Produkcja trzody chlewnej charakteryzuje się dużą zmiennością, tzn. że wielkość pogłowia i produkcji podlegają dużym wahaniom. Każdemu producentowi trzody chlewnej dobrze znane jest pojęcie „cyklu świńskiego”.

Wzrost popytu powoduje podniesienie cen wieprzowiny i tym samym zwiększenie produkcji. Następnie dochodzi do wzrostu podaży wieprzowiny na rynku i obniżenia zapotrzebowania, co wpływa na spadek cen oraz zmniejszenie opłacalności produkcji i w rezultacie jej ograniczanie. Przewidywanie tych zmian nie jest łatwe i wiąże się ściśle z plonami zbóż i ceną pasz.
 Głównym celem każdego producenta świń jest dążenie do osiągnięcia jak największej różnicy pomiędzy kosztami produkcji a dochodem ze sprzedaży tuczników. To właśnie ta różnica warunkuje o opłacalności produkcji trzody chlewnej. W produkcji trzody chlewnej 70-75% wszystkich nakładów stanowią pasze i to właśnie koszt żywienia decyduje w głównej mierze o opłacalności produkcji świń.

Świnie w porównaniu z innymi zwierzętami gospodarskimi bardzo dobrze wykorzystują pasze. Wyniki uzyskiwane podczas tuczu przez poszczególnych producentów trzody chlewnej uzależnione są od wielu czynników takich jak:

• wartości genetycznej utrzymywanych zwierząt,
• stanu zdrowotnego stada,
• wieku i związanej z nim masy ciała,
• płci,
• stopnia zbilansowania dawek pokarmowych,
• formy i sposobu przygotowania paszy,
• warunków mikroklimatycznych panujących w chlewni.

Jak wiadomo zużycie paszy jest jednym z podstawowych wskaźników opłacalności tuczu świń. O opłacalności produkcji wieprzowiny decyduje zużycie mieszanki pełnoporcjowej na 1 kg przyrostu masy ciała, które nie powinno być wyższe niż 3,5 kg.
W tabeli 1. przedstawiono uproszczoną kalkulację kosztów produkcji tucznika w zależności od zużycia paszy na 1 kg przyrostu masy ciała. W obecnej sytuacji zużycie paszy na bardzo niskim poziomie wynoszące 2,8 kg gwarantuje dochód w wysokości 26,3 zł, wzrost zużycia paszy wynoszący 3,5 oraz 4,0 kg na kg przyrostu, wpływa na znaczny wzrost kosztów produkcji i brak opłacalności (rolnik do każdej sztuki musi dołożyć odpowiednio 46,1 zł i 97,8 zł). Jak wiadomo efektywność tuczu w dużej mierze zależy od ilości i jakości uzyskiwanych produktów końcowych (% zawartość mięsa w tuszy). Zakłady mięsne rozliczające producentów na podstawie % zawartości mięsa w tuszy w klasyfikacji EUROP płacą obecnie 5,9 zł za kilogram tuszy w klasie E, 5,7 zł w klasie U. Za tusze ważącą 88 kg zawierającą 58% mięsa (klasa E) producent otrzyma 519,2 zł. W takim przypadku jedynie zużycie paszy na poziomie 2,8 kg/kg przyrostu może gwarantować opłacalność produkcji na zadowalającym poziomie (72,5 zł), w przypadku zużycia na poziomie 3,5 kg prowadzona produkcja nie przyniesie praktycznie żadnego dochodu, a zużycie na poziomie 4 kg paszy na 1 kg przyrostu spowoduje, że prowadzona produkcja kształtowała się będzie na minusie (-51,6 zł). Jeżeli zawartość mięsa będzie wynosiła 53% (klasa U), to za taką tuszę producent otrzyma 501,6 zł, w tym przypadku biorąc pod uwagę jedynie tak niskie zużycie paszy jak w przykładzie pierwszym (2,8 kg/kg przyrostu) zagwarantuje otrzymanie dodatniego wyniku finansowego w prowadzonej produkcji (54,9 zł).
 Bardzo duży wpływ na kształtowanie się opłacalności produkcji mają relacje cen skupu żywca do ceny podstawowych pasz, w szczególności zbóż. Najczęściej wykorzystuje się relację do żyta i jęczmienia. Przyjmuje się, że wzajemna relacja cen skupu żywca do cen żyta powinna kształtować się na poziomie jak 1 do 6-7, a dla jęczmienia 1 do 8. Taka zależność stanowi granice, której przekroczenie świadczy o korzystnych relacjach cen dla produkcji trzody chlewnej. Zmniejszenie się relacji wskazuje, że produkcja jest nie opłacalna. Obecnie wskaźnik ten kształtuje się korzystnie dla producentów świń i wynosi: 1 do 9,7 dla jęczmienia i 1 do 11 dla żyta, przy cenie 4,3 zł/kg żywca wieprzowego, jęczmienia 44 zł/q oraz 38 zł/q żyta.
 

 W podsumowaniu należy stwierdzić, że o dochodzie rolnika w dużej mierze decyduje ilość paszy jaką świnie zużyją na przyrost masy ciała, pochodzenie paszy (tucz prowadzony na bazie własnych zbóż bądź mieszanek pochodzących z zakupu) oraz jakość sprzedawanych tuczników – ich umięśnienie oraz ceny ich skupu.

Tags: chów trzody , trzoda , tucz trzody , żywienie trzody