Artykuły

Bartosz Mendlewski
Główny technolog Sano

Polska jest europejskim liderem w produkcji mięsa drobiowego i drugim co do wielkości jego eksporterem. Rocznie produkujemy około 3 mln ton mięsa drobiowego, z czego blisko połowa trafia na eksport. Największą rolę w tym sektorze odgrywa produkcja kurcząt brojlerów, a w dalszej kolejności także indyków, kaczek i gęsi (Rys. 1).

Rys. 1. Struktura uboju drobiu w UE w 2024 r.
źródło Hodowca Drobiu 03.2026

W ostatnich latach obserwuje się wyraźny wzrost zainteresowania mięsem drobiowym pochodzącym z mniejszych hodowli przyzagrodowych, co wiąże się zarówno ze zmianą preferencji konsumentów, jak i rosnącym znaczeniem żywności niskotłuszczowej, dietetycznej oraz łatwej w przygotowaniu. Mięso pochodzące z takich systemów charakteryzuje się często lepszą strukturą włókien mięśniowych, co bezpośrednio wpływa na jego smakowitość i wyższą wartość rynkową.

Regulacje prawne przyjęte w ostatnich latach umożliwiły sprzedaż tuszek drobiu i królików w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego czy Sprzedaży Bezpośredniej. Sano wychodząc naprzeciw tym trendom rynku opracowało program odchowu brojlerów kurzych sprawdzający się zarówno na większych fermach jak i w mniejszych stadach, tzw. gospodarstwach rodzinnych. Program ten opiera się na dwufazowym systemie żywienia dostosowanym do dynamicznego wzrostu drobiu, obejmującym okres Starter (0–21 dni życia) oraz Grower (od 22 dnia życia do uboju). W obu fazach stosuje się pełnoporcjowe mieszanki BroiSan Starter oraz BroiSan Grower, które zostały opracowane tak, aby w pełni pokrywać zapotrzebowanie pokarmowe szybko rosnących ptaków. Celem każdego hodowcy brojlerów jest uzyskanie surowca najwyższej jakości przy jednoczesnym zapewnieniu opłacalności produkcji. Osiągnięcie tego efektu jest możliwe tylko wtedy, gdy ptakom zapewni się optymalne warunki środowiskowe oraz żywienie oparte na paszach wysokiej jakości, zawierających wszystkie niezbędne składniki odżywcze. W praktyce oznacza to konieczność szczególnej dbałości o mikroklimat budynku, higienę oraz prawidłową organizację odchowu od pierwszych dni życia piskląt.

Tab. 1. Substancje roślinne wpływające korzystnie na odchów brojlerów

Przygotowanie obiektu do wstawienia piskląt rozpoczyna się na kilka dni przed ich przybyciem. Budynek musi być dokładnie oczyszczony i zdezynfekowany, a następnie ogrzany tak, aby temperatura podłogi wynosiła około 30°C. Na dzień przed wstawieniem piskląt rozkłada się ściółkę o grubości co najmniej 10 cm, która zapewnia właściwą izolację i komfort cieplny ptaków. Następnie temperaturę w pomieszczeniu podnosi się do poziomu 32–34°C. Bardzo istotnym elementem jest również odpowiednie rozmieszczenie paszy i wody. Na ściółce układa się papier lub niskie papierowe tacki (nowe, czyste wytłaczanki do jaj), na które wysypuje się paszę BroiSan Starter mającą formę mikrogranulatu. Obok należy umieścić poidła z czystą, wcześniej ogrzaną wodą, zapewniając jej stałą dostępność. W tym czasie najważniejszym warunkiem sukcesu jest swobodny dostęp ptaków do paszy i wody oraz zapewnienie odpowiedniej temperatury.

Tab. 2.

W pierwszych godzinach po wstawieniu piskląt należy kontrolować ich zachowanie oraz pobranie paszy. Po około dwóch godzinach powinno być widoczne wypełnienie wola u około 75% ptaków, natomiast po 48 godzinach wszystkie pisklęta powinny mieć w pełni wypełnione wole. Kontrola ta odbywa się poprzez delikatne badanie okolicy przełyku u wybranych osobników. Temperatura w tym okresie musi być ściśle dostosowana do wieku ptaków. Właściwa reakcja ptaków na temperaturę jest łatwa do zaobserwowania – równomierne rozproszenie i aktywne pobieranie paszy oznacza warunki optymalne, natomiast skupianie się pod źródłem ciepła świadczy o niedogrzaniu, a rozproszenie z otwartymi dziobami o przegrzaniu. Na koniec pierwszego okresu odchowu, czyli w wieku 21 dni, brojlery powinny osiągać masę ciała około 0,9 kg, co stanowi podstawę do dalszego intensywnego wzrostu w kolejnym etapie. Drugi okres odchowu, trwający od 22 dnia życia aż do uboju, opiera się na żywieniu mieszanką BroiSan Grower. W tym czasie tempo wzrostu oraz pobranie paszy osiągają najwyższy poziom, dlatego szczególnego znaczenia nabiera utrzymanie odpowiednich warunków środowiskowych. Kluczowe jest zapewnienie suchej ściółki, efektywnej wentylacji oraz odpowiedniego mikroklimatu w budynku. Tylko takie warunki pozwalają w pełni wykorzystać potencjał genetyczny ptaków oraz możliwości żywieniowe paszy.

W końcowym okresie tuczu szczególnie ważne jest utrzymanie suchej i czystej ściółki, ponieważ jej zawilgocenie prowadzi nie tylko do pogorszenia dobrostanu, ale również do problemów zdrowotnych, takich jak odparzenia mięśnia piersiowego czy uszkodzenia podeszw kończyn. W celu poprawy higieny oraz ograniczenia presji mikrobiologicznej można zastosować zabiegi higieniczne, w tym posypywanie ściółki preparatem SanoSan, co dodatkowo ogranicza rozwój patogenów oraz obecność much. Zrównoważona produkcja drobiarska coraz wyraźniej zmierza w kierunku rozwiązań naturalnych, które wspierają zdrowie ptaków. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabierają wyciągi roślinne, które zostały wprowadzone do pasz pełnoporcjowych BroiSan Starter oraz BroiSan Grower. Stanowią one skoncentrowane źródło substancji biologicznie czynnych, takich jak karwakrol, tymol, aldehyd cynamonowy, anetol, cyneol, linalol, związki siarkowe czosnku, cytral, a także kapsaicyna pochodząca z papryki. Działanie wyciągów roślinnych opiera się na ich właściwościach przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych, przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych (Tabela 1). W praktyce oznacza to poprawę funkcjonowania przewodu pokarmowego, stabilizację mikroflory jelitowej oraz lepsze wykorzystanie składników pokarmowych. Karwakrol i tymol ograniczają rozwój patogenów jelitowych, natomiast aldehyd cynamonowy i anetol pobudzają wydzielanie enzymów trawiennych, co przekłada się na wyższą strawność paszy.

Kapsaicyna wspiera apetyt i metabolizm, szczególnie w okresach stresu, a linalol oraz związki czosnku działają antyoksydacyjnie, wspomagając odporność i ograniczając negatywne skutki stresu środowiskowego. W tuczu brojlerów kluczowym celem jest uzyskanie wysokich przyrostów przy możliwie najniższym zużyciu paszy. Dzięki zastosowaniu wyciągów roślinnych możliwe jest stabilizowanie mikroflory jelitowej, co bezpośrednio wpływa na poprawę współczynnika wykorzystania paszy. Efektem jest szybszy wzrost, lepsza kondycja ptaków oraz wyższa efektywność produkcji.

Podstawą skuteczności działania wyciągów roślinnych jest ich odpowiednia kompozycja. W paszach pełnoporcjowych Sano stosuje się starannie dobrane mieszanki, które działają wielokierunkowo – od wsparcia trawienia, przez poprawę odporności, aż po ograniczenie presji patogenów. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie wysokich wyników produkcyjnych przy jednoczesnym wsparciu zdrowia i dobrostanu drobiu. W efekcie program żywienia oparty na paszach BroiSan Starter i BroiSan Grower, stanowi kompleksowe rozwiązanie odpowiadające na wyzwania współczesnej produkcji drobiarskiej. Łączy on wysoką efektywność produkcyjną z naturalnym wsparciem zdrowia ptaków, co wpisuje się w aktualne trendy rynkowe oraz oczekiwania konsumentów.

Ten artykuł pochodzi z magazynu Hodowca Drobiu 4/2026

Kup ten numer

Kup prenumeratę