaczający ekosystem. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku (Dz. U. Nr 257 poz. 2573), fermy drobiu, w których obsada zwierząt przekracza 240 DJP, zobowiązane są do sporządzania raportu o wpływie na środowisko, stanowiącego podstawę do wydania „zintegrowanego pozwolenia” na prowadzenie działalności (Dz. U. 2001 Nr 62, 627 oraz Nr 115, 1229). Omawiając szkodliwość amoniaku, nie można pominąć równie istotnego problemu jakim jest jego negatywne oddziaływanie na personel obsługujący fermę. Pracownicy narażeni są na podrażnienia śluzówki oczu, nosa, gardła oraz dróg oddechowych. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 (Dz. U. 2002, nr 217, poz. 1833) w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) amoniaku wynosi 14 mg/m3 (11 ppm), natomiast najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh, w czasie 30 min.) wynosi 28 mg/m3 (22 ppm).

Fizykochemiczne metody neutralizacji amoniaku w pomieszczeniach dla drobiu
Całkowite wyeliminowanie amoniaku z obiektów hodowlanych jest niemożliwe. Możliwe jest natomiast skuteczne ograniczenie jego emisji do poziomu nie stwarzającego zagrożenia. Najprostszym sposobem usuwania wytwarzanego amoniaku z budynków hodowlanych jest ciągła wymiana powietrza za pomocą urządzeń wentylacyjnych. Jest to najprostsza metoda, obarczona jedynie kosztami monitoringu i konserwacji systemów wentylacyjnych. Wymiana powietrza pozwala na skuteczne obniżenie zawartości amoniaku i innych szkodliwych gazów w obiekcie, zwłaszcza w okresie wiosennym i letnim. Sposób ten jednak nie eliminuje negatywnego oddziaływania amoniaku na środowisko naturalne. W przeciwieństwie do metody opartej na wymianie powietrza, chemiczne metody neutralizacji amoniaku pozwalają na obniżenie jego stężenia w obiekcie hodowlanym, a tym samym w zewnętrznym środowisku. W krajach Unii Europejskiej uznano, że najlepszą dostępną techniką ograniczającą emisję amoniaku w systemach ściółkowych jest zwiększenie zawartości suchej masy. Od poziomu wilgotności ściółki zależy zarówno ilość emitowanego amoniaku, jak i zdolność jego pochłaniania. Zbyt duża wilgotność ściółki powoduje, że wskutek zachodzących w niej procesów gnilnych zaczyna ona wydzielać amoniak i inne gazy, zamiast je pochłaniać. Z badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że emisja amoniaku oraz innych szkodliwych gazów, ze ściółki o zawartości suchej masy powyżej 60%, jest minimalna. Stąd też, podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym w hodowli drobiu, powinno być podsuszanie ściółki. Z dokonanego przeglądu literatury wynika, że jedną z najskuteczniejszych metod podsuszania ściółki jest stosowanie w trakcie cyklu produkcyjnego chemicznych dodatków, głównie glinokrzemianów i bentonitów. Z kolei do skutecznych neutralizatorów i absorbenów amoniaku należą: paraformaldehyd, kwas fosforowy, kwas octowy, kwas propionowy, pirosiarczan sodu, podchloryn sodu, podchloryn wapnia, wodorosiarczan sodu, siarczany magnezu, żelaza i miedzi, węglan wapnia, środki biobójcze na bazie kwasu sorbowego i adypinowego.

Zastosowanie DEZAMMONIUM 300 do neutralizacji amoniaku
Aktualnie na rynku dostępne są produkty do ogólnej dezynfekcji pomieszczeń hodowlanych, które dodatkowo wykazują działanie redukujące poziom amoniaku. Działanie tych środków nie rozwiązuje jednak problemu emisji amoniaku w obiektach hodowlanych w zadowalający sposób. Dlatego też, INTER-IODEX podjął działania w kierunku znalezienia skutecznego rozwiązania w tym zakresie. Celem podjętych badań było otrzymanie nowego specjalistycznego produktu, zapewniającego skuteczną redukcję amoniaku powstającego w obiektach hodowlanych. Cel został osiągnięty. Powstał zupełnie nowy preparat DEZAMMONIUM 300, oparty na nie stosowanej dotychczas kompozycji substancji czynnych i wypełniaczy nieorganicznych. DEZAMMONIUM 300 gwarantuje redukcję amoniaku w obiektach hodowlanych nawet o 60%, co oznacza zdecydowaną poprawę kondycji zdrowotnej ptaków, wyższe przyrosty masy i w konsekwencji istotną poprawę wskaźników produkcyjnych prowadzonej hodowli. DEZAMMONIUM 300 to zupełnie nowa jakość w redukcji amoniaku w obiektach hodowlanych i jego emisji do środowiska. Potwierdzeniem nowatorskiej technologii wykorzystanej do produkcji DEZAMMONIUM 300 jest jej zgłoszenie w Urzędzie Patentowym RP. Najlepszą jednak rekomendacją dla DEZAMMONIUM 300 są wyniki badań uzyskane w warunkach praktycznych.
 Badania DEZAMMONIUM 300 przeprowadzono w trzech tuczarniach indyków, w których dozowano preparat oraz w tuczarni referencyjnej, w której nie stosowano żadnych środków chemicznych do neutralizacji amoniaku. Preparat dozowany był na ściółkę w ilości 50 g/m2, jeden raz w tygodniu, przez cały cykl hodowlany. Uśrednione wartości stężenia amoniaku i siarkowodoru w kurniku referencyjnym, w którym nie stosowano DEZAMMONIUM 300, w strefie życia indyków, w okolicach ciągu żywieniowego, przedstawiono na Rys. 1. Począwszy od pierwszego tygodnia tuczu, następował systematyczny wzrost stężenia amoniaku w powietrzu. W ostatnich tygodniach tuczu stężenie amoniaku w powietrzu przekraczało 10 ppm. W przypadku siarkowodoru, nie stwierdzono istotnych zmian jego zawartości w powietrzu w czasie całego cyklu hodowlanego. Maksymalne stężenie siarkowodoru w powietrzu w strefie życia ptaków nie przekraczało 1,5 ppm.
 
 Zastosowanie preparatu DEZAMMONIUM 300, spowodowało istotne obniżenie jego zawartości w powietrzu w kurnikach. Wyniki pomiarów stężenia amoniaku w strefie życia indyków wykazały obniżenie stężenia, w porównaniu do stężenia amoniaku w kurniku referencyjnym, nawet o 60%. Stopień obniżenia ilości amoniaku w tuczarniach nie był jednakowy w czasie całego cyklu hodowlanego i różnił się w poszczególnych kurnikach. Wynikało to m.in. z odmiennego sposobu żywienia indyków w poszczególnych kurnikach, oraz różnic konstrukcyjnych kurników i sposobu ich wentylacji. Obniżenie ilości amoniaku w powietrzu, wynikające z jego absorpcji i neutralizacji przez DEZAMMONIUM 300 znalazło odzwierciedlenie we wzroście zawartości azotu amonowego i ogólnego w ściółce, czego przykładem są wyniki pomiarów przeprowadzonych w odchowalni (Rys. 2). Z analizy ściółki, pobieranej w pierwszym, drugim, trzecim i czwartym tygodniu chowu, wynika że ilość azotu amonowego wzrosła średnio o 23%, a azotu ogólnego średnio o 8% w kurniku A, w którym dozowano DEZAMMONIUM 300, w porównaniu do zawartości azotu amonowego i ogólnego w ściółce w kurniku referencyjnym B, w którym nie zastosowano preparatu.

 Zastosowanie w obiektach hodowlanych preparatu DEZAMMONIUM 300, obniżającego zawartość amoniaku w powietrzu oraz zmniejszającego wilgotność ściółki, gwarantuje osiągnięcie najlepszych rezultatów, odpowiadających wymaganiom rynku drobiarskiego. DEZAMMONIUM 300 to poprawa dobrostanu zwierząt, ochrona środowiska naturalnego, poprawa warunków pracy, to po prostu lepsze życie.