Każde wyproszenie to szczególny moment w życiu lochy, niezależnie od ilości już odbytych porodów. Budynek i warunki utrzymania muszą być zgodne z zapotrzebowaniem loch i prosiąt. Niezbędne jest także zapewnienie opieki weterynaryjnej.

 Mimo, że wielokrotnie fakt ten był już na łamach rolniczej prasy przedstawiany, warto na wstępie jeszcze raz przypomnieć, iż producenci trzody chlewnej mają do czynienia z niezwykle wrażliwym gatunkiem zwierząt, bardzo szybko reagującym na wszelkie zmiany w otoczeniu.

Na około 1 tydzień przed wyproszeniem należy umieścić lochę w kojcu porodowym. W poszczególnych sektorach porodówki należy pogrupować maciory o zbliżonym terminie wyproszenia.
 Kojce porodowe muszą spełniać kilka podstawowych warunków, dla zapewnienia przebywającym tam lochom i prosiętom właściwego komfortu:
– kojec należy właściwie doświetlić, tak aby zapewnić nowonarodzonym prosiętom możliwość szybkiego dotarcia do sutków i pobrania odpowiedniej ilości siary;
– w sektorze przebywania lochy temperatura nie powinna przekraczać 20°C (wyższa temperatura wiąże się ze spadkiem ilości wydzielanego mleka);
– kojec porodowy powinien być wyposażony w odbojniki, które stwarzają dodatkową wolną powierzchnię dla bezpiecznego porodu i zabezpieczają przed przygniataniem prosiąt;
– rozmieszczenie kojcy, powinno umożliwić sprawowanie opieki weterynaryjno-zootechnicznej nad zwierzętami;
– właściwe rozmieszczenie poideł (powinny być one czyste i usytuowane na odpowiedniej wysokości – Rys. 3);
– ruszta, na których utrzymywane są zwierzęta powinny być wykonane z materiału, który pozwala na utrzymywanie ich w czystości.
Od niedawna zaobserwowano zainteresowanie wobec rozwiązań opartych na systemach podłogowych. Jednym z takich systemów jest system „Balance”. Zapewnia on doskonałą równowagę lochy podczas porodu, pomagając również chronić młode przed przypadkowym przygnieceniem przez lochę. System „Balance” gwarantuje doskonałą równowagę w porodówce. Kiedy locha wstaje, obszar rusztu z warchlakami obniża się, tak aby warchlaki nie mogły leżeć pod lochą. Kiedy locha kładzie się, porusza belkę, która powoduje, że ruszta z warchlakami unoszą się do góry. Standardowe rozmiary tego systemu – 2400 mm x 1700 mm [Źródło: Nooyen, Wit-pol].
 Ciekawym rozwiązaniem stosowanym w porodówkach są ruszty ECO-LINE dostosowane do potrzeb dużych hodowców. System ten opiera się na dzielonej, komfortowej konstrukcji z przeznaczeniem dla loch z warchlakami. Gniazda, które są na stałe odizolowane od sekcji przebywania lochy są podgrzewane. Całkiem trafnym wyborem jest stosowanie żeliwnych rusztów – szczególnie dla karmiących loch. Locha chłodzona jest wówczas od dołu, co sprzyja ochronie przed przegrzaniem. Ruszta i szczeliny gnojowe powinny mieć szerokość 15mm. Poza tym muszą być mocne i wytrzymałe oraz chronić przed ślizganiem się zwierząt. Coraz częściej spotyka się także ruszty ze ściankami w kształcie litery V ograniczające wyziewy z kanału gnojowego. Wymiary standardowych modeli wynoszą: długość 1200 mm, szerokość 610 mm, a z kolei przy długości 1500 mm x szerokość 410 mm [Król K. 2007]. W każdym kojcu, na tydzień przed spodziewanym terminem oproszenia, należy udostępnić słomę do budowy legowiska – gniazda, natomiast ta część powierzchni podłogi kojca porodowego przeznaczona dla prosiąt musi być z podłogą pełną lub przykrytą matą, słomą albo innymi materiałami z dodatkowym źródłem ciepła.

Kojce „swobodne” – nowy standard w chowie trzody chlewnej
W kojcach „swobodnych” locha ma możliwość chodzenia. Na rynku znajdują się dwa rodzaje takich kojców. Kojce, w których locha ma pełną swobodę chodzenia we wszystkich kierunkach a prosięta zabezpieczane są przed zgnieceniem barierkami umocowanymi wzdłuż ścian lub w posadzce. Aby utrzymać czystość kojce takie powinny być instalowane na pełnych rusztach. Przykładami takich kojców są „Vario-Fit lub „Grzybkowy” [Źródło: MardaR, Mannebeck, Ikadan]. Drugim rozwiązaniem są kojce, w których wymusza się od lochy ruch okrężny wokół barierki, a prosięta zabezpieczone się przed przygnieceniem elementami konstrukcji kojca. „Spacerowy” Kojec Porodowy (Rys. 4) wykorzystuje przedstawioną zasadę ruchu okrężnego lochy. Autorem tego rozwiązania jest dr Leszek Mardarowicz.
 Rolą właściciela fermy jest prawidłowo zaplanować korytarze komunikacyjne w chlewni – szczególnie uwzględniając dostęp do legowiska, gdzie przebywa maciora. Koniecznym jest także zapewnienie sprzętu do szlifowania kiełków prosiąt. Zgodnie z ustawą nie powinno się tego zabiegu przeprowadzać rutynowo, ale w sposób zapewniający dobrostan zwierząt.
 Prowadzący fermę produkującą prosięta powinien posiadać duże doświadczenie. W sektorze rozrodu warunki utrzymania powinny być szczególnie restrykcyjnie przestrzegane. Częste są przypadki zagnieceń prosiąt lub nawet zagryzień, zwłaszcza w przypadku loch pierwiastek. Kojce porodowe powinny być zlokalizowane z najbardziej odosobnionym i cichym miejscu. Lochy spokojne charakteryzują się większą ilością produkowanego pokarmu i większą liczbą zdrowszych, odsadzonych prosiąt.

Tags: hodowla trzody , rozród trzody , trzoda