Sorgo coraz częściej pojawia się na polskich polach jako alternatywa dla kukurydzy. To odporne na suszę zboże o dużym potencjale paszowym może w najbliższych latach zyskać znaczenie w żywieniu bydła mięsnego – szczególnie w dobie zmian klimatycznych i rosnących kosztów produkcji.
Dlaczego warto zainteresować się sorgo?
Sorgo to roślina jednoroczna, która doskonale radzi sobie w warunkach wysokich temperatur i okresowych niedoborów wody. Jej system fotosyntezy typu C4 sprawia, że efektywnie wykorzystuje promieniowanie słoneczne i wodę, co czyni ją idealną uprawą w czasie coraz częstszych susz.
W porównaniu do kukurydzy ma niższe wymagania glebowe i nawozowe, a jednocześnie może dawać wysokie plony – nawet powyżej 100 ton świeżej masy z hektara. W Polsce areał upraw sorgo wciąż jest niewielki, ale dynamicznie rośnie – z 4 tys. ha w 2023 r. do około 9 tys. ha w 2024 r.
Gatunki i zastosowanie
W naszych warunkach klimatycznych najlepiej sprawdzają się trzy gatunki:
- Sorgo dwubarwne (Sorghum bicolor) – wykorzystywane w paszach i biopaliwach,
- Sorgo sudańskie (Sorghum sudanense) – cenne źródło zielonki i kiszonki,
- Sorgo mieszańcowe (Sorghum bicolor x Sorghum sudanense) – łączy zalety obu poprzednich, dając paszę o wysokiej wartości odżywczej.
Zarówno zielonka, jak i kiszonka z sorgo mogą być z powodzeniem stosowane w żywieniu bydła, owiec czy koni. Ważne jednak, by młodych roślin nie podawać zwierzętom – zawierają one dhurrynę, związek, który może być toksyczny. Bezpieczne stają się dopiero po przemarznięciu lub po kilku tygodniach od zakiszenia.
Uprawa sorgo – prosta i oszczędna
Sorgo najlepiej rośnie na glebach lekkich i dobrze nagrzewających się. Nie lubi przymrozków, dlatego siew wykonuje się od połowy maja, gdy temperatura gleby osiągnie 12–14°C. Roślina jest wyjątkowo odporna na suszę, ale w początkowej fazie wzrostu wymaga ochrony przed chwastami.
Nawożenie i przygotowanie gleby są podobne do kukurydzy, a zbiory można prowadzić tym samym sprzętem – sieczkarniami lub kombajnami z przystawkami do kukurydzy.
Wartość odżywcza sorgo
Ziarno sorgo to pełnowartościowa pasza energetyczna, która może zastąpić kukurydzę w diecie bydła mięsnego. Zawiera:
- 8,9–15% białka,
- 2,8% tłuszczu,
- ok. 72% węglowodanów przyswajalnych,
- cenne kwasy tłuszczowe (oleinowy, linolenowy),
- bioaktywne związki fenolowe o działaniu przeciwutleniającym.
Badania pokazują, że bydło karmione sorgo osiąga podobne wyniki produkcyjne jak przy kukurydzy. Dodatkowo mięso ma lepszy profil kwasów tłuszczowych, wyższą trwałość i lepszą marmurkowatość.
Przyszłość sorgo w Polsce
Rosnące problemy z dostępem do wody i wzrost kosztów nawozów sprawiają, że sorgo może stać się strategiczną uprawą przyszłości. Odporność na suszę, choroby i niskie wymagania glebowe czynią je doskonałym elementem płodozmianu w gospodarstwach zintegrowanych.
Dzięki nowym, wcześniej dojrzewającym odmianom coraz lepiej dostosowanym do naszego klimatu, sorgo ma szansę stać się ważnym składnikiem pasz i realną alternatywą dla kukurydzy.
