Sprzedaż jaj i mięsa drobiowego bezpośrednio z gospodarstwa to coraz popularniejszy sposób na zwiększenie dochodów i budowanie zaufania klientów. Konsumenci coraz częściej poszukują lokalnej, świeżej żywności, a hodowcy drobiu zyskują realną alternatywę dla sprzedaży do pośredników. W praktyce najczęściej wybierane są dwie formy sprzedaży: rolniczy handel detaliczny (RHD) oraz sprzedaż bezpośrednia. Poniżej wyjaśniamy, czym się różnią, jakie dają możliwości oraz jakie warunki trzeba spełnić, aby legalnie sprzedawać jaja i mięso drobiowe.
Rolniczy handel detaliczny – co to jest i dla kogo?
Rolniczy handel detaliczny to forma sprzedaży żywności przeznaczona dla rolników prowadzących niewielką produkcję. Umożliwia ona sprzedaż produktów wytworzonych w całości lub częściowo z własnej hodowli drobiu bezpośrednio konsumentom lub do lokalnych punktów handlu detalicznego i gastronomii. Kluczową zaletą RHD jest elastyczność – można w jego ramach sprzedawać zarówno produkty nieprzetworzone, jak i przetworzone.
Hodowcy drobiu mogą w ramach rolniczego handlu detalicznego oferować przede wszystkim:
- jaja drobiu oraz produkty jajeczne,
- świeże mięso drobiowe, w tym mięso mielone i surowe wyroby mięsne.
Sprzedaż bezpośrednio do konsumenta finalnego nie jest objęta limitami ilościowymi, co czyni RHD szczególnie atrakcyjnym rozwiązaniem dla gospodarstw nastawionych na klientów indywidualnych.
Sprzedaż w RHD – zasady i obowiązki
Sprzedaż w ramach RHD może odbywać się w kilku podstawowych formach:
- bezpośrednio w gospodarstwie,
- na targowiskach, kiermaszach i festynach,
- do lokalnych sklepów, restauracji oraz stołówek – z zachowaniem ograniczeń terytorialnych wynikających z przepisów. Każde miejsce sprzedaży musi być odpowiednio oznaczone informacją „rolniczy handel detaliczny” oraz danymi producenta.
Rolnik prowadzący RHD ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności. Produkcja i sprzedaż podlegają kontroli Inspekcji Weterynaryjnej lub Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a produkty muszą spełniać wymagania higieniczne oraz zasady prawidłowego znakowania. W przypadku sprzedaży do zakładów handlu detalicznego konieczne jest również prowadzenie ewidencji ilości sprzedawanej żywności.
Jak rozpocząć rolniczy handel detaliczny?
Rozpoczęcie działalności w ramach RHD wymaga wcześniejszej rejestracji u właściwego powiatowego lekarza weterynarii. Wniosek należy złożyć co najmniej 30 dni przed planowanym rozpoczęciem sprzedaży. Po uzyskaniu decyzji administracyjnej oraz nadaniu weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego rolnik może legalnie sprzedawać produkty pochodzenia zwierzęcego w ramach RHD.
Istotną zachętą są również preferencje podatkowe. Przychody ze sprzedaży przetworzonych produktów rolnych w ramach RHD są zwolnione z podatku dochodowego do kwoty 100 000 zł rocznie, pod warunkiem spełnienia określonych w przepisach warunków.
Sprzedaż bezpośrednia – czym różni się od RHD?
Sprzedaż bezpośrednia to forma przeznaczona wyłącznie dla nieprzetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego. W przypadku ferm drobiu obejmuje ona:
- tusze i podroby drobiowe pochodzące z uboju w gospodarstwie,
- jaja konsumpcyjne.
W odróżnieniu od RHD, sprzedaż bezpośrednia podlega ścisłym limitom ilościowym oraz ograniczeniom terytorialnym.
Produkty mogą być sprzedawane konsumentom końcowym lub lokalnym zakładom detalicznym, takim jak sklepy czy restauracje. Sprzedaż może odbywać się w gospodarstwie, na targowiskach, z urządzeń ruchomych, a w przypadku jaj – także poprzez automaty sprzedażowe.
Wymagania weterynaryjne w sprzedaży bezpośredniej
Sprzedaż bezpośrednia wymaga spełnienia szczegółowych warunków weterynaryjnych i sanitarnych. Dotyczą one zarówno pomieszczeń, w których odbywa się ubój i przechowywanie tusz drobiowych, jak i zasad higieny pracy, temperatur przechowywania oraz dokumentowania ilości sprzedanych produktów. Nadzór nad tą formą sprzedaży sprawuje Inspekcja Weterynaryjna.
Własne, nieprzetworzone produkty pochodzenia zwierzęcego sprzedawane w ramach sprzedaży bezpośredniej – w granicach obowiązujących limitów – są traktowane jako działalność rolnicza i zwolnione z podatku dochodowego.
RHD czy sprzedaż bezpośrednia – co wybrać?
Wybór odpowiedniej formy sprzedaży zależy przede wszystkim od skali produkcji i rodzaju oferowanych produktów. Rolniczy handel detaliczny daje większą swobodę i możliwość sprzedaży produktów przetworzonych, natomiast sprzedaż bezpośrednia sprawdzi się w mniejszych gospodarstwach skupionych na sprzedaży jaj i tusz drobiowych.
Niezależnie od wybranej formy, legalna sprzedaż jaj i mięsa drobiowego prosto z gospodarstwa pozwala skrócić łańcuch dostaw, zwiększyć rentowność produkcji i budować trwałe relacje z klientami poszukującymi lokalnej, bezpiecznej żywności.
