giełda online

Zboża paszowe
cena netto zł/t
pszenica500-570
kukurydza330-545
owies420-480
jęczmień540-570
Śruty
rzepakowa830
sojowabrak ofert
żródło:www.rolpetrol.com.pl
przejdź
Choroby układu pokarmowego u drobiu rzeźnego PDF Drukuj Email
Hodowca Drobiu
Wpisany przez Tadeusz Barowicz, Mariusz Pietras Kraków   

W produkcji brojlerów często mamy do czynienia z problemami zdrowotnymi ptaków, które z grubsza można podzielić na trzy główne grupy: choroby związane z układem oddechowym, układem lokomocyjnym oraz schorzenia przewodu pokarmowego. Wśród tych ostatnich, część z nich ma podłoże żywieniowe.
Przyczyną schorzeń jelitowych u drobiu najczęściej są infekcje bakteryjne i wirusowe, pasożyty (robaki i pierwotniaki) oraz błędy żywieniowe.


Wszechobecna salmonella
Wśród chorób przewodu pokarmowego, wywoływanych przez bakterie najbardziej rozpowszechniona wśród drobiu rzeźnego jest salmonelloza. Zakażenie pałeczkami Salmonella może mieć miejsce różnymi drogami. Kurczęta starsze i ptaki dorosłe zakażają się najczęściej przez przewód pokarmowy, a źródłem zakażenia mogą być mieszanki paszowe zazwyczaj nie poddane dostatecznej obróbce termicznej lub wtórnie zakażone końcowe produkty. Innym źródłem infekcji może być szeroko rozumiane środowisko: ściółka, kurz w systemie wentylacyjnym, sprzęt, woda, obsługa, gryzonie, środki transportu itp. Szerzeniu się salmonellozy w stadach drobiu sprzyjają bezobjawowe nosicielstwo oraz długotrwałe siewstwo bakterii. Objawami salmonellozy u młodego drobiu są biegunki, osłabienie oraz ropne zapalenie spojówek. Zwalczanie salmonellozy jest trudnym zadaniem ze względu na obecnośc zarazków na wszystkich etapach produkcji. Głównymi zasadami, jakimi powinno się kierować przy ograniczaniu występowania salmonelli powinno być szczepienie kurcząt, unikanie zakażeń paszy, stosowanie probiotyków i preparatów zakwaszających w paszy, zakwaszanie wody pitnej przed i w okresie przedubojowego wycofania paszy, monitorowanie czasu wycofania paszy oraz eliminowanie pałeczek Salmonella ze środowiska ptaków (dezynfekcja pomieszczeń, dokładne czyszczenie klatek stosowanych do transportu).


Pastereloza
Rzadziej występującym schorzeniem przewodu pokarmowego u drobiu rzeźnego jest pastereloza (cholera ptaków). Jej przyczyną są pałeczki posocznicy krwotocznej. Dostanie się zarazka do przewodu pokarmowego wraz z karmą lub wodą zazwyczaj prowadzi do nosicielstwa, bez wybuchu choroby. Pewną rolę w rozprzestrzenianiu tej choroby przypisuje się myszom i szczurom. Objawem choroby są nastroszone pióra, zwisające skrzydła, zataczanie się, brak apetytu i wzmożone pragnienie. W formie ostrej ptaki padaja, często w nocy, bez widocznych objawów i zmian sekcyjnych. Zapobieganie schorzeniu polega na szczepieniu ptaków, prawidłowe warunki środowiskowe oraz znośne warunki transportu ptaków. Bardzo często pastereloza wybucha po nieodpowiednim przewiezieniu ptaków.


Kolibakterioza
Innym schorzeniem jest kolibakterioza. Wywołuje ją E. coli, bakteria bardzo oporna na czynniki środowiskowe. Występuje w jelitach zdrowych ptaków, w ściółce, wodzie, paszy i pyle. Kolibakterioza charakteryzuje się różnorodnością obrazu chorobowego. Klinicznie obserwuje się utratę apetytu, osowienie, biegunki, zahamowanie wzrostu, niedokrwistość i utrudnione poruszanie się. Chore ptaki leczy się antybiotykami. Zapobieganie zaś schorzeniu polega na odpowiednim żywieniu i utrzymaniu (częsta bieżąca dezynfekcja).


Clostridium
Chorobami szerzącymi się wśród brojlerów są choroby wywoływane przez laseczki Clostridium. Wymienić tu należy m.in.: wrzodziejące zapalenie jelit, nekrotyczne zapalenie jelit oraz zgorzelinowe zapalenie jelit. Przyczynami tych schorzeń jest niewłaściwe żywienie doprowadzające do gwałtownego namnażania się w jelitach ptaków laseczek Clostridium i wytwarzania toksyn. Przypuszcza się, że czynnikiem sprzyjającym jest przekarmienie, zwłaszcza paszą wysoce białkową (np. mączki rybne), jak również zmiana pH z kwaśnego na alkaliczne. Ponadto ważnym czynnikiem sprzyjającym jest nadmierne zagęszczenie ptaków, duża wilgotność oraz znaczne stężenie szkodliwych gazów w powietrzu. Nie wyklucza się wpływu oddziaływania kokcydiów i robaków jelitowych uszkadzających jelita. Źródłem zakażenia są chore ptaki oraz skażona laseczkami Clostridium pasza oraz woda. W przebiegu ostrym schorzenia stwierdza się osowienie, nastroszenie i zmatowienie piór, biegunkę lub zaparcia. Po 2-3 dniach choroby następuje śmierć ptaka. W przebiegu przewlekłym ma miejsce wychudzenie i zanik mięśni, biegunki. Leczenie przeprowadza się antybiotykami. Zapobieganie polega na przestrzeganiu higieny żywienia i warunków środowiskowych.


ND
Następną grupę schorzeń układu pokarmowego u drobiu rzeźnego stanowią choroby wirusowe. Jedną z nich jest pomór rzekomy powodowany przez wirusa ND z rodzaju Paramyxovirus. Źródłem zakażenia są ptaki chore oraz ozdrowieńcy. Mogą być one nosicielami wirusa przez 2-3 tygodnie. Najważniejszą rolę w rozprzestrzenianiu choroby odgrywają wydzieliny i wydaliny chorych kurczaków, ptaki padłe oraz mięso ptaków poddanych ubojowi w okresie inkubacji wirusa oraz podczas choroby. Wirus może być zawleczony przez transportowany drób, obsługę kurnika oraz pracowników rzeźni i przetwórni drobiarskich.


Pomór rzekomy
Pomór rzekomy występuje najczęściej na wiosnę (marzec-kwiecień) i w jesieni (październik-listopad), w związku z sezonowymi pracami w drobiarstwie (np. zakup ptaków, odstawy, tworzenie stad hodowlanych). W dużych hodowlach choroba bardzo szybko rozprzestrzenia się na skutek przenoszenia się wirusa z powietrzem wprowadzanym wentylatorami. Do zakażenia dochodzi głównie droga pokarmową i oddechową. Zaatakowane kurczęta są osowiałe, pozbawione są apetytu i występują objawy nerwowe. Ma miejsce wypływ śluzowy z dzioba i nosa, brak apetytu i biegunka. Kał jest początkowo zielonkawy, później białawy. Pojawiają się drgawki, niezborność ruchów, niedowład nóg i skrzydeł i wygięcia szyi. Zapobieganie przed schorzeniem polega na szczepieniu.

Choroba Gumboro
Inną, rozpowszechnioną chorobą wirusową drobiu rzeźnego jest zakaźne zapalenie torebki Fabrycjusza (choroba Gumboro). Powoduje ją retrowirus, odporny na czynniki środowiskowe, najczęściej atakując 2-11 tygodniowe kurczęta. Choroba przenosi się przez kontakt, zakażenie kropelkowe, zakażoną pasze i wodę. Często do zmian wywołanych przez wirus dołączają się bakterie, np. E. coli. Wskutek zachorowania dochodzi do obniżenia odporności ogólnej, co prowadzi do łatwych zakażeń przez inne drobnoustroje (kolibakterioza, kokcydioza, wrzodziejące zapalenie jelit itp.). Do objawów omawianego schorzenia należą utrata przez ptaki apetytu, stroszenie piór, depresja i biegunka. Mogą pojawiać się drgawki. W pierwszych dniach choroby można wymacać powiększoną torbę Fabrycjusza. Charakterystyczne jest także siedzenie na skokach. Choroba w stadzie nie trwa dłużej niż 7-9 dni, a śmiertelność dochodzi do 15%. Zapobieganie polega na stworzeniu kurczętom odpowiednich warunków środowiskowych w trakcie chowu, oddzielny wychów młodzieży oraz izolacja ferm zakażonych.


Eimeria
Najgroźniejszym schorzeniem pasożytniczym przewodu pokarmowego młodego drobiu rzeźnego jest kokcydioza. Wywołują ją wysoce specyficzne pierwotniaki z rodzaju Eimeria. Szczególnie często schorzenie to dotyczy kurcząt odchowywanych na ściółce, znacznie rzadziej występuje u ptaków utrzymywanych w systemie klatkowym. Ptaki zarażają się kokcydiozą przez spożycie inwazyjnych oocyst kokcydiów. Zarażone osobniki wydalają oocysty z kałem przez kilka tygodni. Oocysty kokcydiów mogą również być rozprzestrzeniane w środowisku mechanicznie, np. przez obsługę, zwierzęta gospodarskie, gryzonie, owady oraz sprzęt. Działanie chorobotwórcze polega na mechanicznym uszkodzeniu tkanek żywiciela, co ułatwia zarażenie bakteriami (np. E. coli, Salmonella). Brojlery zarażone kokcydiozą po 4 dniach od zarażenia cechują się osowieniem, brakiem apetytu i łaknieniem. Może występować krwawa biegunka oraz silnie powiększone jelita ślepe. Zwalczanie kokcydiozy to problem ciągle aktualny. Aby zapobiegać stratom powodowanym przez tego pasożyta istnieją dwie równolegle metody profilaktyki: chemioprofilaktyka i immunoprofilaktyka. Ta pierwsza polega na stałym podawaniu ptakom w mieszankach preparatów kokcydiostatycznych. Kurczętom rzeźnym podaje się kokcydiostatyki przez cały okres odchowu, uwzględniając przy tym okres karencji. Czynne uodparnianie drobiu (immunoprofilaktyka) na kokcydiozę stosowane jest coraz częściej, szczególnie u kurcząt odchowywanych na nioski i towarowe.


Nicienie
Drugą grupą schorzeń inwazyjnych u drobiu rzeźnego są choroby wywoływane przez nicienie. Do zarażenia dochodzi jajami inwazyjnymi, które mogą znajdować się w ściółce, wilgotnej ziemi, paszy oraz w wodzie. Dlatego też glistnica występuje w chowie wolnowybiegowym, wyjątkowo tylko w chowie bateryjnym. Na glistnicę (askarydioza) szczególnie wrażliwe są kurczęta. Pasożyty uszkadzając błonę śluzową jelit przyczyniają się do wtórnych zakażeń przez drobnoustroje np. E. coli, Proteus sp. itp. Objawami schorzenia są bladość, biegunki i zaparcia na przemian, wychudzenie, nastroszenie piór, opuszczenie skrzydeł oraz zahamowanie wzrostu. Zapobieganie to higiena pomieszczeń, oddzielny wychów młodych i dorosłych ptaków, częste odrobaczenie i odpowiednie żywienie.


Heterakidoza
Heterakidoza to schorzenie parazytologiczne wywoływane przez nicienia Heterakis gallinarum. Do zakażenia brojlerów dochodzi jak w przypadku askarydozy. Schorzenie występuje głównie u kurcząt w wieku do 3 miesięcy życia. Charakteryzuje się zaburzeniami w trawieniu, biegunkami, osłabieniem, niedokrwistostością, utratą apetytu, zahamowaniem wzrostu, rzadko śmiercią. Zapobieganie i leczenie jest podobne jak w przypadku glistnicy.


Akuarioza
Innym schorzeniem drobiu rzeźnego jest akuarioza. Wywołują ją nicienie (Acuaria spiralis, Acuralia hamulosa), krótkie nicienie, umiejscawiające się w wolu, żołądku gruczołowym i mięśniowym.

Toksoplazmoza
Toksoplazmoza z kolei, jest schorzeniem wywoływanym przez pierwotniaki (Toxoplasma sp.), do zarażenia którego dochodzi przez przewód pokarmowy, gdzie źródłem zakażenia mogą być zwierzęta gospodarskie oraz gryzonie. Ptaki zarażają się przez kontakt z innymi chorymi ptakami. Objawami choroby jest brak apetytu, osłabienie, wzmożone pragnienie, obrzęk powiek oraz zapalenie naczyniówki, siatkówki, tęczówki – prowadzące do ślepoty. Typowym objawem jest nastroszenie piór i przykurcz palców, a także skręty szyi. Często choroba przebiega bez objawowo. Chore ptaki usuwa się. Wskazana jest również dezynfekcja pomieszczeń.


Błędy żywieniowe są źródłem wielu chorób
Błędy żywieniowe powodujące schorzenia układu pokarmowego u szybko rosnących ptaków to niedobory witamin, soli mineralnych, podawanie nie zbilansowanych pasz oraz pasz skażonych grzybami i ich toksynami, szkodnikami (np. wołek zbożowy) itp. Przy obecnym systemie żywienia drobiu rzadko kiedy spotyka się przypadki niedoboru witamin. Generalna zasada jest, że nie uwzględnia się zawartości witamin w komponentach paszy, a wprowadza się je do mieszanek w zalecanych ilościach w postaci premiksów witaminowych lub witaminowo-mineralnych.
Do najczęściej spotykanych schorzeń spowodowanych błędami żywieniowymi należą: skaza moczanowa, krzywica i peroza. Skazę moczanową wywołują sole metali ciężkich, spleśniała karma, zbyt duża ilość białka i soli kuchennej, niedobory mineralne i witaminowe, niedobór wody, brak ruchu, przeziębienia oraz inne czynniki powodujące zaburzenia pracy nerek i prowadzące do zwiększenia w organizmie poziomu kwasu moczowego. W zależności od miejsca odkładania się kwasu moczowego odróżnia się trzewioną, nerkową i stawową postać skazy. Ta pierwsza objawia się osowieniem, zasinieniem grzebienia i dzwonków, biegunkami, szybkim chudnięciem, często gwałtowną śmiercią. Postać nerkowa charakteryzuje się obrzękiem nerek i złogami moczanów w moczowodach. Obecnie jest często spotykana u brojlerów. Postać stawowa występuje rzadziej. Zapobieganie i leczenie skazy moczanowej polega na podawaniu zwiększonych ilości witaminy A w diecie oraz ograniczeniu w dawce pokarmowej ilości białka pochodzenia zwierzęcego.
Krzywica atakuje ptaki w wieku od 2 tygodni do 6 miesięcy. Wywołuje ją niedobór wapnia i fosforu, nieodpowiednie proporcje tych pierwiastków oraz brak witamin D3 oraz C. Objawami u kurcząt są nastroszone i matowe pióra, sucha skóra, zaburzenia w trawieniu, deformacje kostne, kulawizny, wycieńczenie, odleżyny i nierównomierny wzrost. Zapobieganie i leczenie polega na zapewnieniu ptakom światła słonecznego lub podawaniu syntetycznych preparatów witamin D3 i C.
Perozę najczęściej obserwuje się między 4 a 12 tygodniem życia brojlerów. Wywołują ją zaburzenia w przemianie materii i gospodarce wapniowo-fosforowej. Szczególną rolę przypisuje się niedoborowi manganu. Objawami są zaburzenia we wzroście i upierzeniu. Staw skokowy jest wybitnie zgrubiały, nogi są skręcone w bok, występują trudności w chodzeniu. Leczenie i zapobieganie polega na wyeliminowaniu kukurydzy z diety oraz podawaniu zwiększonych ilości witamin, wapnia, fosforu i manganu.
Istotny wpływ na występowanie schorzeń jelitowych u drobiu rzeźnego wywierają również komponenty paszowe. Takie zboża jak pszenica, żyto lub jęczmień zwiększając lepkość treści pokarmowej, wydłużają czas jej przepływu przez przewód pokarmowy, co zwiększa ryzyko wystąpienia nekrotycznego zapalenia jelit. Również źródło i poziom białka w dawce pokarmowej mogą przyczyniać się do występowania w/w schorzenia jelit. Wykazano, że wysoki poziom białka pochodzenia zwierzęcego, złej jakości tłuszcz oraz toksyny grzybowe również stymulują stany zapalne jelit. Proliferacja bakterii C. perfringens związana jest z obecnością większej ilości białka w jelitach ślepych brojlerów. Podobnie mączka rybna w porównaniu z koncentratem białek sojowych bardziej stymuluje rozwój bakterii beztlenowych.
Z zabiegów żywieniowych mogących mieć wpływ na występowanie schorzeń przewodu pokarmowego drobiu należy wymienić stosowanie całego, gniecionego lub grubo śrutowanego ziarna zbóż. Podawanie ptakom ziarna zbóż w takiej postaci korzystnie wpływa na równowagę mikrobiologiczną w przewodzie pokarmowym. Wysoko przetworzone komponenty paszowe powodują dystrofię i zaburzenia w funkcjonowaniu mielca, przez który treść pokarmowa przepływa, a nie jest rozcierana. Stosowanie w mieszankach pokarmowych silnie rozdrobnionego ziarna zbóż stymuluje rozwój bakterii z rodzaju Clostridium, doprowadzając do rozwoju nekrotycznego zapalenia jelit. Zaobserwowano też, że u brojlerów żywionych mieszankami granulowanymi, w jelitach cienkich występowała większa populacja bakterii z grupy Coli, natomiast zmniejszyła się liczebność bakterii
C. perfringens i Lactobacillus. Mieszanki paszowe granulowane wpływając korzystnie na wyniki produkcyjne, mogą jednak predysponować do rozwoju schorzeń jelitowych. Drób żywiony sypkimi paszami o małym stopniu rozdrobnienia komponentów paszowych jest „zdrowszy”, niż karmiony mieszankami granulowanymi. Stąd wiele firm paszowych dodaje do swoich produktów do 30% całego ziarna pszenicy. Żywienie takie bowiem wpływa korzystnie na funkcje mielca oraz ruchy jelit, a to z kolei hamuje rozwój bakterii C. perfringens.
W tym miejscu należy zwrócić też uwagę na szereg czynników immunosupresyjnych występujących w paszach. Należą do nich toksyny grzybowe, metale ciężkie, dioksyny i pestycydy. Mykotoksyny zwiększając podatność na choroby, wpływają na zmniejszenie wielkości grasicy i torby Fabrycjusza. Ponadto obserwuje się obniżenie poziomu przeciwciał i limfocytów T we krwi ptaków. Zarówno u kurcząt jak indycząt stwierdza się zwiększona śmiertelność w przebiegu schorzeń układu pokarmowego, gdy w mieszankach występowały toksyny grzybowe.
Niniejszy artykuł nie wyczerpał wszystkich aspektów omawianego zagadnienia, tylko je zasygnalizował. Należy jednak podkreślić, że żywienie może być istotnym czynnikiem w profilaktyce schorzeń układu pokarmowego rosnącego drobiu. Rezultaty badań wskazują, że istnieją w tym zakresie nowe możliwości, dotyczy to zwłaszcza stosowania naturalnych dodatków (np. probiotyki, prebiotyki, synbiotyki, zakwaszacze, enzymy paszowe, zioła) zapobiegających rozwoju schorzeń przewodu pokarmowego drobiu rzeźnego.

Tags: choroby , drób rzeźny , zdrowie

 

Komentarze 

 
0 Zdzisława 2014-10-10 08:00
Witam serdecznie.Dostałam kurę brojlera od znajomych. Pierwszy raz spotkałam się z taką sytuacją ,po zabiciu kurczaka w środku pomiędzy piersiami w takim odwłoku znajdowało się ciemne zdrewniałe mięso z krwią. Było to niezbyt miłe. Proszę o odpowiedź ,co to może znaczyć.Pozdrawiam.
Cytować
 
 
0 tania 2014-02-28 10:39
Witam
mam problem z kaczkami i kurami,
objawy:srają białym, są osowiałe, skrzydła opuszczają, kaczki chudną, takie coś im leciało z dzioba przez to też kura i kilka kurczaków pozdychało.
Proszę o poradę co zrobić.
Cytować
 
 
+9 2012-06-20 15:42
witam,
mam problem z kurami młodymi mającymi więcej niż 20tygodni, objawy: tzw. pśkanie, ciężkie oddychanie. Kury są aktywne jedzą ale maja okres takiej bierności wtedy ciężko oddychają.
Jeśli to tylko możliwe proszę o poradę co robić, gdyż jedna kura zdechła + jeden kogut ale miał inne objawy!!!
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież