Oto drugi z serii 3 artykułów o występowaniu kropidlaka (Aspergillus) w procesie hodowli drobiu, opracowany przez Davida Oxley’a-Goody’ego, Janssen Animal Health. Pierwsza część dotyczyła fermy rodzicielskiej, która jest głównym źródłem zakażenia wylęgarni. Ten artykuł będzie się skupiał na wylęgarni, która jest miejscem rozprzestrzeniania się kropidlaka oraz na praktycznych metodach hamowania rozwoju kropidlaka w wylęgarni.

Wylęgarnia jest drugim ogniwem łańcucha przenoszenia infekcji do fermy brojlerów, ponieważ właśnie w wylęgarni warunki dla rozwoju i zarodnikowania kropidlaka są idealne. Proces inkubacji wymaga wysokiego poziomu wilgotności, wysokich temperatur, przepływu powietrza, a do tego podczas wylęgu powstają duże ilości pyłu organicznego [np. puch piskląt]. To jest dokładnie to, czego zarodniki kropidlaka wymagają do dopełnienia cyklu życiowego.

Gdy wylęgarnia zostanie silnie zainfekowana, zlikwidowanie problemu stanie się niemożliwe ze względu na ciągłość procesu wylęgania. Jednakże istnieją duże możliwości jego ograniczenia zakażeń, pod warunkiem, że zachowa się ścisłą higienę oraz prowadzić się będzie prawidłową dezynfekcję.

Skąd pochodzi zakażenie
1. Kropidlak dostaje się do wylęgarni z jajem w pęknięciach włoskowatych i porowatych skorupach, w pyle na skorupie jaja a głównie na opakowaniu.
2. Zarodniki dostają się do środka pomieszczeń poprzez system wentylacji i zasiedlają wewnętrzne jednostki uzdatniania powietrza oraz system chłodzenia.
3. Zarodniki mogą przybyć z każdą dostawą materiału organicznego, np. opakowań, zwłaszcza jeśli pozwoli się na ich zawilgocenie przed dostawą. Kropidlak może rozwijać się na praktycznie każdym podłożu, jeśli są dostępne ciepło i wilgoć.

Jaja przybywające do wylęgarni
Jak wspomniano w poprzednim artykule, dostarczone do wylęgarni jaja powinny być dobrej jakości, czyste i pozbawione pęknięć włoskowatych czy porowatych skorup. Wszystkie jaja, które były oczyszczane, są brudne lub „z podłogi”, powinny zostać oddzielone oraz, jeśli to możliwe, inkubowane i wylęgane w innych maszynach. To pozwoli na dodatkową dezynfekcję jaj o wysokim ryzyku. Należy je poddać działaniu pary lub dymu zawierających enilkonazol tuż przed i kilka razy podczas inkubacji.

Przechowywanie przed inkubacją
Jaja należy przechowywać w temperaturze pomiędzy 16°C a 20°C z wilgotnością względną 70-80%. W przypadku przechowywania jaj przez dłuższy okres, temperatura przechowywania jest przeważnie obniżana. Aby utrzymać takie warunki używa się jednostek chłodzących i nawilżających. Urządzenia te należy utrzymywać w czystości, nie kapać oraz nie rozpylać wody bezpośrednio na jaja. Zawartość chłodzonego jaja kurczy się, co sprawia, że zarodniki grzybów i inne mikroorganizmy przechodzą przez pory skorupy, a to dodatkowo jest przyspieszane przez wilgoć zbierającą się na skorupie. Nie dopuszczajmy do zawilgocenia jaj w magazynie. Przed inkubacją jaja mogą zostać wstępnie ogrzane. W tym czasie należy poświęcić uwagę uniknięciu „pocenia się” lub kondensacji na powierzchni skorupy w wyniku nagłej zmiany temperatury i wilgotności.

Nakładanie do inkubatorów i inkubacja
Aby uniknąć zakażeniu inkubatora należy wykazać się najwyższą ostrożnością i delikatnie obchodzić się z jajami, ponieważ pęknięte i zainfekowane przez zarodniki jaja mogą zakazić cały inkubator. Mechanizm skrętny inkubatora musi pracować prawidłowo, tak aby nie drgał ani nie powodował zrzucania jaj, gdyż jaja w inkubatorach podczas obracania regularnie pękają.
Jeśli zauważy się pęknięcie jakiegoś jaja podczas inkubacji, należy je wybrać i delikatnie umieścić w pojemniku ze środkiem dezynfekującym, po czym je odrzucić. Inkubatory kabinowe po jak najdokładniejszym oczyszczeniu należy podczas inkubacji okadzić preparatem przeciwgrzybiczym. Podczas czyszczenia należy zwracać szczególną uwagę na wloty świeżego powietrza. Jednokomorowe inkubatory starannie czyści się i dezynfekuje przeważnie co 18 dni. Są one mniej podatne na długoterminowe zakażenie.

Przeniesienie jaj do klujnika
Ponownie – powinno się to odbywać tak delikatnie, jak to możliwe. Wszystkie rozbite lub mocno pęknięte jaja powinny zostać usunięte. Każde jajo zakażone przez grzyby lub bakterie powinno zostać umieszczone w pojemniku ze środkiem dezynfekującym, a następnie usunięte.

Jeśli do przenoszenia jaj używa się przenośników podciśnieniowych należy zwrócic uwagę, aby głowica i gumowe przyssawki zostały starannie umyte po użyciu oraz o to, aby cały system podciśnieniowy był czyszczony co najmniej raz w tygodniu. Kropidlak bez trudu rozwinie się np. na żółtku jaja i krwi wessanej do przewodów przenośników podciśnieniowych.

Szczepienie In Ovo
W przypadku zastosowania szczepień in ovo wymagane jest zachowanie wolnych od pyłu warunków na obszarze szczepienia oraz najwyższej czystości klujników. Przez otwór w jaju po szczepieniu łatwo mogą wniknąć zarodniki kropidlaka. Złe przygotowanie szczepionki może również pozwolić zarodnikom na przeniknięcie do jaja poprzez szczepionkę.

Wykluwanie się oraz przechowywanie kurcząt
Podczas wykluwania się kurcząt, należy starać się opanować przedostawanie się puchu kurcząt, który pojawia się w trakcie procesu wylęgu. Drzwi, wejścia, których nie używa się podczas wylęgu należy pozostawić zamknięte, aby zredukować ryzyko zakażenia krzyżowego z jednego pomieszczenia do drugiego. Należy pamiętać, że system wentylacji z nadciśnieniem zatrzymujący cofanie się pyłu, działa tylko przy zamkniętych drzwiach.
Przechowując kurczęta przed wydaniem i odbiorem, należy zadbać o to, aby puch kurcząt nie rozprzestrzeniał się podczas przewietrzania na inne pomieszczenia budynku.

Jednostki wentylacji
Idealnie byłoby, gdyby powietrze, które z zewnątrz dostaje się do wylęgarni, było filtrowane aby ograniczyć liczbę zarodników, które dostają się wraz z nim do wylęgarni. Jeśli jest – należy pamiętać, aby regularnie czyścić lub wymieniać filtr. Jeśli nie, filtr sam w sobie może stać się miejscem namnażania się grzyba w wylęgarni.

Wszystkie jednostki wentylacyjne, wyciągi, przewody itd. należy czyścić regularnie oraz poddać działaniu dymu zawierającego enilkonazol. Użycie produktów dymnych jest zalecane w trudnych do odkażania obszarach. Szczególną uwagę należy poświęcić wlotom i wylotom powietrza z klujnika. Są one często obszarami największego skażenia i niezwykle trudne do czyszczenia. Niestety, bywa że wylęgarnie zostały źle zaprojektowane i pozwalają na wessanie zanieczyszczonego powietrza z wylotów z powrotem do wylęgarni przez niepraktycznie rozmieszczone wloty.
Wewnętrzna strona dachu wylęgarni może być dobrym podłożem namnażania się zarodników, ponieważ pył na tym obszarze jest trudny do usunięcia, a umycie jest niemal niemożliwe. Okadzenie preparatem przeciwgrzybiczym może być jedynym rozwiązaniem.

Urządzenia chłodnicze
Mogą być głównym źródłem zakażenia, ponieważ zarodniki i szczątki organiczne mogą zostać zassane do wkładów filtra. Zarodniki następnie rozwijają się na materiale filtra. Jeśli chłodnice wyłącza się na noc i suszy, jest to idealny cykl wilgotno-suchy wymagany do rozwoju i zarodnikowania kropidlaka, co powoduje zakażenie powietrza wpływającego do wylęgarni. Chłodnice należy regularnie myć, dezynfekować i wymieniać filtry. W idealnych warunkach instaluje się wyposażenie, które poddaje wodę w nich działaniu produktu przeciwgrzybiczego lub odkaża się system ręcznie.

Rozpoznanie zakażenia
Próbki powietrza z wylęgarni powinno się pobierać w co tydzień, używając do tego płytek z podłożem Sabourard 'a. Jest to proste, tanie rozwiązanie a zarazem wskazuje ilość zarodników krążących w wylęgarni.
Płytki agarowe należy wystawić na powietrze badanego obszaru, na 10 minut. Następnie zakleić taśmą i inkubować w jednym z inkubatorów przez 36-48 godzin. Po tym czasie powinno być możliwe policzenie ilości kolonii grzybów rosnących na płytce.
Zapis wyników umożliwia sporządzenie wykresu obrazującego wzrost lub spadek liczby zarodników na danym miejscu. Próbki należy pobierać zawsze o najczystszej porze, kiedy ruch powietrza jest najmniejszy, tj. kiedy wylęgarnia jest posprzątana i umyta oraz kiedy personel opuścił miejsce. Próbki pobieramy z tych samych miejsc, o tej samej porze, w tym samym dniu tygodnia tak, żeby uzyskać porównywalne wyniki.
Innym użytecznym sposobem śledzenia stopnia zakażenia jaj dla poszczególnego stada, inkubatora czy klujnika jest badanie jaj niewyklutych.
Pozostałe po wylęgu jaja należy rozbić, aby ustalić, czy w którymkolwiek z nich nie rozwinął się grzyb (przeważnie w komorze powietrznej). Wiele wylęgarni rozbija niewyklute jaja, aby sprawdzić, czy istnieją problemy związane z inkubacją, a odnalezienie kilku jaj z rozwiniętym grzybem może być wczesnym ostrzeżeniem przed większym problemem występowania kropidlaka.

Wylęgarnia jest głównym miejscem rozprzestrzeniania się kropidlaka, ponieważ rozprowadza kurczęta do wielu ferm brojlerów. Zwykłe środki dezynfekcyjne o szerokim spektrum działania wykazują niewielkie działanie na zarodniki kropidlaka. Okadzenie formaldehydem jest również nieskuteczne. Jedynym środkiem kontroli kropidlaka jest stosowanie do dezynfekcji preparatu zawierającego enilkonazol, o działaniu przeciwgrzybiczym oraz co najważniejsze przeciw zarodnikowym.

Dopilnuj, aby Twoja wylęgarnia nie była ogniwem, które pęka w łańcuchu procesu hodowli!

David Oxley-Goody
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Tags: Aspergillus , grzyby , higiena , kropidlak