4 września odbyło się oficjalne otwarcie imponującej inwestycji w gospodarstwie Fortune Sp. z o.o. w Cieszymowie (woj. pomorskie), w którym zainstalowano 25 robotów udojowych VMS™ V300 DeLaval, z czego 24 będą pracowały w hali udojowej, a jeden pracuje już od około 8 miesięcy na porodówce.
Krzysztof Dembowski podkreśla, że w dużych fermach łatwiej zorganizować podział stada – w Cieszymowie utworzono 12 grup po 125 krów, a proces doju każdej z nich zajmuje około 40-45 minut
Wyrazy uznania dla Krzysztofa Dembowskiego, menedżera projektu z ramienia DeLaval, za jego wyjątkowe zaangażowanie w realizację inwestycji
Dój grupowy i 24 roboty udojowe VMS™ V300 DeLaval
Andrzej Kowalski, regionalny dyrektor sprzedaży DeLaval, witając gości z Polski i zagranicy, podkreślił, że całe przedsięwzięcie to nie tylko inwestycja kapitałowa, ale przede wszystkim krok milowy w rozwoju polskiej hodowli. Jeszcze niedawno panowało przekonanie, że roboty udojowe nie sprawdzają się w dużych stadach. Koncepcja doju grupowego całkowicie przełamała ten stereotyp.
Maciej Baurycza, prezes Fortune Sp. z o.o. wspominał jak 21 lat temu rozpoczynał pracę, ze stadem liczącym zaledwie 80 sztuk bydła
Na świecie funkcjonuje obecnie 39 projektów doju grupowego zrealizowanych przez DeLaval, w których pracuje już ponad 550 robotów. W Polsce to dopiero początek – działają dwa gospodarstwa, posiadające łącznie 46 robotów. To dowód, że technologia znajduje swoje miejsce również w naszym kraju. Instalacja 25 robotów udojowych VMS™ V300 DeLaval w gospodarstwie Fortune Cieszymowo jest powodem do dumy – to największy na świecie system batch milking DeLaval.
Dój grupowy DeLaval to system wykorzystujący roboty VMS™ do dojenia krów w grupach technologicznych, o ustalonych i regularnych porach, w jednej centralnej lokalizacji gospodarstwa. Automatyzacja całego procesu zapewnia powtarzalność procedur – od przygotowania po dezynfekcję – a jednocześnie dostarcza szeregu cennych danych związanych z dojem ćwiartkowym. System ogranicza też udział człowieka w procesie, ułatwiając zarządzanie stadem.
Oficjalne otwarcie pierwszej hali udojowej typu batch milking, czyli dój grupowy na 24 robotach DeLaval VMS™ V300
Jedno z pierwszych pytań do prezesa Fortune Cieszymowo dotyczyło przyczyn wyboru takiego właśnie rozwiązania.
– Przyszedł moment, gdy karuzela udojowa, którą dotychczas wykorzystywaliśmy, naturalnie się zużyła. Jej serwisowanie i dalsze utrzymywanie stawało się coraz mniej opłacalne, dlatego zaczęliśmy rozglądać się za nowym rozwiązaniem. Ponieważ karuzelę już mieliśmy, a technologia robotów mocno się rozwinęła, przyjrzeliśmy się robotyzacji udoju i innym dostępnym systemom. Dlaczego dój grupowy? W naszym gospodarstwie wstawianie robotów na poszczególne grupy technologiczne byłoby nieekonomiczne i ograniczyłoby liczbę stanowisk dla krów. Dużo lepszym rozwiązaniem było postawienie nowego budynku przeznaczonego pod roboty, co pozwoliło zachować rytm doju, rytm obsługi stada, system żywienia oparty na TMR oraz sprawdzony model zarządzania. To wszystko musi ze sobą współgrać – wyjaśnia prezes gospodarstwa.
Specjalne podziękowania dla Renaty Gurbowicz, kierującej zespołem zootechników – to dzięki ich zaangażowaniu i codziennej pracy gospodarstwo osiąga imponujące wyniki
Od pierwszej koncepcji do uroczystego otwarcia minęły trzy lata.
– Pierwszym krokiem było przekonanie właścicieli gospodarstwa. Mam szczęście pracować z ludźmi, którzy podejmują szybkie decyzje, jeśli są one dobrze uzasadnione i dają wymierne efekty. Po otrzymaniu zielonego światła przez dwa lata analizowaliśmy dostępne rozwiązania, a trzeci rok poświęciliśmy na realizację inwestycji – relacjonuje Maciej Baurycza.
Hala i liczba robotów zostały zaplanowane z zapasem. Przy obecnym stadzie wystarczyłoby 20 robotów, jednak dla bezpieczeństwa i dalszego rozwoju zakupiono 4 dodatkowe jednostki. Według wspólnych wyliczeń z ekspertami DeLaval, każdy robot może doić od 7 do 8 krów na godzinę. W nowym systemie stado liczące 1500 krów będzie dojone przez 24 roboty.
Po przejściu ok. 150 krów przez wanienki dezynfekcyjne następuje jej automatyczne opróżnienie, wanna jest płukana i napełniana ponownie roztworem ze środkiem dezynfekcyjnym
Zaczynaliśmy 21 lat temu od 80 sztuk bydła
Fortune Sp. z o.o. została zakupiona w 2004 r. i od tego czasu zarządzana jest przez prezesa Macieja Bauryczę. Jak wspomina, historia gospodarstwa zaczynała się skromnie – 21 lat temu od stada liczącego zaledwie 80 sztuk bydła. Dzięki pasji i zaangażowaniu pracowników systematycznie inwestowano w rozwój.
– W 2011 roku stado liczyło już 500 krów dojnych, a po kolejnych inwestycjach w latach 2012-2014 przekroczyło 1000 sztuk. Dziś stoimy przed kolejnym wielkim krokiem – otwieramy nowoczesny kompleks inwentarski, który pozwoli nam zwiększyć stado do 1800 krów dojnych. Ta inwestycja to nie tylko symbol naszego rozwoju, ale także dowód na to, że od początku stawiamy na innowacje i najwyższą jakość – podkreśla Maciej Baurycza.
Na podłogach rusztowych będzie pracował robot zgarniający wyposażony w funkcje wspomagające utrzymanie higieny w oborze
Nowy kompleks obejmuje halę udojową w systemie batch milking, czyli doju grupowego, wyposażoną w 24 roboty DeLaval VMS™ V300. Dodatkowy, 25. robot od ośmiu miesięcy pracuje w porodówce. Zootechnicy Fortune Cieszymowo chwalą jego efektywność – najlepszym dowodem jest fakt, że w ciągu 147 dni od uruchomienia wycieliło się 651 sztuk, z czego robot samodzielnie, bez mapowania i pomocy, podłączył aż 650 krów.
Kompleks obejmuje również oborę na 500 stanowisk, dwa jałowniki na 700 sztuk, wiatę na TMR oraz płytę obornikową. Prezes zaznacza, że tak duże inwestycje są możliwe dzięki codziennej pracy całego zespołu – grupy zootechników kierowanych przez Renatę Gurbowicz, pracowników obsługujących fermę, lekarzy weterynarii oraz kadrę zarządzającą. – To wysiłek wielu osób przekłada się na imponujące wyniki i wspólny sukces – dodaje.
Bramka sortująca rozdziela krowy na 4 kierunki, w tym na poczekalnię dla krów wymagających powtórnego dojenia
– W ubiegłym roku nasza produkcja mleka przekroczyła 13 600 litrów od krowy, a podczas ostatniego próbnego doju osiągnęliśmy wręcz niewiarygodny wynik – 14 095 litrów od krowy w stadzie liczącym 1259 sztuk. W 2020 roku sprzedaliśmy 15,7 mln litrów mleka do naszej mleczarni OSM Mlekpol Grajewo, co oznacza, że każdy mieszkaniec Polski wypił średnio około dwie szklanki naszego mleka. Jesteśmy dumni także z wyjątkowych sukcesów hodowlanych – w pierwszej dziesiątce najlepiej ocenianych jałówek w Polsce pod względem indeksu TPI znajduje się osiem sztuk z naszej hodowli. A na półce z wyróżnieniami coraz częściej brakuje miejsca na statuetki dla krów „100-tysięcznic”. Żadne z tych osiągnięć nie byłoby możliwe bez waszego zaangażowania i pracy. Szczególne podziękowania kieruję do właścicieli, rodziny Michalczyk – za zaufanie, wsparcie i stworzenie przestrzeni do realizacji kolejnych inwestycji. Dzisiejsza uroczystość dotyczy inwestycji unikatowej nie tylko w skali Unii Europejskiej, ale i całego świata – podsumowuje Maciej Baurycza, prezes Fortune Cieszymowo.
Przy wyjściu z robota zamontowano mało spotykane w Polsce bramki paluchowe, które nie pozwolą krowie cofnąć się na stanowisko doju
Krok milowy w rozwoju polskiej hodowli
Uroczystego przecięcia wstęgi i oficjalnego otwarcia kompleksu dokonali właściciele gospodarstwa – Andrzej, Tomasz i Piotr Michalczyk – wraz z prezesem Maciejem Bauryczą, Danielem Dajewskim, prezesem Agro-Projects Sp. z o.o. i głównym wykonawcą inwestycji, oraz Pawłem Hupało, dyrektorem sprzedaży DeLaval.
– Chciałbym szczególnie podziękować panu Krzysztofowi Dembowskiemu, menedżerowi projektu z firmy DeLaval. Jego zaangażowanie w realizację tej inwestycji zasługuje na wyjątkowe uznanie. To osoba, która dała nam ogromne wsparcie, prowadziła rozmowy z wieloma uczestnikami przedsięwzięcia i koordynowała całe to wyzwanie. Takich dojarni jest niewiele – nie tylko w Polsce, ale i w Europie czy na świecie – dlatego trzeba było czerpać inspiracje z różnych źródeł i dostosować je do realiów oraz możliwości Cieszymowa – podkreśla prezes gospodarstwa.
Symboliczne przecięcie wstęgi przez właścicieli gospodarstwa – Andrzeja, Tomasza i Piotra Michalczyków – oraz Macieja Bauryczę, Daniela Dajewskiego i Pawła Hupało
Podczas prezentacji obiektu Krzysztof Dembowski wyjaśniał, że tego typu rozwiązania są przeznaczone przede wszystkim dla dużych gospodarstw, posiadających powyżej 300 krów. Wynika to nie tylko z czynników ekonomicznych, ale także z potrzeby szybkiego i sprawnego dojenia całej grupy. – Im mniejsza ferma, tym trudniej podzielić stado na grupy tak, by krowy nie spędzały w poczekalni więcej niż godzinę. W Cieszymowie, gdzie stado zostanie podzielone na 12 grup po 125 krów, proces doju zajmie około 40-45 minut – tłumaczy menedżer projektu.
Nowo wybudowany obiekt ma wymiary 26 × 70 m, a poczekalnia – 7 m szerokości i ok. 56 m długości. Jak przypomina Krzysztof Dembowski, na jedną krowę powinno przypadać 2 m² powierzchni poczekalni.
Schładzanie mleka będzie odbywało się w dwóch zbiornikach wieżowych po 35 ton każdy, nowoczesne rozwiązanie, które dzięki pionowej konstrukcji zajmuje mniej miejsca
– System został zaprojektowany tak, by maksymalnie uprościć ruch zwierząt. Krowy wchodzą do poczekalni przez jednokierunkową bramkę, a stamtąd mają tylko jedną drogę – do któregoś z robotów udojowych. Po rozpoznaniu zwierzęcia podawana jest smakowita pasza, która zachęca krowy do wejścia i spokojnego spożycia podczas doju. Po zakończeniu procesu krowy wychodzą szerokim korytarzem do bramki sortującej, gdzie system automatycznie kieruje je w odpowiednie miejsce: do części legowiskowej, izolatki lub mini poczekalni dla sztuk wymagających powtórnego doju. Takie przypadki dotyczą ok. 2% krów i w Cieszymowie mamy możliwość ich obsługi dzięki wydzielonemu robotowi przeznaczonemu dla tzw. krów niekompletnych, które trzeba dodatkowo wydoić – wyjaśnia Krzysztof Dembowski.
Wyposażenie obory w Cieszymowie jest krokiem milowym w rozwoju polskiej hodowli, stąd tak duże zainteresowanie
Nowoczesna hodowla wymaga ciągłego zdobywania wiedzy
Menedżer projektu podkreśla, że cała hala została zaprojektowana tak, aby bydło mogło się swobodnie przemieszczać. Po wydojeniu i opuszczeniu robota krowy przechodzą przez rzadko spotykane jeszcze w Polsce bramki paluchowe, które uniemożliwiają im cofnięcie się i ponowne wejście do robota.
Średnia produkcja mleka za 2025 r. wyniosła 13 600 kg, a podczas ostatniego próbnego doju osiągnięto nieprawdopodobny wynik 14 095 kg od krowy w stadzie 1259 krów
– Coraz więcej ferm stawia na wanny dezynfekcyjne, które są zawsze na ścieżce krów. Dzięki temu zwierzęta szybko się do nich przyzwyczajają. W tej hali znajdują się dwie takie wanny, sterowane automatycznie. Po przejściu około 150 krów system uruchamia płukanie – woda spływa do rusztu, wanna zostaje oczyszczona i ponownie napełnia się wodą z odpowiednim środkiem – wyjaśnia ekspert DeLaval.
Schładzanie mleka odbywać się będzie w dwóch zbiornikach wieżowych o pojemności 35 tys. litrów każdy. To nowoczesne rozwiązanie dla gospodarstw mlecznych – dzięki pionowej konstrukcji zajmuje niewiele miejsca, a jednocześnie pozwala na gromadzenie dużych ilości mleka. Zbiorniki są energooszczędne, wyposażone w system odzysku ciepła i automatyczne mycie.
Dojarnia to budynek o wymiarach 26 x 70 m, a sama poczekalnia ma 7 m szerokości i ok. 56 m długości, na jedną krowę trzeba przeznaczyć 2 m2 poczekalni
Na podłogach rusztowych pracować będzie robot zgarniający RS450S, który wspiera utrzymanie higieny w oborze.
Warto dodać, że gospodarstwo w Cieszymowie chętnie dzieli się wiedzą i doświadczeniem w hodowli krów mlecznych. Prezes Maciej Baurycza podkreśla, że wymiana doświadczeń to jedna z najefektywniejszych form zdobywania wiedzy. Dlatego gospodarstwo regularnie gości uczniów szkół rolniczych, studentów, rolników oraz delegacje z kraju i zagranicy.
Monika Kopaczel-Radziulewicz
