Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiązało się z przyjęciem unijnych norm prawnych, również w zakresie ochrony środowiska. Dotyczyły one m.in. ferm przemysłowych, nakładając na nie konkretne obowiązki. Jednak wyegzekwowanie nowych standardów wymagało i wymaga konsekwencji w działaniu instytucji wspieranych przez społeczeństwo. Nadzór publiczny wyczulony na kwestię ochrony środowiska, powinien na każdym etapie towarzyszyć inwestorom, którzy zechcą prowadzić w naszym kraju wielkoprzemysłowy chów drobiu.
 W Polsce przepisami chroniącymi środowisko naturalne podkreślającymi jego granice nienaruszalności, z jednoczesnym uwzględnieniem wszelkich przedsięwzięć (głównie budowa nowych obiektów fermowych) związanych z hodowlą zwierząt, w tym również drobiu, są następujące ustawy oraz rozporządzenia:
1. Art. 63 ust. 1 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z dnia 3 października 2008 r. (Dz.. U. z 2008r. Nr 199 poz. 1227),
2. § 2 ust. 1 pkt. 43 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zmianami),
3. art. 104 Ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z poz. zm./,
4. art. 46 ust. 1. pkt 1, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 oraz art. 56 Ustawy Prawa ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. / Dz. U. Nr 62, poz. 627 z poz. zm. /,
5. Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. 2004 nr 92 poz. 880).
6. art. 34a ust. 3 Ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r (Dz. U. z dnia 23 września 1997 r.)
7. Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie z dnia 13 kwietnia 2007 r (Dz. U. nr 75, poz. 493)
8. Rozporządzenie MS w zakresie chowu i hodowli drobiu z 26 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. nr 1222, poz. 1055)
 Fermy hodowlane będące olbrzymimi inwestycjami, muszą być komponowane na podstawie planów opartych na wszelkich dostępnych normach prawnych. W przypadku nowych obiektów, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę ważnym dokumentem jest plan zagospodarowania przestrzennego, który jednoznacznie powinien wykluczać lokalizację tego typu obiektów w sąsiedztwie budynków mieszkalnych, zbiorników wodnych czy też cennych obszarów przyrodniczych. Niestety, w większości przypadków inwestorzy bazują na już istniejących obiektach (byłe PGR -y), które są poddawane rozbudowie i zasiedlane nie zawsze w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Z uwagi na uciążliwość lokalizacja, budowa i eksploatacja ferm jest regulowana przez szereg przepisów, które nakładają na inwestora obowiązek uzyskania odpowiednich zezwoleń. W Polsce wielu właścicieli drobiu bardzo długo oczekuje na takie pozwolenia, a w szczególności na pozwolenia zintegrowane. Oprócz pozwolenia zintegrowanego, dla ferm drobiu wymagane są pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
 Jakie instalacje wymagają tych pozwoleń, określa Rozporządzenie w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z 26 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. nr 122, poz. 1055).
 Planowane inwestycje (skala i rodzaj), mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych, albo środowiska jako całości. W takich przypadkach wymagane jest właśnie pozwolenie zintegrowane, w którym uwzględnia się oddziaływanie na wszystkie elementy środowiska, a odrębna decyzja w zakresie odpadów nie jest wówczas potrzebna. Pozwolenia zintegrowane wydawane na czas nie dłuższy niż 10 lat przez władze wojewódzkie lub powiatowe zajmujące się ochroną środowiska. Organami uprawnionymi do wydawania pozwoleń zintegrowanych są:

• wojewoda dla ferm drobiu posiadających nie mniej niż 60 000 stanowisk tj. 240 DJP (Dz. U. Nr 179 poz. 1490), zakwalifikowanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
• starosta dla ferm o mniejszej liczbie stanowisk. Pozwoleń na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów (art. 220) nie wymagają fermy drobiu o produkcji mniejszej niż 50 DJP tj. (12.500 stanowisk dla kur). Natomiast ustawa zobowiązuje właścicieli ferm drobiu do wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska na podstawie art. 284 pkt. 1: „Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego”.
   

Większość procedur wymaga lub dopuszcza udział społeczeństwa w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ). Przygotowując projekt budowlany konieczne do uwzględnienia są wymagania dotyczące ochrony środowiska, a mianowicie:

• wykonanie urządzeń do podczyszczania wód opadowych i roztopowych odprowadzanych z terenu fermy i wprowadzanych do kanalizacji deszczowej wiejskiej,
• odprowadzanie wód z czyszczenia kurników do szczelnych zbiorników;
• uwzględnienie maksymalnej liczby stanowisk dla danego gatunku drobiu zgodnie z przepisami
• metody prowadzenia hodowli
• teren przy granicy działki należy obsadzić wysoką zielenią, izolacyjną
   

W projekcie budowlanym należy również uwzględnić wymogi sanitarno-zdrowotne czyli poziom hałasu na granicy z zabudową mieszkalną nie może przekroczyć dopuszczalnych norm, podobnie jak emisja zanieczyszczeń np.: amoniakiem, siarkowodorem, pyłem itp. Padłe ptaki należy przechowywać do czasu odbioru przez uprawnioną firmę, w pomieszczeniu chłodzącym.
 Budowa fermy powinna być nadzorowana pod względem prowadzenia prac, które nie spowodują zanieczyszczeń środowiska gruntowo-wodnego, szczególnie substancjami ropopochodnymi w trakcie prowadzenia robót.
 Zgodnie z dyrektywami UE warunki hodowli zwierząt muszą spełniać szereg wymogów, dotyczących zarówno ograniczenia emisji substancji niekorzystnie oddziałujących na środowisko, jak i dobrostanu zwierząt. Zapewnienie dobrostanu zwierzętom, które będą utrzymywane na planowanej fermie opiera się na Ustawie o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r., która normuje zasady postępowania ze zwierzętami hodowlanymi. Kontrolę przestrzegania przepisów tej ustawy sprawuje Inspekcja Weterynaryjna.
 Planując budowę fermy należy oszacować zarówno jej uciążliwość zapachową obecną jak i przyszłą. Również odległość tego rodzaju obiektów od granicy obszarów chronionych nie powinna być mniejsza niż 200-300 m. Należy też pamiętać, że nie dopuszcza się lokalizowania otworów wywiewnych bliżej niż 6 m od okien i drzwi budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Dachy budynków o powierzchni większej niż 1000 m² muszą mieć pokrycia nie rozprzestrzeniające ognia, a ich konstrukcja nośna powinna być niepalna (Dz. U. 75/2002).

  
 W przypadku mniejszych obiektów, gdy budynek wyposażony jest w dach mogący rozprzestrzenić ogień, odległość musi wynosić minimum: 12 m od granicy działki, lub 24 m od granicy lasu, lub 15 m od innych budynków z dachami nie rozprzestrzeniającymi ognia, lub 24 m od innych budynków z dachami rozprzestrzeniającymi ogień.
 Budynek inwentarski powinien spełniać również wymagania ewakuacyjne uwzględniając co najmniej dwa wyjścia, a z pomieszczeń podzielonych na sekcje – co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne z każdej sekcji. Maksymalna odległość od drzwi do najbardziej oddalonego stanowiska dla ptaków powinna wynosić 50 m przy chowie ściołowym, a 75 m przy chowie bezściołowym. Wrota i drzwi budynku inwentarskiego powinny zawsze otwierać się na zewnątrz pomieszczenia a ich minimalna szerokość powinna wynosić 90 cm (Dz. U. 75/02). Woda wykorzystywana w gospodarstwie, przeznaczona dla ludzi i zwierząt oraz do celów technologicznych, musi być należytej jakości i odpowiadać warunkom podanym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 4 września 2000 r. w sprawie warunków jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze.
 Fermy drobiu powinny być chronione przez roślinność – drzewa i krzewy, która stanowi tzw. „zielony filtr”. Obecność zieleni powoduje rozproszenie substancji wydmuchiwanych przez wentylatory w postaci gazów o bardzo nieprzyjemnym zapachu lub innych zanieczyszczeń. Roślinność na fermach spełnia również funkcję ochronną (ochrona przed wiatrem) i grzewczą (zaoszczędzenie drogiej energii na ogrzewanie budynków w okresach przejściowych jesień-wiosna, ochładzanie w okresie upałów-cień). Roślinność wspomaga również oczyszczanie wód powierzchniowych i gruntowych wokół fermy.
 Budowa fermy drobiu w zgodzie ze środowiskiem jest bardzo trudnym i pracochłonnym przedsięwzięciem. Poszukiwanie wciąż nowych technologii i rozwiązań organizacyjnych, zmierza w kierunku zniwelowania uciążliwości tych obiektów dla bliższego i dalszego otoczenia. Jednak wszelkie opisane metody ograniczania oddziaływania ferm drobiarskich na otaczającą przyrodę nie wyczerpują tej jakże obszernej problematyki.

Tags: drób , ferma , prawo na co dzień , produkcja drobiarska , ptaki , zoohigiena