W Polsce okres żywienia pastwiskowego trwa zwykle od maja do października i stanowi podstawę żywienia letniego, głównie w stadach liczących kilka krów. Maksymalne wykorzystanie pastwiska w żywieniu bydła jest uzasadnione.

    Wypas bydła na pastwisku ma wiele zalet, wśród których można wymienić: dobrą wartość pokarmową, niskie koszty użytkowania bez kosztów zbioru, transportu i konserwacji, ruch zwierząt, i ich przebywanie na świeżym powietrzu. Wszystko to korzystnie wpływa na płodność, zdrowie i długowieczność. Należy jednak zaznaczyć, że krowa mleczna żywiona wyłącznie zielonką na pastwisku,

może wyprodukować w zależności od jakości porostu i systemu wypasu od 15 do 18 kg mleka w okresie maj-czerwiec i 12-14 kg we wrześniu i październiku. Dlatego dawka pokarmowa powinna być uzupełniana zbilansowaną mieszanką treściwą.
    W Polsce z każdym rokiem obserwuje się wzrost wydajności mlecznej krów. Takim zwierzętom należy podawać prawidłowo zbilansowaną paszę nie tylko pod względem energii i białka, ale również mikro- i makroelementów. Zbilansowanie składników mineralnych w dawce pokarmowej dla krów mlecznych jest jednym z najtrudniejszych zadań stawianych hodowcom, a w szczególności w przypadku żywienia pastwiskowego.
    Mikro- i makroelementy są nieorganicznymi składnikami organizmu zwierzęcego i pasz. Stanowią grupę substancji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wchodzą one w skład tkanek i płynów ustrojowych oraz hormonów. Pełnią funkcję budulcową, uczestniczą w utrzymaniu homeostazy, ciśnienia osmotycznego, odczynu pH, a także aktywują enzymy i działanie witamin. Składniki mineralne można podzielić na makroelementy: wapń (Ca), fosfor (P), magnez (Mg), sód (Na), potas (K), siarka (S) i chlor (Cl), których zawartość w ciele zwierzęcia wynosi 50 mg/kg masy ciała zwierzęcia oraz mikroelementy (poniżej 50 mg/kg masy ciała zwierzęcia): cynk (Zn), miedź (Cu), jod (I), mangan (Mn), kobalt (Co), selen (Se). Trudność prawidłowego bilansowania żywienia letniego pod względem składników mineralnych jest wynikiem zmieniającej się ilości zielonki na jednostce powierzchni, składu runi pastwiskowej oraz składu poszczególnych roślin. Poziom składników mineralnych w roślinach łąkowych zmienia się w czasie sezonu wegetacyjnego. Najbardziej niebezpieczne są gwałtownie rosnące, młode bujne trawy. Obok znajomości koncentracji poszczególnych składników w runi pastwiskowej należy znać również potrzeby krów. Nieuwzględnienie w żywieniu krów dodatków mineralnych oraz spowodowane tym niedobory prowadzą do zaburzeń w przemianie materii i wywołują wiele chorób. W przypadku krów ujawniają się one w postaci zalegań i porażeń okołoporodowych. Przykładowo nadmiar potasu przy niedoborze sodu, powoduje wydłużanie się cykli płciowych, przedłużenie się rui i występowanie cyst jajnikowych.
    Jednym z zagrożeń występujących wczesną wiosną wynikających z niedoboru magnezu u bydła (obniżony poziom magnezu we krwi) jest tężyczka pastwiskowa. Pojawia się ona zwykle po 2-4 tygodniach od rozpoczęcia wypasu wiosennego i dotyczy głównie krów we wczesnej laktacji, w tym zwłaszcza krów starszych, gorzej wchłaniających magnez. Występowaniu tężyczki sprzyja: 

• skarmianie pasz ubogich w magnez, 
• zmniejszone pobranie paszy (np. we wczesnej laktacji),
• zwiększone zapotrzebowanie na magnez  (np. we wczesnej laktacji),
• działanie czynników zmniejszających dostępność magnezu dla zwierzęcia (np. nadmiar potasu i azotu).

    Niebezpieczne jest również skarmianie młodej zielonki z przewagą traw nad roślinami motylkowatymi. Zawiera ona mało magnezu (np. 0,18% w SM) oraz dużo potasu (np. 2,5% w SM). Duża ilość potasu w dawce pokarmowej utrudnia wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego. Ponadto pobieranie przez krowy młodej zielonki z traw zawierającej mało sodu powoduje zwiększenie koncentracji potasu w ślinie, co jeszcze bardziej potęguje nadmiar tego pierwiastka i jego antagonizm z magnezem. Dlatego w żywieniu pastwiskowym należy stosować lizawki solne. Czynnikiem sprzyjającym powstawaniu tężyczki jest też nadmierna ilość azotu w młodej zielonce. Zapobieganie tężyczce pastwiskowej polega na:

• stopniowym wprowadzaniu zielonek do dawki,
• stopniowym wydłużaniu okresu przebywania na pastwisku,
• unikaniu wypasu w czasie przymrozków wiosennych oraz przy wietrznej, deszczowej pogodzie i temperaturze poniżej 10-12°C,
• stosowanie wypasu dawkowanego, zapewniającego dokładne wyjadanie porostu (wraz z łodygami, co zwiększa zawartość włókna w dawce i zwalnia przepływ paszy przez przewód pokarmowy),
• sterowanie składem runi pastwiskowej, tak aby była ona zasobna w rośliny o wysokiej zawartości magnezu (motylkowe, zioła),
• zapewnienie optymalnego udziału włókna w dawce pokarmowej, co zapewnia właściwą motorykę przewodu pokarmowego,
• unikaniu nagłych zmian dawki pokarmowej 
• prawidłowym zbilansowaniu białka oraz energii w dawce pokarmowej,
• zapewnienie maksymalnego pobrania paszy (SM) przez krowy w okresie wczesnej laktacji,
• unikaniu nadmiernego nawożenia łąk i pastwisk azotem i potasem,
• zwiększenie dawek magnezu w warunkach zagrożenia tężyczką zwłaszcza w pierwszych 3-4 tygodniach wypasu. Zaleca się dodatek 30-50 g tlenku magnezu/dzień/krowę tak, aby zawartość magnezu w dawce pokarmowej wynosiła 2,5MgO/kg SM.
• dodatek 50-80 g siarczanu magnezu na krowę 3-4 tygodnie przed i 6-8 tygodni po rozpoczęciu wypasu,
• wykładanie lizawek mineralnych, które uzupełniają niedobory elementów mineralnych. 

    W żywieniu mineralnym bydła nie jest obojętny stosunek Ca do P. W przybliżeniu w zielonkach z traw wynosi on 2:1, zielonkach z lucerny 7:1, a w zielonkach z koniczyny 6:1. Dlatego w żywieniu letnim należy stosować mieszanki mineralne jako dodatkowe źródło wapnia i fosforu, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na odpowiednie proporcje między nimi. Stosowane mieszanki powinny mieć stosunek Ca do P na poziomie 1,5:1 lub 1:1 w zależności od fazy laktacji. W przypadku krów wysokowydajnych stosunek Ca:P może wynosić 2:1. Krowy kończące laktację i zasuszone nie powinny otrzymywać zbyt dużo Ca, ponieważ grozi to zaleganiem poporodowym i zatrzymaniem łożyska.
    Ruń pastwiskowa może wykazywać również niedobory takich mikroelementów jak: miedź, kobalt, cynk, selen. Dlatego w okresie prowadzenia wypasu należy zadbać o odpowiednie mieszanki mineralne. Asortyment produkowanych obecnie mieszanek mineralnych jest bardzo duży. Z technologicznego punktu widzenia składniki mineralne na pastwisku mogą być podawane w postaci sypkiej w specjalnych pojemnikach umieszczanych najczęściej obok poideł lub lizawek. W przypadku dokarmiania krów paszą treściwą, można do niej domieszać mieszankę mineralną.
 
Piśmiennictwo u autorów