Przedstawiamy pierwszy z 3 artykułów dotyczących kropidlaka (Aspergillus) opracowany przez Davida Oxley-Goody’ego, Janssen Animal Health. Tym razem zajmiemy się problemami z kropidlakiem na fermach rodzicielskich, kolejne artykuły z tej serii będą dotyczyć wylęgarni i ferm brojlerów.

Kropidlak (Aspergillus) to wszechobecny grzyb występujący na wszystkich fermach drobiowych i w wylęgarniach na świecie. Grzyb rośnie na większości substancji organicznych, np. wilgotnej ściółce, paszy, słomie, zawartości jaj, wilgotnym papierze, kartonie, zakurzonych powierzchniach itp. Jego zarodniki są odpowiedzialne za chorobę: aspergilozę (grzybicę kropidlakową), która może powodować zachorowania, wśród młodych kurcząt. Śmiertelność w najgorszych przypadkach może wynosić nawet 30%. Zarodniki grzyba wymagają ciepła i wilgoci, aby rozwinąć się w grzybnię a następnie ciepłego i suchego środowiska, aby grzyb utworzył własne zarodniki. Cykl wilgotno/sucho jest idealny, a właśnie takie warunki panują na większości ferm drobiowych i wylęgarni.
Zarodniki przenoszą się wraz z ruchem powietrza i poprzez kurz. Całkowity cykl rozwoju: zarodnik → grzybnia → wytwarzanie większej ilości zarodników, trwa zależnie od warunków 3-5 dni. Zarodniki mogą przenosić się z wiatrem nawet pomiędzy kontynentami.

Kropidlak na fermie rodzicielskiej
Pierwsze ogniwo w łańcucha
Ferma rodzicielska jest główną przyczyną zainfekowania wylęgarni przez kropidlaka, który, jeśli nie będzie się przestrzegać ścisłej higieny, odpowiednio obchodzić się z jajami, zarządzać odpadami i obiegiem paszy. Może następnie przenieść się na fermę kurcząt.
Skąd pochodzi zakażenie:

• Zarodniki kropidlaka mogą dostać się na fermę wraz z kurczętami z wylęgarni.
• Mogą dostać się ze ściółką, zwłaszcza jeśli dopuści się do jej zawilgocenia.
• Wentylacja na fermie może wprowadzać zarodniki z otoczenia.
• Nieświeża lub wilgotna pasza może przenosić zarodniki na fermę.

Wentylacja
W warunkach idealnych powinien istnieć system filtrowania powietrza wprowadzanego do budynku, co w wielu starszych budynkach jest niemożliwe do wykonania, więc kontrola zarodników po wprowadzeniu jest jedynym możliwym kompromisem. Można zalecić zadymianie budynku z ptakami w środku bezpiecznym środkiem przeciwgrzybiczym.

Ściółka
Powinna być tak sucha, jak to możliwe. Przeciekające poidła należy niezwłocznie naprawić. Jakiekolwiek obszary wilgotnej, sprasowanej ściółki wokół przecieku powinien zostać usunięty, aby umożliwić wysuszenie ściółki.

Pasza
Aby nie dopuścić do zawilgocenia paszy, starsze dostawy paszy powinne być zużyte wcześniej niż pasza, która dopiero dotarła na fermę. Należy upewnić się, że kiedy zostanie dostarczona nowa partia paszy, stara pasza nie będzie zalegać w żadnym miejscu instalacji w taki sposób, że mogłaby dostać się do nowej partii. Zawartość silosów może ucierpieć w skutek procesu kondensacji, tj. nagrzewają się w ciągu dnia i ochładzają w nocy. Wilgoć może powodować przyklejenie paszy do powierzchni silosu i następnie umożliwić wytworzenie się grzyba.

Skrzynki lęgowe ważne źródło infekcji
Muszą być regularnie czyszczone, a materiał z gniazda wymieniany na czysty.
Jeśli używa się słomy, musi ona być czysta i sucha. Wnętrza skrzynek powinny być regularnie spryskiwane preparatem przeciwgrzybiczym. Złożone jaja gwałtownie się ochładzają, kurczą się i przyciągają zarodniki grzyba oraz bakterie znajdujące się wokoło nich, w skrzynce lęgowej.
Im czystsza skrzynka lęgowa, tym mniejsze skażenie jaja.

Brudne jaja kolejne ważne źródło infekcji
W idealnym świecie nie zostałyby one wysłane do wylęgarni. Często jednak, czynniki ekonomiczne, zmuszają do ich użycia. Powinny jednak być oddzielone od pozostałych tak, żeby w wylęgarni można było je potraktować inaczej niż jaja czyste. Nigdy nie będą wykluwać się z nich tak dobrze, jak z jaj czystych i mogą podwyższyć stopień zakażenia sąsiadujących z nimi czystszych jaj.

Klasyfikacja jaj
Jaja wysyłane do wylęgarni powinny zostać prawidłowo sklasyfikowane. Pęknięcia włoskowate, porowate czy zmienione skorupy należy odrzucać. Zarodniki kropidlaka mogą z łatwością przedostać się do skorup tych jaj, co nieuchronnie będzie oznaczało rozwój grzyba w komorach powietrznych, a to może spowodować zakażenie kurcząt już w inkubatorach.

Przechowywanie na fermie
Magazyny jaj na fermie zwykle nie są tak bezpieczne jak te w wylęgarniach. Należy dbać o to, żeby ilość kurzu w magazynie jaj została ograniczona do minimum, wentylacja i klimatyzatory, nie przeciekały, ani nie rozpylały wody bezpośrednio na składowane jaja. W wilgotne jajko łatwo przenikają zarodniki kropidlaka. Jeśli istnieje taka potrzeba, jaja w magazynie mogą zostać poddane odgrzybianiu za pomocą zadymiania.

Mycie jaj
Przeprowadzamy tylko jeśli jest to konieczne i tylko w odpowiednich temperaturach, mieszankami detergentów i środków odkażających. Należy ściśle przestrzegać zaleceń producentów.

Odkażanie
Aby redukować skażenie bakteriami można zastosować formaldehyd w postaci gazu. Niestety, formaldehyd ma niewielki wpływ na zarodniki kropidlaka. Aby zredukować liczbę obecnych na jaju zarodników oraz tych którym udało się do porów skorupy wniknąć można stosować zadymianie preparatami przeciwgrzybiczymi.

Przenoszenie jaj i załadowanie do przewożących je pojazdów
Z jajami należy zawsze obchodzić się delikatnie, redukując wibracje oraz wstrząsy. Podczas załadunku do samochodów należy dbać o to, by nie dopuszczać do powstawania pęknięć, które zostaną przeoczone w wylęgarni.
Również kierowcy ciężarówek wiozący jaja powinni byc pouczeni, aby unikać niepotrzebnych wstrząsów.
Czas transportu ciężarówką można wykorzystać na zadymianie transportowanych jaj środkiem przecigrzybiczym, by uniknąć przenoszenia zarodników do wylęgarni. Przestrzeń ładunkowa samochodu może służyć jak komora do odgrzybiania.

Dezynfekcja końcowa
Po zabraniu zbiorów jaj i usunięciu ściółki, wnętrze budynku fermy należy dokładnie umyć i zdezynfekować włączając w to sprzęt, karmniki, poidła itd. Budynek należy wówczas dokładnie zadymić używając produktu przeciwgrzybiczego. Należy zadbać o to, aby produkt pokrył wszystkie powierzchnie. Pojemniki transportowe po dokładnym umyciu należy poddać zadymianiu preparatem przeciwgrzybiczym. Szczególnie intensywnie należy dbać o skrzynie lęgowe. Myjąc je regularnie i poddając dokładnej dezynfekcji i odgrzybianiu.
Ferma rodzicielska jest pierwszym ogniwem w łańcuchu prowadzącym do wylęgarni, a potem do fermy brojlerów. Przerwanie cyklu kropidlaka w tym miejscu może mieć duży wpływ na zyskowność całej firmy. Wybuch aspergilozy na samej fermie rodzicielskiej spowoduje duże straty dla fermy, ale te straty mogą iść dalej poprzez łańcuch jaj, przez wylęgarnie i fermy brojlerów.
Wiele z szerokiego wachlarza środków dezynfekujących używanych na fermach jest nieskutecznych w walce z kropidlakiem, dlatego należy używać tylko odpowiedniego produktu przeznaczonego do redukcji liczby zarodników, aby mieć pewność, że ferma rodzicielska nie jest miejscem wylęgu dla większości infekcji w cyklu produkcyjnym.

Tags: Aspergillus , grzyby , higiena , kropidlak