Strefa Trzoda

Remont stada trzody chlewnej

Dorota Bugnacka; Katedra Hodowli Trzody Chlewnej, UWM Olsztyn

 

W każdym stadzie podstawowym w chlewni towarowej należy prowadzić rozsądną pracę w zakresie oceny wyników produkcyjnych zwierząt. Pozwala to wyeliminować pochopne brakowanie loch i knurów, np. po pojedynczych epizodach obniżenia produkcyjności (typu jeden mało liczny miot u lochy bez analizy przyczyn), a także zachować prawidłową strukturę stada. Tym samym, prowadzić prawidłowy jego remont. Struktura stada powinna mieć kształt wykresu „schodkowego”, przy czym największy udział, około 20-25%, powinny mieć lochy pierwiastki, lochy w drugim cyklu – około 15%, lochy w okresie od 3. do 5. cyklu – po około 15-10%, a powyżej tej fazy – po około 5%. Jednakże, sumując te dane, można stwierdzić, że najwięcej w stadzie powinno być loch wieloródek, które są w szczycie potencjału produkcyjnego charakterystycznego dla tego gatunku, co odpowiada lochom w wieku 2-3 lat. Powinno ich być łącznie około 50-55%. Lochy pierwiastki, jak wspomniano powyżej, powinny stanowić około 20-25%. Pozostałe, powinna to być grupa loch starszych, wybitnych, które pomimo wieku ponad 3 lat, nadal są świetnymi, płodnymi i mlecznymi matkami. Skąd takie zalecenia? Należy zawsze pamiętać, że wartość cech rozpłodowych u loch (płodność, plenność, mleczność, częstotliwość oproszeń), osiąga najwyższą wartość dopiero w okresie, gdy locha jest w 4-5 cyklu rozpłodowym. Wtedy rodzi ona najwięcej prosiąt, i najlepiej je odchowuje. Z kolei, lochy pierwiastki mają najniższą wartość tych cech, i jest to zależność naturalna i powszechnie znana. Wartość cech rozpłodowych rośnie w każdym kolejnym cyklu rozpłodowym lochy, osiągając maksimum właśnie w 4-5 miocie. Utrzymuje się na zbliżonym poziomie przez kolejne 2-3 mioty, i zaczyna spadać od 7.-8. miotu. Takie są zasady ogólne, dotyczące gatunku, a więc oczywiście mamy też pewną populację loch młodych i hiperpłodnych, a także pewną grupę loch starszych, o nadal bardzo wysokiej produkcyjności. Te zasady dotyczą tak samo loch ras czystych, takich jak najpopularniejsze, i o najwyższym potencjale rozrodczym rasy mateczne w naszym kraju – polska biała zwisłoucha (pbz), czy wielka biała polska (wbp), jak i loch hybrydowych.  I dlatego właśnie – należy na swoje stado patrzeć tak, aby oceniać indywidualnie każdą lochę, i aby nie wybrakować zbyt wcześnie dobrej lochy tylko dlatego, że jest już „za stara”, bo urodziła już 5 miotów, i zapewne następne będą już mniej liczne. W naszej pracy takie myślenie jest krótkowzroczne, i prowadzi do przedwczesnej eliminacji loch o wysokim potencjale tylko dlatego, „że tak podobno jest”. Ogólne reguły dotyczą zwykle większości zwierząt, ale nie wszystkich. Co ciekawe, w wielu chlewniach wielkotowarowych, brakowało, i nadal brakuje się (niestety) lochy tylko dlatego, że są za duże i za ciężkie, i z trudem mieszczą się już w małych klatkach porodowych. Dlatego też, należy dbać o przestrzeganie normatywów dotyczących obsady i wielkości klatek dla zwierząt. Albo też, dla osiągnięcia maksimum efektu, medykalizuje się cały cykl produkcyjny (synchronizacja rui i porodów), zaniedbuje zdrowotność zwierząt, poddaje się je wpływowi wielu czynników stresogennych (stres w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie układu rozrodczego), i tym samym skraca się ich życie. W takich realiach często brakuje się lochy przedwcześnie. Lochy w Polsce są brakowane wcześnie, za wcześnie, średnio po odchowaniu 2,8 miotu, jednak przyczyną tego stanu rzeczy są głównie niedomagania w zakresie czynników środowiskowych bytowania zwierząt (żywienie, mikroklimat, profilaktyka, poziom stresu i zdrowotność, szeroko pojęty dobrostan), a nie ich potencjał genetyczny. W tym miejscu należy przypomnieć kolejny znany fakt naukowy – cechy rozpłodowe są nisko odziedziczalne, a więc na ich wartość, którą widzimy i oceniamy, w absolutnej przewadze (w granicach 75-80%) wpływ mają właśnie warunki środowiskowe.

 

 

Pozostało 90% tekstu

 

Artykuł został opublikowany w Hodowcy Trzody Chlewnej 9-10/2021. Kup to e-wydanie (13,00 zł) TUTAJ.

Czas realizacji zamówienia: do 2 dni roboczych

© 2020 Pro Agricola dom wydawniczy

Wykryto AdBlocka

 

Utrzymanie tej strony jest możliwe dzięki przychodom z reklam.
Aby móc dalej przeglądać tę stronę, prosimy o wyłączenie AdBlocka.