Ryszard Kujawiak
Sano – Nowoczesne Żywienie Zwierząt
W ostatnich latach w Polsce szczególnie dynamicznie rozwija się dój automatyczny krów z wykorzystaniem robotów. Aby zachęcić krowy do wchodzenia do robotów podawana jest dodatkowo podczas doju granulowana pasza treściwa. Stosowany w tym celu Orbisan G sprawdza się w każdej oborze.
Dój należy do jednych z najbardziej pracochłonnych czynności w hodowli krów. Dzień w dzień na okrągło przez 365 dni w roku krowy muszą być co najmniej 2 razy dojone, a przy obecnie wysokich wydajnościach przekraczających często 12 tys. kg mleka, nawet 3 razy. Dlatego już od dawna starano się zastąpić niezwykle uciążliwy dój ręczny dojem mechanicznym, a następnie dojem automatycznym, w którym wykorzystywane są tak zwane roboty udojowe. Mówimy tu również o automatycznym systemie doju, zapisywanym skrótem AMS pochodzących od angielskich słów Automatic Milking System.
Obecnie roboty udojowe przestają być luksusem, a stają się standardem. Wprowadzenie robotów nie tylko oszczędza czas, którego hodowcy mają coraz mniej, ale także powoduje, że zwiększeniu ulega wydajność krów. Szczególnie gdy następuje przejście z 2-krotnego doju mechanicznego na ponad 3 doje w ciągu dnia w przypadku robotów. Wprowadzenie robotów udojowych umożliwia również lepsze zarządzanie stadem, dzięki czemu łatwiejsze staje się uzyskanie wysokiej wydajności przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej płodności i zdrowotności krów. Wśród gospodarstw objętych kontrolą użytkowości krów liczba robotów udojowych w Polsce podwoiła się zaledwie w ciągu niespełna 3 lat, gdyż w 2022 roku było 706 robotów, a w 2025 roku już 1593 roboty udojowe. Natomiast w województwie wielkopolskim i lubuskim już co 5 krowa będąca pod oceną, czyli ponad 20% pogłowia, korzysta z robota udojowego. Jednak żadna technologia nie przyniesie pełnych efektów bez paszy, która sprosta wymaganiom nowoczesnych systemów.
Wysokiej jakości granulowana pasza treściwa Orbisan G zapewnia produkcję 2,2 kg mleka
Orbisan G – do robotów i stacji paszowych
Dodatkowe podawanie granulowanych pasz treściwych podczas doju pełni rolę zachęty do regularnego wchodzenia krów do robota. Natomiast w niektórych oborach zainstalowane są także stacje paszowe, których celem jest podawanie najbardziej wydajnym krowom w zależności od wydajności dodatkowej ilości paszy treściwej. Aby jednak takie systemy żywienia działały płynnie i bez zakłóceń, stosowana w nich pasza musi być nie tylko smaczna, lecz także posiadać wysoką wartość pokarmową. Natomiast ze względów technologicznych, aby się nie zawieszała w podajnikach i była łatwo pobierana, powinna być w postaci granulowanej. Te wszystkie warunki spełnia granulowana pasza treściwa Orbisan G, która znakomicie się sprawdza we wszystkich oborach posiadających roboty udojowe lub stacje paszowe.
Orbisan G stanowi nową jakość na rynku granulowanych pasz treściwych dla krów mlecznych. Bardzo dobra jakość i wysoka wartość pokarmowa przyczyniają się do zwiększenia wydajności krów. Natomiast wysoka smakowitość sprawia, że krowy chętnie przychodzą na dój, co także jest dodatkowym atutem tej paszy. Orbisan G również dobrze synchronizuje żwacz powodując lepsze wykorzystanie składników pokarmowych zawartych w dawce oraz bardzo korzystnie wpływa na rozwój mikroflory, co tym samym zwiększa wydajność krów.
Orbisan G jest smaczny i chętnie pobierany we wszystkich robotach udojowych oraz ze stacji paszowych
Orbisan G i roboty udojowe – zgrany duet
Stabilny skład, kompletna zawartość wszystkich składników pokarmowych i duża smakowitość powodują, że Orbisan G sprawdza się w każdej oborze, która potrzebuje paszy granulowanej. Można powiedzieć, że Orbisan G i roboty udojowe tworzą wyjątkowo zgrany duet. Jednak należy podkreślić, że Orbisan G nie nadaje się do stosowania w dawce TMR sporządzanej w wozie paszowym, gdyż jest smaczny i krowy bardzo go lubią, więc kiedy nadarzy się okazja, to będą go wybierać i zjadać w pierwszej kolejności. Przez co jedne krowy, które pobiorą więcej paszy treściwej, będą narażone na kwasicę, a inne, które zjedzą jej mniej, będą miały niedobór energii, czego skutkiem będzie ketoza. Możemy mieć wówczas w tym samym stadzie, żywionym tą samą dawką, dwie skrajnie różne sytuacje. Nadmiar zjedzonej skrobi i kwasice u jednych krów oraz niedobór energii i ketozy u drugich krów. Jeżeli krowy będą mogły segregować pasze, to można powiedzieć, że ile krów w oborze, tyle będzie różnych dawek, gdyż każda krowa będzie zjadała coś innego.
Orbisan G – bardzo chętnie zjadany
Orbisan G jest smaczny i bardzo chętnie zjadany przez krowy. Jednak pasze treściwe zawierają dużo skrobi, która może nadmiernie zakwaszać organizm i powodować kwasicę żwacza. Dlatego podstawową zasadą jest podawanie możliwie jak najmniejszych ilości paszy treściwej podczas doju lub ze stacji paszowych, a jak największych ilości wymieszanych razem z paszami objętościowymi z wozu paszowego. Bowiem te same ilości paszy treściwej podawane oddzielnie będą powodowały kwasice, a wymieszane razem z innymi paszami objętościowymi w wozie paszowym już nie. Ponadto, kiedy krowy otrzymują dodatkowo pasze treściwe nigdy nie wiemy, co jadły wcześniej. Może się zdarzyć, że zjadają je na tak zwany „pusty żołądek”, co sprawia, że kwasica wystąpi na pewno. Dlatego głównym źródłem składników pokarmowych w 70-80% musi być dawka pokarmowa PMR, a jedynie pozostałą część, czyli 20-30% może dostarczać pasza treściwa. Wówczas ryzyko podkwaszenia będzie minimalne. Oznacza to, że przy pobraniu 25 kg s.m. należy podać 6 kg paszy treściwej Orbisan G. Wówczas przy 3 dojach dziennie krowy pobiorą jednorazowo 2 kg paszy treściwej, więc ryzyko zakwaszenia jest stosunkowo niewielkie.
Z drugiej strony, nie należy żałować krowom dobrej paszy treściwej, jaką jest Orbisan G, gdyż efektywność jej stosowania jest bardzo wysoka. Krowy z 1 kg paszy Orbisan G mogą wyprodukować 2,2 kg mleka, czyli relacja zyski: nakłady jest tu też bardzo dobra, ponieważ przekracza 2: 1. To rezultat, który jest nieoceniony w czasach, gdy ceny mleka spadają, a gospodarstwa muszą szczególnie dbać o opłacalność produkcji mleka. Obecnie, gdy liczy się każda złotówka, Orbisan G idealnie spełnia warunki ekonomicznego żywienia krów, gdyż nie tyle ważna jest cena 1 kg paszy, ile efekty jakie się na niej uzyskuje. Zatem paszę Orbisan G można polecać w każdym gospodarstwie potrzebującym pasz granulowanych.
Dzięki formie granulatu oraz odpowiednio zbilansowanej recepturze Orbisan G nie tylko dostarcza wszystkich niezbędnych składników pokarmowych, ale także pozwala wprowadzić do żywienia elastyczność i precyzję, które są dziś kluczowe w gospodarstwach nastawionych na wysoką wydajność.
Większość, 70-80% składników pokarmowych, krowy powinny otrzymać w dawce PMR, a resztę wraz z paszą treściwą
Żywienie decyduje o wydajności i zdrowotności
To głównie żywienie decyduje o wydajności krów. Skoro rośnie wydajność krów, to także wzrasta ich zapotrzebowanie. Coraz trudniej jest nakarmić tę wspaniałą genetykę jaką posiadamy w oborach. Ale trzeba dążyć do tego, aby mimo wszystko krowy nie musiały produkować mleka kosztem swojego ciała. Bo nie tylko niska wydajność, ale także zaburzenia zdrowia i rozrodu mają swoje źródła w zbyt małej wartości pokarmowej pasz lub w złym zbilansowaniu dawki.
Dlatego dawka dla krów powinna zawierać komplet składników pokarmowych pokrywających zapotrzebowanie bytowe i produkcyjne. Obowiązuje tu prosta zasada: to co krowa traci musi zostać uzupełnione przez to, co dostaje. Im większa wydajność i im więcej składników w sumie zawiera wyprodukowane mleko, tym bogatsza musi być dawka. To głównie żywienie, a nie genetyka, powoduje, że w jednych fermach wydajność wynosi, tak jak w Sano Agrar Institut ponad 14 tys. kg mleka, a w innych oborach sięga zaledwie 7 tys. kg. Sano już ponad 25 lat temu postawiło sobie za cel, aby we współpracujących gospodarstwach wydajność wynosiła co najmniej 10 tys. kg mleka. Dzisiaj powinno być to już znacznie więcej, gdyż z roku na rok mamy też coraz wyższy potencjał genetyczny krów. Wysoka wydajność pozwala obniżyć koszty produkcji mleka. Co jest również istotne, krowy o wysokiej wydajności mają mniej problemów zdrowotnych niż krowy o niskiej wydajności. A każda krowa chora oznacza automatycznie spadek opłacalności produkcji mleka, bo nie dość, że tracimy na wydajności, to dochodzą do tego koszty leczenia lub brakowania ze stada.
Wytwarzanie mleka powinno się odbywać ze składników zawartych w paszy, a nie kosztem organizmu. Dlatego dodatkowo podawana pasza treściwa w robotach udojowych czy ze stacji paszowych powinna być również wysokiej jakości. Orbisan G to nie tylko gwarancja wysokiej wydajności, ale także inwestycja w zdrowie i kondycję stada. Dobrze zbilansowana zawartość składników pokarmowych korzystnie wpływa na wydajność, płodność, odporność i równowagę metaboliczną. Co więcej, dzięki wysokiej smakowitości krowy chętnie przychodzą do robotów udojowych, co dodatkowo ułatwia organizację pracy w oborze i zapewnia wysoką wydajność.
