Bartosz Mendlewski
Główny technolog Sano
Okres odchowu prosiąt to czas bardzo intensywnego wzrostu, w którym organizm młodych świń musi jednocześnie radzić sobie ze zmianą żywienia, dojrzewaniem przewodu pokarmowego oraz presją środowiska. Prosięta po odsadzeniu szybko przechodzą z fazy, w której podstawowym źródłem składników pokarmowych było mleko lochy, do żywienia opartego na paszy stałej.
Czas odchowu to moment wymagający szczególnej uwagi, ponieważ nawet niewielkie zaburzenia pobrania paszy, trawienia czy wykorzystania składników pokarmowych mogą odbić się na dalszym tempie wzrostu. Dlatego odchów prosiąt należy traktować kompleksowo, zwracając uwagę nie tylko na recepturę mieszanki, ale również na jakość surowców, warunki środowiskowe oraz prawidłowe funkcjonowanie przewodu pokarmowego.
Warunkiem uzyskania dobrych wyników w dalszym odchowie jest prawidłowe przejście okresu odsadzania. Prosięta, które wchodzą w następną fazę z dobrym apetytem, wyrównaną masą ciała i prawidłowo funkcjonującym przewodem pokarmowym, mają znacznie większą możliwość wykorzystania swojego potencjału wzrostowego.
W kolejnej fazie wzrostu organizm prosiąt nadal bardzo intensywnie odkłada białko. W związku z tym najważniejszym zadaniem żywienia w tym okresie jest dostarczenie odpowiedniej ilości energii, aminokwasów oraz utrzymanie wysokiej strawności paszy. W tej fazie odchowu szczególnego znaczenia nabiera również stan mikrobioty jelit. Przewód pokarmowy prosiąt nie jest jeszcze układem całkowicie odpornym na zmiany. Inna pasza, różnice w jej składzie, smakowitości, jakość zbóż, obecność czynników antyżywieniowych, mykotoksyn czy nadmierna ilość trudno strawnych składników mogą prowadzić do pogorszenia trawienia i wykorzystania paszy. Dlatego mieszanka dla prosiąt powinna być nie tylko odpowiednio zbilansowana pod względem energii i aminokwasów, ale również dobrze strawna i smaczna. W praktyce oznacza to konieczność bardzo starannego doboru surowców.
Precyzyjne bilansowanie aminokwasów
Pszenica, jęczmień i kukurydza mogą stanowić podstawę mieszanek, natomiast wysokiej jakości źródła białka oraz odpowiednio dobrane dodatki energetyczne pozwalają dostosować paszę do wysokich potrzeb szybko rosnących zwierząt.
Ważnym elementem jest precyzyjne bilansowanie aminokwasów. Lizyna, metionina, treonina, tryptofan i walina muszą być dostarczane w odpowiednich proporcjach, ponieważ niedobór jednego z tych aminokwasów może ograniczać wykorzystanie pozostałych składników pokarmowych. Nie zawsze więc wyższy poziom białka surowego oznacza lepszą paszę. Znacznie ważniejsza jest jakość i dostępność aminokwasów oraz ich dopasowanie do potrzeb prosiąt. Dzięki właściwemu bilansowaniu można utrzymać wysoką wartość biologiczną białka, jednocześnie ograniczając jego nadmiar i poprawiając wykorzystanie paszy.
Dodatki funkcjonalne
Coraz większego znaczenia nabierają dodatki funkcjonalne, które mogą stanowić uzupełnienie prawidłowo zbilansowanej mieszanki. Ich zadaniem nie jest zastąpienie dobrej jakości paszy, lecz wsparcie organizmu w sytuacjach, w których młode zwierzęta są szczególnie narażone na zaburzenia. Właśnie takie podejście wykorzystuje firma Sano łącząc kilka dodatków funkcjonalnych w jednym produkcie o nazwie Aliosan Herbal.
Aliosan Herbal – mieszanka funkcjonalna
Jest to nowoczesna mieszanka paszowa funkcjonalna przeznaczona dla trzody chlewnej i drobiu. W skład produktu wchodzą między innymi naturalne substancje roślinne, saponiny, monoglicerydy kwasów tłuszczowych, emulgatory, enzymy oraz komponent o działaniu sorpcyjnym wobec mykotoksyn.
Aliosan Herbal został opracowany jako rozwiązanie wspierające żywienie zwierząt w różnych warunkach produkcyjnych. Szczególne znaczenie w przypadku prosiąt ma połączenie kilku kierunków działania. Z jednej strony ważne jest ograniczenie wpływu niepożądanych substancji obecnych w zbożu, z drugiej, wsparcie prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego i wykorzystania składników pokarmowych.
Tab. 1. Przykładowe receptury na paszę własną dla prosiąt w okresie odchowu od 14 do 20 kg masy ciała
Mykotoksyny są jednym z czynników, na które należy zwracać uwagę już na etapie przygotowania zbóż. Nawet dobrze zbilansowana mieszanka nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, jeśli do jej produkcji wykorzystano surowce o niskiej jakości. Dlatego zboże powinno być odpowiednio oczyszczone, przechowywane w dobrych warunkach i regularnie kontrolowane. W praktyce warto pamiętać, że higiena paszy zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie wsypania jej do koryta. Aliosan Herbal może być w takim systemie elementem kompleksowego podejścia do żywienia. Obecność komponentu sorpcyjnego pozwala włączyć do programu żywienia dodatkowe wsparcie w zakresie ograniczania niepożądanego wpływu mykotoksyn. Jest to szczególnie istotne w produkcji, w której jakość zbóż może zmieniać się w zależności od roku, warunków pogodowych, miejsca zbioru i sposobu przechowywania. Nie oznacza to oczywiście, że dodatek może zastąpić kontrolę jakości surowców. Podstawą pozostaje dobre ziarno, prawidłowe magazynowanie i właściwa higiena paszy. Aliosan Herbal może natomiast stanowić dodatkowe zabezpieczenie programu żywieniowego.
Drugim ważnym elementem w produkcji jest wykorzystanie naturalnych substancji roślinnych oraz saponin. Substancje pochodzenia roślinnego od lat są przedmiotem zainteresowania w żywieniu zwierząt, ponieważ mogą wspierać funkcjonowanie przewodu pokarmowego i stanowić wartościowe uzupełnienie nowoczesnych programów żywieniowych. Saponiny zmniejszają natomiast emisję amoniaku.
W żywieniu starszych prosiąt liczy się nie tylko ilość białka, lecz przede wszystkim właściwe proporcje aminokwasów, strawność i smakowitość paszy. Efekty można jednak osiągnąć tylko wtedy, gdy żywienie idzie w parze z kontrolą mykotoksyn, higieną, dostępem do wody i odpowiednimi warunkami utrzymania.
Na dobry apetyt
W przypadku młodych świń szczególnie ważne jest utrzymanie prawidłowego pobrania paszy i dobrego wykorzystania jej składników. Każde pogorszenie apetytu, trawienia lub komfortu zwierząt może bowiem szybko przełożyć się na wyniki produkcyjne. Dlatego w odchowie warto wykorzystywać rozwiązania, które działają wielokierunkowo, zamiast koncentrować się wyłącznie na jednym parametrze.
Monoglicerydy kwasów tłuszczowych
Kolejnym składnikiem Aliosan Herbal są monoglicerydy kwasów tłuszczowych. Jest to grupa komponentów wykorzystywanych w nowoczesnych rozwiązaniach żywieniowych, szczególnie w programach nastawionych na wsparcie funkcjonowania przewodu pokarmowego. W przypadku prosiąt ma to duże znaczenie, ponieważ młode zwierzęta są bardziej wrażliwe na zachwianie równowagi w przewodzie pokarmowym.
Odpowiednie żywienie powinno więc nie tylko dostarczać składników potrzebnych do wzrostu, ale również wspierać warunki, w których trawienie może przebiegać prawidłowo.
Tab. 2. Substancje roślinne zawarte w Aliosan Herbal i ich wpływ na zwierzęta
Prawidłowe warunki w kojcu
W odchowie prosiąt trzeba pamiętać, że żaden dodatek nie zastąpi prawidłowych warunków utrzymania. Stały dostęp do świeżej i czystej wody, odpowiednia temperatura, brak przeciągów, dobra wentylacja, właściwa powierzchnia w kojcu oraz łatwy dostęp do paszy są podstawą sukcesu. Jeżeli zwierzęta są narażone na stres cieplny, zimno, nadmierną wilgotność lub złą jakość powietrza, potencjał wzrostowy nie zostanie w pełni wykorzystany. Żywienie i środowisko muszą więc być traktowane jako jeden system.
Higiena pomieszczeń
Równie ważna jest higiena pomieszczeń. Czyste kojce, sprawne poidła i regularna dezynfekcja ograniczają presję środowiskową, z którą organizm prosięcia musi sobie radzić. Warto również kontrolować czystość linii paszowych i urządzeń do zadawania paszy. Wysokiej jakości mieszanka może zostać zanieczyszczona już na etapie transportu lub podawania.
Proste zasady
W praktyce program wsparcia prosiąt można oprzeć na kilku prostych zasadach. Pierwszą jest zapewnienie wysokiej jakości surowców i odpowiedniego bilansu aminokwasów. Drugą jest utrzymanie dobrej smakowitości i strawności paszy, tak aby prosięta chętnie ją pobierały. Trzecią, kontrola jakości zbóż i ograniczanie ryzyka związanego z mykotoksynami. Czwartą stworzenie warunków, w których przewód pokarmowy może funkcjonować bez zakłóceń. Dopiero na tej podstawie warto wprowadzać dodatki funkcjonalne, takie jak Aliosan Herbal, które mogą uzupełnić program żywieniowy o dodatkowe mechanizmy wsparcia.
Aliosan Herbal jest rozwiązaniem, które łączy kilka kierunków działania w jednym produkcie: komponent sorpcyjny wobec mykotoksyn, naturalne substancje roślinne, saponiny, monoglicerydy kwasów tłuszczowych, enzymy i emulgatory. Dzięki temu może być wykorzystany jako element kompleksowego programu żywienia trzody chlewnej, szczególnie tam, gdzie hodowca zwraca uwagę na jakość paszy, stabilność przewodu pokarmowego i efektywne wykorzystanie składników pokarmowych.
Firma Sano poleca Aliosan Herbal jako funkcjonalną mieszankę przeznaczoną zarówno dla trzody chlewnej, jak i drobiu. W odchowie prosiąt szczególnie ważne jest, aby nie czekać na pojawienie się problemu. Znacznie lepsze efekty daje zaplanowanie żywienia z wyprzedzeniem oraz konsekwentne utrzymywanie dobrych warunków. Jeżeli prosięta regularnie pobierają paszę, mają stały dostęp do wody, utrzymują prawidłowe tempo wzrostu, a ich grupy są wyrównane, znacznie łatwiej wykorzystać potencjał genetyczny zwierząt. Każdy dzień prawidłowego odchowu procentuje w kolejnych etapach produkcji. Zastosowanie Aliosan Herbal powinno być więc rozpatrywane nie jako pojedynczy produkt, który ma rozwiązać wszystkie problemy, ale jako element całego programu żywieniowego.
- utrzymuj wysoką jakość zbóż
- kontroluj ryzyko mykotoksyn
- zapewnij stały dostęp do czystej wody
- dbaj o smakowitość mieszanki
- precyzyjnie bilansuj aminokwasy
- utrzymuj czystość w systemach żywienia
- unikaj przeciągów
- kontroluj jakość powietrza w chlewni
- obserwuj pobranie paszy
- stosuj Aliosan Herbal
Najlepsze rezultaty w odchowie można osiągnąć wtedy, gdy dobrej jakości pasza, właściwe bilansowanie aminokwasów, kontrola mykotoksyn, higiena, środowisko oraz dodatki funkcjonalne tworzą spójny system. Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko zaburzeń, wspiera prawidłowe wykorzystanie składników pokarmowych i daje prosiętom warunki do równomiernego wzrostu.
Wzajemne proporcje aminokwasów są tak ważne jak poszczególne elementy w układance. Niedobór jednego aminokwasu uniemożliwi prawidłową budowę białka nawet przy nadmiarze innego.
Prawidłowo prowadzony odchów prosiąt to inwestycja w cały późniejszy cykl produkcyjny. Wysoka masa ciała i wyrównanie grupy na kolejnych etapach nie są dziełem przypadku, lecz wynikiem wielu decyzji podejmowanych od momentu odsadzenia. Dlatego warto wykorzystywać rozwiązania, które wspierają zwierzęta właśnie wtedy, gdy ich potrzeby są największe.
