Stabilność plonowania łąk wieloletnich to podstawa opłacalnej produkcji pasz objętościowych. Coraz częstsze susze, wahania temperatur i naturalne starzenie się runi sprawiają, że wydajność użytków zielonych spada już po kilku latach. Rozwiązaniem jest mieszanka traw o zróżnicowanej fenologii, która zapewnia równomierny przyrost biomasy przez cały sezon wegetacyjny.
Fenologia traw a plon łąki
Fenologia określa tempo rozwoju roślin w sezonie – od wiosennego startu, przez dynamikę wzrostu, aż po regenerację po koszeniu. W praktyce decyduje o tym, kiedy łąka plonuje najmocniej i jak reaguje na suszę czy wysokie temperatury.
W mieszankach łąkowych wykorzystuje się trzy grupy funkcjonalne traw:
- wczesne – odpowiadające za wysoki pierwszy pokos,
- średniowczesne – stabilizujące plon w sezonie,
- późne – podtrzymujące produkcję biomasy latem i jesienią.
Ich połączenie ogranicza sezonowe spadki plonu i poprawia trwałość runi.
Gatunek czy odmiana – co naprawdę wpływa na wydajność?
Różnice w tempie rozwoju występują nie tylko między gatunkami, ale również między odmianami tego samego gatunku. W praktyce to właśnie odmiana w dużej mierze decyduje o rozkładzie plonu w czasie.
Do najczęściej stosowanych gatunków w mieszankach należą:
- Życica trwała
- Kupkówka pospolita
- Kostrzewa łąkowa
Odmiany mogą różnić się terminem rozwoju nawet o 30 dni, dlatego nowoczesne mieszanki traw projektuje się na poziomie odmian, a nie tylko gatunków.
Jak dobrać mieszankę traw dla stabilnego plonu?
Dobrze zaprojektowana mieszanka powinna łączyć trawy o różnej wczesności, przy czym rdzeń runi stanowią zwykle odmiany średniowczesne. Udział traw wczesnych i późnych należy dostosować do warunków glebowych oraz sposobu użytkowania (koszenie, wypas, produkcja kiszonki).
Na glebach lżejszych warto zwiększyć udział gatunków odpornych na suszę, natomiast przy intensywnym użytkowaniu kluczowa jest dobra regeneracja po pokosach.
Dlaczego warto postawić na zróżnicowaną fenologię?
Mieszanka traw o zróżnicowanej fenologii:
- stabilizuje plon w całym sezonie,
- zwiększa odporność łąki na suszę i wahania pogody,
- ogranicza przerzedzanie darni i zachwaszczenie,
- poprawia trwałość użytku zielonego.
Efektem jest wyższa wydajność łąki i większa opłacalność produkcji pasz.
Podsumowanie
Jeśli zależy Ci na stabilnym plonowaniu łąki przez wiele lat, kluczowe znaczenie ma świadomy dobór mieszanki traw. Zróżnicowanie fenologiczne gatunków i odmian pozwala uzyskać równomierny przyrost biomasy, większą trwałość runi oraz lepszą odporność na zmienne warunki klimatyczne.
