Choroba Aujeszky’ego (wścieklizna rzekoma) jest wirusową, zakaźną chorobą świń i wielu gatunków zwierząt gospodarskich (owiec, krów, koni), zwierząt domowych (psów i kotów) oraz wolno żyjących (dzików, lisów). Po raz pierwszy opisał ją węgierski weterynarz Aladar Aujeszky. Najbardziej wrażliwym gatunkiem są świnie i to one są głównym rezerwuarem zarazka. Czynnikiem chorobotwórczym jest wirus SHV-1 (Herpesvirus suis typ 1) z rodziny Herpesviridea. Wirus ten jest wytrzymały na działanie czynników fizycznych. Choroba zazwyczaj występuje w miejscach o dużym zagęszczeniu świń (fermy). Najczęściej przebiega ona bezobjawowo i jedynie w momencie pogorszenia się warunków utrzymania zwierząt i nieodpowiedniego żywienia (niedoboru witaminy A, wapnia) mogą wystąpić objawy kliniczne, które przybierają różną postać. Przeważnie są to: posmutnienie, brak apetytu, kaszel, kichanie, wymioty, gorączka, zaburzenia nerwowe, porażenie, konwulsje, bezgłos, biegunka, poronienia. Wirus u świń ma właściwości obniżające odporność (immunosupresyjne). Nie ma skutecznego leczenia tej choroby, można jej jedynie zapobiegać poprzez szczepienia ochronne.

 Pierwszy przypadek tej choroby w Polsce stwierdzono w roku 1958 u zwierząt futerkowych, rok później po raz pierwszy zarejestrowano ją u świń. Badania zmierzające do wykrycia seroreagentów dla wirusa choroby Aujeszky’ego są prowadzone wyrywkowo od połowy lat 60-tych ubiegłego wieku, a systematycznie, ale w ograniczonym zakresie od 1990 roku.
 Ważne z punktu widzenia hodowcy jest znaczenie ekonomiczne występowania tej choroby, które związane jest głównie z dużymi stratami w hodowli trzody chlewnej, najczęściej z tytułu mniejszych przyrostów, upadków, poronień i słabych miotów. Wystąpienie choroby Aujeszky’ego ma zasadnicze znaczenie w handlu trzodą chlewną między krajami Unii Europejskiej oraz stanowi podstawowy warunek weterynaryjny zdrowotności świń.
 Obecnie większość krajów Unii Europejskiej jest urzędowo uznana za wolne od występowania choroby Aujeszky’ego u świń (Niemcy, Czechy, Dania, Szwecja, Austria) lub ma daleko zaawansowany program jej zwalczania. W krajach znacznie bogatszych od Polski i posiadających mniej stad świń programy zwalczania prowadzono w zależności od państwa od 7 do 10 lat. Realizacja programu zwalczania choroby Aujeszky’ego, a następnie uznanie Polski za kraj urzędowo od niej wolny przyniesie wymierne korzyści dla wszystkich producentów trzody chlewnej w naszym kraju. Przede wszystkim możliwy będzie wywóz świń rzeźnych do ubojni na terenie krajów Unii, które są urzędowo wolne od tej choroby. Tym samym powinno to pozytywnie wpłynąć na utrzymanie opłacalnej ceny rynkowej trzody chlewnej w Polsce i poprawić sytuację ekonomiczną producentów.
 Jak już zapewne wszyscy, związani ze środowiskiem producentów trzody chlewnej, wiedzą w naszym kraju rozpoczęto realizację programu zwalczania choroby Aujeszky’ego, który zaplanowany jest na 5 kolejnych lat tj. lata 2008-2013. Programem objęte są wszystkie stada świń, zarówno stada zarodowe, stada o pełnym cyklu produkcji, jak też tuczarnie.
 Nie będę rozpisywać się szczegółowo o programie, który dokładnie precyzuje zarówno sposób pobierania próbek, ich przechowywanie, badanie, postępowanie ze stadem, w którym będą wyniki dodatnie. Chciałabym się skupić na procedurach czyszczenia i odkażania obiektów inwentarskich, w sytuacji gdy powiatowy lekarz weterynarii, w ramach realizacji programu nakazuje to przeprowadzić. Postępuje się wtedy w następujący sposób:
1 spryskuje się produktami biobójczymi wszystkie miejsca, w których były utrzymywane świnie;
2 usuwa się nawóz naturalny i ściółkę oraz poddaje je obróbce zapewniającej zniszczenie wirusa choroby Aujeszkyego;
3 demontuje się lub usuwa sprzęt i wyposażenie pomieszczeń, w których były utrzymywane świnie, jeżeli jest to konieczne, sprzęt który nie może być poddany odkażeniu należy zniszczyć;
4 usuwa się tłuszcz i brud ze wszystkich odkażanych powierzchni przy użyciu produktów biobójczych oraz zmywa się je wodą;
5 czyści się, a następnie zmywa odkażane powierzchnie przy użyciu produktów biobójczych pod ciśnieniem; produkty te pozostawia się na odkażanych powierzchniach przez okres zalecany przez producenta, nie krócej jednak niż przez 24 godziny, następnie powierzchnie te należy zmyć wodą pod ciśnieniem;
6 wszystkie te czynności wykonuje się dwa razy, co siedem dni.

Powiatowy lekarz weterynarii:
1. Określa:
 a) produkty biobójcze, jakie mają zostać użyte w celu zniszczenia wirusa choroby Aujeszkyego, uwzględniając zalecenia producenta tych produktów,
 b) sposób usunięcia wody używanej do czyszczenia, mając na względzie uniemożliwienie rozprzestrzeniania się wirusa choroby Aujeszkyego;
2. Prowadzi dokumentację dotyczącą przeprowadzanych czynności związanych z czyszczeniem i odkażaniem.

 Firma Cid Lines IHS proponuje Państwu profesjonale preparaty myjące i dezynfekcyjne, które mogą zostać zastosowane w ramach realizacji programu zwalczania choroby Aujeszky’ego. Sa to preparaty wieloskładnikowe, które działają na drobnoustroje wielokierunkowo. Niszczą skutecznie różne patogeny, mają szerokie spektrum działania i nie powodują powstawania na nie oporności. Preparaty dezynfekcyjne są również skuteczne w zwalczaniu wirusa powodującego chorobę Aujeszky’ego.
 Każdy zabieg odkażania (dezynfekcji) powinien być poprzedzony dokładnym czyszczeniem i myciem. Po usunięciu zwierząt z budynku, opróżniamy go z odchodów i ściółki, mechanicznie usuwamy resztki. Nie można zapomnieć o myciu i dezynfekcji systemu pojenia. W tym celu można zastosować CID 2000, CID CLEAN, TORNAX AGRO. Następnie wykonujemy płukanie wstępne i namoczenie. Po tym przechodzimy do mycia z użyciem środków myjących, np. DM CID S, BIONET+, HATCHONET. Skuteczną metodą jest mycie pianowe, piana lepiej rozpuszcza (penetruje) brud, dłużej utrzymuje się na powierzchni (dłuższy czas kontaktu), wykazuje zwiększoną wydajność preparatu myjącego. Po myciu wszystkie powierzchnie należy dokładnie spłukać i osuszyć.
 Dezynfekcja ma na celu zniszczenie drobnoustrojów bytujących w środowisku (bakterii, wirusów, grzybów, glonów, pleśni). Możemy ją wykonać metodą oprysku, piany, zamgławiania przy użyciu preparatu VIROCID, CID 20, KICKSTART.
 Skuteczność dezynfekcji zależy od wielu czynników:
• właściwości użytego środka dezynfekcyjnego,
• sposobu i solidności wykonania zabiegu,
• właściwości biologicznych drobnoustrojów,
• warunków środowiskowych.

 Podstawowe działania w walce z choroba Aujeszky’ego związane są z ludźmi – ich świadomością, przestrzeganiem określonych reguł sanitarno-higienicznych, higieną pomieszczeń, sprzętu, narzędzi, środków transportu. Tylko ścisłe przestrzeganie zaleceń powiatowego lekarza weterynarii i jak najszersza pomoc ekipom z inspekcji weterynaryjnej jako organu odpowiedzialnego za zwalczanie tej choroby pomoże nam szybko i sprawnie doprowadzić do uznania Polski za kraj wolny od choroby Aujeszky’ego.

Tags: choroby trzody , profilaktyka , zdrowie , zdrowie trzody , zoohigiena