Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) to groźna choroba wirusowa atakująca drogi oddechowe, układ pokarmowy i nerwowy ptaków. Największe zagrożenie stanowi dla drobiu hodowlanego – w szczególności kur i indyków. Rezerwuarem wirusa są dzikie ptaki wodne, które często przenoszą chorobę bez objawów klinicznych.
Aktualna sytuacja epizootyczna w Europie
Najwięcej ognisk HPAI w 2025 roku stwierdzono na Węgrzech, w Polsce oraz we Włoszech. W innych krajach Unii Europejskiej przypadki były sporadyczne.
- Węgry: Dominują ogniska na fermach kaczek i gęsi. Około 8% ognisk dotyczyło indyków.
- Polska: Od początku 2025 r. odnotowano 87 ognisk HPAI, w tym aż 31 wśród indyków rzeźnych. Łączna liczba drobiu w ogniskach przekroczyła 8 milionów sztuk (stan na 2 lipca).
- Włochy: Zarejestrowano 22 ogniska, z czego połowa dotyczyła kur niosek.
Sytuacja epizootyczna dot. HPAI w Europie na dzień 2 lipca 2025 r.
Działania podjęte w Polsce
W dniach 12–14 kwietnia 2025 r. odbyło się spotkanie Ministra Rolnictwa, Głównego Lekarza Weterynarii oraz przedstawicieli branży drobiarskiej. Efektem spotkania było wypracowanie 13 kluczowych działań, które zostały przedstawione Komisji Europejskiej jako alternatywa wobec restrykcji unijnych.
Najważniejsze środki zapobiegawcze:
- Obowiązek 14-dniowej przerwy między wstawieniami drobiu, wraz z kontrolą dezynfekcji.
- Poszerzenie strefy zagrożonej o dodatkowe 5 km wokół ogniska.
- Weryfikacja planów bioasekuracji i ich zgodność ze stanem faktycznym – niezgodność skutkuje brakiem odszkodowań.
- Cotygodniowy monitoring zdrowia ptaków i pobieranie próbek w strefach ograniczeń.
- Maksymalne zagęszczenie obsady ustalane indywidualnie dla ferm przez PLW.
- Wymóg 40-dniowej przerwy produkcyjnej po ognisku – wznowienie tylko po potwierdzeniu czystości.
- Zakaz rotacji personelu pomiędzy fermami – każda ferma z przypisanym personelem.
- Harmonogramy transportów jaj i piskląt jednodniowych zgłaszane z 72-godzinnym wyprzedzeniem.
- Zakaz organizacji wystaw, pokazów i targów ptaków w województwach objętych restrykcjami.
- Obowiązkowa dezynfekcja pojazdów dostarczających paszę i odbierających odpady.
- Zakaz zasiedlania gospodarstw w promieniu 3 km od podejrzanego ogniska – do czasu uzyskania wyników badań.
Obszary objęte dodatkowymi restrykcjami (klastry):
- Warmińsko-mazurski – powiaty ostródzki, olsztyński i część działdowskiego.
- Mazowiecki – powiat żuromiński oraz część powiatów mławskiego i płońskiego.
- Wielkopolski – powiaty grodziski, kościański, kaliski, jarociński oraz części wielu innych powiatów.
Polska odzyskuje status kraju wolnego od HPAI
26 czerwca 2025 r. Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt (WOAH) ogłosiła, że Polska odzyskała status kraju wolnego od wysoce zjadliwej grypy ptaków u drobiu. To efekt szybkich i skutecznych działań prewencyjnych oraz ścisłej współpracy służb weterynaryjnych z producentami drobiu.
