W dniach 9-10 września 2025 roku Kraków stał się miejscem spotkania wybitnych przedstawicieli świata nauki i praktyki z branży drobiarskiej. W Hotelu Novotel Kraków City West odbyło się XXXV Międzynarodowe Sympozjum Polskiego Oddziału Światowego Stowarzyszenia Wiedzy Drobiarskiej PB WPSA. Wydarzenie to zostało przygotowane przez konsorcjum instytucji: Polski Oddział WPSA, Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy, Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie oraz Centrum Innowacji UR w Krakowie.
Sympozjum, odbywające się pod hasłem „Nauka praktyce – praktyka nauce”, połączono w tym roku z 9. edycją międzynarodowego spotkania „Poultry Days”, co dodatkowo podkreśliło jego interdyscyplinarny i międzynarodowy charakter. W programie znalazły się sesje poświęcone m.in. genetyce, dobrostanowi, fizjologii i żywieniu drobiu, inkubacji, ocenie jakości żywności oraz strategiom prewencji i bezpieczeństwa produkcji drobiarskiej. Równolegle prowadzone były dyskusje panelowe dotyczące aktualnych trendów i wyzwań w polskim i europejskim drobiarstwie, a młodzi naukowcy uczestniczyli w Konkursie Młodych Badaczy im. Jerzego Będkowskiego.
To sympozjum stanowiło nie tylko platformę prezentacji najnowszych wyników badań, lecz także żywą arenę wymiany doświadczeń między naukowcami, specjalistami przemysłu oraz przedstawicielami jednostek badawczo-rozwojowych. Jego znaczenie w kręgach drobiarskich jest bezcenne – zarówno ze względu na dotychczasowe lata tradycji, jak i na ambitne cele, jakie stawia sobie branża.
Prof. dr hab. Krzysztof Kozłowski, Prezes PB WPSA oraz dr hab. Marcin Lis, prof. URK Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego XXXV Sympozjum PB WPSA
Konferencja nie mogła się odbyć bez sponsorów – w tym roku miano Platynowego Sponsora przypadło dwóm firmom Reprodukcyjnej Fermie Kur Mięsnych Julity i Andrzeja Janowskich oraz Drobiarstwu Działom Specjalnym „Malec”.
W gronie partnerów konferencji WPSA znalazły się również firmy, które wnoszą do branży drobiarskiej nowoczesne technologie, doświadczenie międzynarodowe i naukowe podejście do żywienia oraz hodowli. Wśród Złotych Partnerów wydarzenia znalazły się firmy: Lucta Polska Sp. z o.o., Addicoo Group s.r.o. oraz Bro Margo Hatchery S.A.
W gronie srebrnych partnerów konferencji WPSA znalazły się firmy, które na co dzień współtworzą fundament polskiego drobiarstwa – łącząc doświadczenie hodowlane, silne zaplecze produkcyjne i wysokie standardy jakości.
Uroczystość nadania tytułu członka honorowego PB WPSA, na zdjęciu prof. dr hab. Marek Bednarczyk, prof. dr hab. Ewa Łukaszewicz oraz prof. dr hab. Emilia Mróz
Sesja plenarna – dobrostan i zrównoważona produkcja
Podczas sesji plenarnej i paneli specjalistycznych uczestnicy zaprezentowali wachlarz badań i rozwiązań, które – zdaniem autorów – mogą mieć realne znaczenie dla innowacyjnej i zrównoważonej produkcji drobiarskiej. Na początek wypowiedzieli się platynowi sponsorzy mgr inż. Andrzej Janowski oraz w imieniu firmy Malec dr nauk wet. Iwona Pijarska, którzy przedstawili referat pt. „Nowoczesna produkcja drobiarska”. Omówiono w nim kierunki modernizacji, zastosowanie automatyzacji, monitoringu oraz cyfryzacji na fermach, podkreślając rolę integracji systemów zarządzania produkcją.
Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się wykłady plenarne, które wyznaczyły kierunki dalszych badań i praktycznych działań w nowoczesnej hodowli drobiu. Dr Ľubor Košťál, CSc. z Akademii Nauk w Bratysławie (Słowacja) zaprezentował wykład poświęcony rosnącej roli badań nad neurobiologią i zdolnościami poznawczymi ptaków. Podkreślił znaczenie rozumienia emocji i zachowań zwierząt jako kluczowego elementu oceny ich dobrostanu. Jego wystąpienie zwróciło uwagę na potrzebę uwzględniania tzw. pozytywnego dobrostanu, czyli nie tylko unikania stresu, ale także tworzenia warunków sprzyjających dobrym doświadczeniom i naturalnym zachowaniom ptaków.
Prof. Martina Lichovníková z Mendel University w Brnie (Czechy) zaprezentowała aktualne dane dotyczące wpływu transportu na kondycję i dobrostan drobiu. Wskazała na znaczenie odpowiednich warunków przewozu – temperatury, wentylacji i czasu trwania transportu – w minimalizowaniu stresu i strat produkcyjnych.
Z kolei prof. Iskender Yildirim z Selçuk University w Konyi (Turcja) przedstawił wyniki badań nad minimalnymi wymaganiami wentylacyjnymi w budynkach dla brojlerów. Zwrócił uwagę, że właściwe zarządzanie mikroklimatem ma kluczowe znaczenie dla zdrowia ptaków, ich wyników produkcyjnych oraz efektywności energetycznej gospodarstw.
Dyskusja koncentrowała się wokół aktualnych wyzwań i kierunków rozwoju sektora drobiarskiego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem chorób zakaźnych – przede wszystkim grypy ptaków (AI) i rzekomego pomoru drobiu (ND)
Polski akcent wśród wykładów plenarnych stanowiła prezentacja prof. dr hab. Pawła Konieczki z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie zatytułowana „Zastosowanie produktów z konopi w żywieniu kurcząt brojlerów i indyków rzeźnych”. Wystąpienie przybliżyło możliwości wykorzystania naturalnych surowców pochodzenia konopnego w paszach drobiowych, ich wpływ na zdrowotność, odporność i jakość mięsa oraz potencjał ekonomiczny tej innowacyjnej grupy dodatków żywieniowych. Zespół Konieczki prowadził badania nad zastosowaniem kannabidiolu (CBD) i produktów konopnych w żywieniu drobiu, koncentrując się na ich wpływie na zdrowie jelit, odporność oraz jakość mięsa. Badania wykazały, że suplementacja CBD z nano-selenem u brojlerów zakażonych Clostridium perfringens poprawiała integralność bariery jelitowej, ograniczała stan zapalny i stres oksydacyjny, a także wykazywała efekt synergiczny w modulacji odpowiedzi immunologicznej. Dodatkowo, suplementacja CBD wpływała na profil aromatyczny mięsa, co może mieć znaczenie dla jakości produktu końcowego. Najnowsze prace wskazują również na potencjalne działanie ochronne tej kombinacji na poziomie epigenetycznym. W pierwszych doświadczeniach na indykach wykazano, że makuch konopny i CBD mogą poprawiać przyrosty masy ciała i zdrowie jelit bez negatywnego wpływu na funkcje przewodu pokarmowego, choć konieczne są dalsze analizy ekonomiczne i regulacyjne.
Wspólne przesłanie wykładów podkreślało potrzebę łączenia nauki, dobrostanu i zrównoważonej produkcji. Jak zauważyli uczestnicy, przyszłość drobiarstwa opiera się na integracji nowoczesnych technologii z rosnącą świadomością środowiskową.
Po wykładach plenarnych prof. Krzysztof Kozłowski przedstawił wspomnienie o zmarłej w tym roku, prof. dr hab. Monice Michalczuk, która od lat była związana z sympozjami PB WPSA pracując w zarządzie organizacji dla całej branży. Jej pamięć uczczono minutą ciszy.
Mgr inż. Andrzej Janowski omówił jakie innowacje
mogą być stosowane w zarządzaniu fermą reprodukcyjną, aby usprawnić cały proces produkcji
Zuzana Machovcova,
Product Manager ADDICOO Group,
złoty partner konferencji
Dr hab. Krzysztof Damaziak, prof. SGGW
omówił projekt zastosowania fermentowanych otrąb pszennych w żywieniu kur nieśnych
Uroczystość nadania tytułu Członka Honorowego PB WPSA
Podczas uroczystej sesji konferencji WPSA miało miejsce wyjątkowe wydarzenie – nadanie tytułu Członka Honorowego Polskiego Branchu WPSA zasłużonym naukowcom, którzy swoją działalnością znacząco przyczynili się do rozwoju nauki o drobiu w Polsce i na świecie. Uroczystość poprowadzili prof. dr hab. Krzysztof Kozłowski oraz mgr inż. Adriana Jaroszek.
Tytułem Członka Honorowego PB WPSA uhonorowani zostali:
- prof. dr hab. Marek Bednarczyk – emerytowany profesor Politechniki Bydgoskiej, wybitny specjalista w zakresie genetyki drobiu, wieloletni współpracownik krajowych i międzynarodowych ośrodków naukowych,
- prof. dr hab. Józefa Krawczyk – Instytut Zootechniki-PIB w Balicach, uznana badaczka w dziedzinie hodowli i użytkowości drobiu,
- prof. dr hab. Ewa Łukaszewicz – Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, ceniona ekspertka w zakresie biotechnologii rozrodu ptaków,
- prof. dr hab. Zofia Sokołowicz – Uniwersytet Rzeszowski, badaczka zajmująca się m.in. dobrostanem i alternatywnymi systemami chowu drobiu,
- prof. dr hab. Emilia Mróz – Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, specjalistka w zakresie technologii produkcji i jakości mięsa drobiowego.
Uhonorowanie tych wybitnych postaci było wyrazem uznania dla ich wieloletniego wkładu w rozwój nauk zootechnicznych oraz aktywnego zaangażowania w działalność Polskiego Branchu WPSA.
Podczas uroczystego wieczoru podziękowano sponsorom oraz rozstrzygnięto konkurs Młodych Badaczy im. Jerzego Będkowskiego
Kluczowe referaty i trendy prezentowane na sympozjum
Dużym zainteresowaniem cieszyły się prezentacje dotyczące nowych metod inkubacji i stymulacji in ovo, wpływu oświetlenia oraz mikroklimatu na jakość piskląt, a także badań nad zastosowaniem dodatków paszowych pochodzenia roślinnego i owadziego, takich jak mączka z larw Hermetia illucens czy olejki eteryczne. Wiele wystąpień koncentrowało się również na poprawie jakości mięsa i jaj, wykorzystaniu alternatywnych źródeł białka oraz na wpływie technologii żywienia na parametry produkcyjne drobiu.
Nie zabrakło tematów związanych z dobrostanem zwierząt i ochroną środowiska – omawiano m.in. znaczenie wzbogaceń środowiskowych, muzycznej stymulacji brojlerów, a także efekty stosowania mikroorganizmów i zeolitu na jakość powietrza w kurnikach. Część referatów poświęcono również genetyce i patologiom, w tym syndromowi żółtego nasienia u indorów oraz badaniom nad jakością nasienia i wylęgowością ptaków wodnych.
Analiza danych w produkcji drobiarskiej – doświadczenia z Hiszpanii a wnioski dla Polski
Firma Lucta, Złoty sponsor sympozjum, zaprosił do wygłoszenia wykładu, dr José Ignacio Barragána z firmy Galimetria Estadística (Madryt, Hiszpania), który podzielił się swoimi przemyśleniami nas temat konieczności analizy danych w produkcji drobiarskiej. Przypomniał, że współczesna produkcja drobiarska generuje ogromne ilości danych – od etapu odchowu, przez tucz i ubój, aż po sprzedaż i dystrybucję, ale w tym całym procesie problemem nie jest właśnie brak informacji, lecz ich integracja, analiza i interpretacja.
Prelegent zwrócił uwagę, że w większości przedsiębiorstw brakuje kompleksowych systemów analizy danych, które pozwalałyby łączyć informacje z różnych etapów produkcji. Z tego powodu hodowcy często podejmują decyzje w oparciu o niepełne dane – co może prowadzić do błędnych wniosków. Projekt Galimetría, rozpoczęty w Hiszpanii jako inicjatywa benchmarkingowa, umożliwia firmom porównywanie swoich wyników technicznych i ekonomicznych z danymi innych producentów oraz wykonywanie metaanaliz obejmujących całą branżę. Takie podejście pozwala nie tylko identyfikować problemy wewnętrzne, ale także dostrzegać szersze trendy rynkowe i czynniki zewnętrzne, takie jak klimat czy zmiany w strukturze żywienia.
Barragán wskazał, że dane z Hiszpanii mogą mieć bezpośrednie odniesienie do realiów polskiego sektora drobiarskiego, ponieważ oba kraje należą do największych producentów mięsa brojlerów w Europie i mierzą się z podobnymi wyzwaniami.
Wniosek z prezentacji jest jasny: analiza danych w produkcji drobiarskiej to nie tylko liczby, ale narzędzie strategiczne, które – odpowiednio wykorzystane – może stać się kluczem do zwiększenia efektywności i stabilności ekonomicznej w branży.
im. Jerzego Będkowskiego
Polskiego Oddziału Światowego Stowarzyszenia Wiedzy Drobiarskiej
- I MIEJSCE
Mgr inż. Marcel Bawej
za wystąpienie, pt.: Effect of short-term semen storage on quality and fertilizing capacity in grey partridge (Perdix perdix) - II MIEJSCE
Mgr Zofia Klinger za wystąpienie, pt.: Effect of insect meal addition to the pheasant diets on production, egg quality and hatchability - III MIEJSCE
Inż. Szymon Gwoździewicz za wystąpienie pt.: Predator pressure on Capercaillie (Tetrao urogallus L.) artificial nests in the Silesian Beskids
zgłoszonych do
XI Konkursu im. prof. Andrzeja Farugi na najlepszą pracę magisterską z zakresu drobiarstwa za rok 2024 Polskiego Oddziału Światowego Stowarzyszenia Wiedzy Drobiarskiej
- I MIEJSCE
Mgr inż. Piotr Szymkowiak za pracę pt. „Wpływ wybranych
tłuszczów paszowych stosowanych w dietach kurcząt rzeźnych na mikrobiotę przewodu pokarmowego” wykonaną pod opieką dr. hab. Bartosza Kierończyka (Wydział Medycyny
Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu) - II MIEJSCE
Mgr inż. Savelii Ishchenko za pracę pt. „Szacowanie wieku jaj przepiórczych na podstawie dynamiki dziennych zmian ich jakości” wykonaną pod opieką dr. inż. Kamila Drabika (Wydział Agrobioinżynierii, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie) - III MIEJSCE
Mgr inż. Maria Ratajczak za pracę pt. „Wykorzystanie makucha z konopi włóknistych w żywieniu indyków rzeźnych – wpływ na wyniki odchowu i strawność wybranych składników pokarmowych” wykonaną pod opieką prof. dr. hab. Pawła Konieczki (Wydział Bioinżynierii Zwierząt, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie)
Panel dyskusyjny: wyzwania i perspektywy
Pod koniec drugiego dnia obrad sympozjum odbył się panel dyskusyjny, który zgromadził przedstawicieli nauki, branży drobiarskiej oraz instytucji związanych z produkcją i zdrowiem drobiu. Moderację spotkania prowadzili prof. dr hab. Jan Jankowski oraz prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz. W panelu udział wzięli:
- Stefan M. Chrzanowski – CEDROB S.A. / Ogólnopolski Związek Producentów Drobiu POLDRÓB
- Dariusz Goszczyński – Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza w Warszawie
- Bogdan Kajkowski – DROSED SUROWIEC sp. z o.o.
- Emilia Jurkiewicz – MALEC Drobiarstwo Działy Specjalne
- prof. dr hab. Grzegorz Tomczyk – Państwowy Instytut Weterynarii – PIB w Puławach
Dyskusja koncentrowała się wokół aktualnych wyzwań i kierunków rozwoju sektora drobiarskiego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem chorób zakaźnych ptaków – przede wszystkim grypy (AI) i rzekomego pomoru drobiu (ND). Moderator panelu, prof. Jan Jankowski, zwrócił uwagę na problem odszkodowań wypłacanych za wystąpienie chorób zwalczanych z urzędu, podkreślając, że coraz częściej pojawiają się głosy sprzeciwu wobec finansowania ich z pieniędzy podatników. Profesor zaznaczył, że intensywna produkcja drobiu w Polsce doprowadziła do sytuacji, w której choroby takie jak ptasia grypa przestały mieć charakter sezonowy – obecnie występują przez cały rok. Polska odpowiada już za około 50% wszystkich przypadków zakażeń drobiu w Unii Europejskiej. Komisja Europejska przygotowuje w związku z tym kolejne regulacje, m.in. dotyczące maksymalnej obsady zwierząt na 1 km².
Prof. Grzegorz Tomczyk podkreślił, że dla bezpieczeństwa żywności kluczowe jest stosowanie coraz bardziej zaawansowanych szczepionek. W przypadku ND nowoczesne preparaty są dostępne, natomiast przy AI wciąż istnieje wiele barier – w tym trudności w odróżnieniu wirusa terenowego od szczepionkowego. Profesor zwrócił uwagę na konieczność zwiększenia edukacji w zakresie immunologii oraz zaznaczył, że przyszłość ochrony zdrowia ptaków leży w analizie mikrobiomu jelitowego.
- Reprodukcyjna Ferma Kur Mięsnych Julity i Andrzeja Janowskich od lat należy do grona najbardziej rozpoznawalnych gospodarstw reprodukcyjnych w Polsce. Zlokalizowana w Sobikowie w gminie Góra Kalwaria, ferma specjalizuje się w hodowli kur mięsnych i dostarczaniu wysokiej jakości materiału reprodukcyjnego dla krajowych producentów brojlerów.
Julita i Andrzej Janowscy to doświadczeni hodowcy i inżynierowie zootechniki, od lat zaangażowani w rozwój branży drobiarskiej nie tylko poprzez praktykę, ale również współpracę z nauką. Firma jest aktywnym partnerem konferencji WPSA, wspierając inicjatywy promujące innowacje, dobrostan zwierząt i wymianę wiedzy między producentami a naukowcami. Niedawno gospodarstwo podpisało także porozumienie o współpracy z Politechniką Bydgoską, co otwiera nowe możliwości w zakresie badań i kształcenia młodych specjalistów.
Reprodukcyjna Ferma Kur Mięsnych Janowskich to przykład rodzinnego przedsiębiorstwa, które łączy tradycję z nowoczesnym podejściem do hodowli i stale podnosi standardy w polskim drobiarstwie.
- Drobiarstwo Działy Specjalne „Malec” to jedno z tych gospodarstw, które od lat stanowią wzór nowoczesnego i odpowiedzialnego podejścia do hodowli drobiu. Prowadzone przez Lidię i Henryka Malców przedsiębiorstwo z Dębówki w gminie Góra Kalwaria łączy tradycję rodzinnej firmy z zaawansowaną technologią reprodukcji i wylęgu brojlerów. Firma specjalizuje się w hodowli stad reprodukcyjnych oraz wylęgu piskląt, produkując rocznie około 24 milionów sztuk, z czego znaczną część przeznacza na eksport. Dzięki nowoczesnym fermom i własnemu zapleczu laboratoryjnemu „Malec” od lat utrzymuje wysokie standardy jakości i bioasekuracji. To miejsce, które chętnie odwiedzają studenci i młodzi hodowcy, by w praktyce poznać, jak wygląda profesjonalna produkcja drobiarska.
Drobiarstwo Działy Specjalne „Malec” aktywnie wspiera środowisko naukowe i branżowe, współpracując z uczelniami i instytucjami badawczymi oraz uczestnicząc w konferencjach organizowanych przez WPSA. To przykład firmy, która z pasją rozwija polskie drobiarstwo i pokazuje, że tradycja i nowoczesność mogą iść w parze.
Dariusz Goszczyński, prezes KRD-IG, zauważył, że wiele krajów nie akceptuje stosowania szczepień przeciwko AI, dlatego dla Polski – trzeciego największego eksportera mięsa drobiowego na świecie – podstawowym narzędziem walki z tą chorobą pozostaje bioasekuracja. Przyznał, że nie jest zwolennikiem wysokich odszkodowań za występowanie ptasiej grypy. Ich celem było pierwotnie zapobieganie zatajaniu chorób przez hodowców, jednak – jego zdaniem – system rekompensat powinien być powiązany z poziomem bioasekuracji na fermie. Jeśli jeden hodowca nie przestrzega wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii, konsekwencje ponosi cała strefa.
Stefan Chrzanowski z organizacji Poldrób wskazał, że znaczną część winy za liczne ogniska AI w Polsce ponosi hodowla przydomowa, która obecnie przeżywa swój renesans. Dodał, że przed branżą stoją kolejne wyzwania, takie jak ograniczenie śladu węglowego produkcji i zmniejszenie zużycia antybiotyków.
Bogdan Kajkowski z firmy Drosed Surowiec wyraził sceptycyzm wobec skuteczności masowych szczepień w zabezpieczaniu ferm przed ND. Wskazał na potrzebę wprowadzenia monitoringu serologicznego, który pozwoliłby ocenić poziom odporności stad, oraz programów profilaktyki w hodowlach przydomowych – to one, jego zdaniem, stanowią rezerwuar wirusa w Polsce. Dodał, że popyt na mięso drobiowe wciąż jest wysoki, głównie z powodów kulturowych i przyzwyczajeń konsumentów w UE do szybkiego przygotowywania potraw. Według niego branża ma przyszłość, jeśli zachowa konkurencyjność i będzie nadal inwestować w modernizację ferm i zakładów przetwórczych.
Lek. wet. Emilia Jurkiewicz z firmy Działy Specjalne Malec zwróciła uwagę, że w Polsce wciąż w niewystarczającym stopniu wykorzystuje się możliwości szczepień metodą in ovo.
Dariusz Goszczyński podkreślił również, że problemem branży są przerwy w dostawach mięsa do sklepów oraz brak spójnych standardów dobrostanu – podczas gdy unijne przepisy nakładają wysokie wymagania na producentów z UE, a towary spoza Wspólnoty nie podlegają podobnym regulacjom. Zwrócił też uwagę na konieczność wdrażania założeń programu One Health, zakładającego ograniczenie stosowania antybiotyków już na etapie produkcji fermowej.
Zdaniem prezesa KRD-IG atrakcyjnym kierunkiem eksportu dla polskiej branży drobiarskiej pozostają kraje Bliskiego Wschodu, gdzie wysyłane są produkty o niższej wartości handlowej – takie jak łapki, nóżki czy szyjki.
Panel ten – według uczestników – stał się jednym z najbardziej angażujących momentów konferencji, łącząc głos praktyki z doświadczeniem naukowym.
- Lucta Polska Sp. z o.o. to część globalnej grupy Lucta – producenta dodatków paszowych poprawiających smakowitość pasz i efektywność żywienia zwierząt. Firma od lat współpracuje z ośrodkami naukowymi, wprowadzając innowacyjne rozwiązania w zakresie dodatków sensorycznych wpływających na pobranie paszy i dobrostan drobiu. Obecność Lucty na konferencji WPSA to przykład łączenia nauki z praktyką i wsparcia hodowców w codziennej pracy nad optymalizacją żywienia.
- Addicoo Group s.r.o. to nowoczesna firma pochodząca z Czech, specjalizująca się w projektowaniu i wdrażaniu technologii dla produkcji drobiarskiej – układu pokarmowego od zdrowia przez eliminację mikotoksyn po lesze wyniki produkcyjne i reprodukcyjne. Udział firmy w konferencji WPSA podkreśla jej zaangażowanie w rozwój nowoczesnych standardów produkcji.
- Bro Margo Hatchery S.A. to uznana w Polsce wylęgarnia drobiu, specjalizująca się w produkcji piskląt brojlerowskich najwyższej jakości. Firma stawia na innowacyjne technologie inkubacji i rygorystyczne standardy higieny, dzięki czemu cieszy się zaufaniem zarówno dużych producentów, jak i mniejszych ferm rodzinnych. Bro Margo to przykład przedsiębiorstwa, które łączy doświadczenie hodowlane z pasją do ciągłego doskonalenia procesów i jakości produkcji.
Zrównoważony rozwój – słowo klucz współczesnego drobiarstwa
Z licznych wystąpień i debat wynika jasno: kierunek rozwoju światowego i polskiego drobiarstwa to zrównoważona produkcja. W centrum zainteresowania naukowców i praktyków znalazły się kwestie ograniczania wpływu ferm na środowisko, gospodarka obiegu zamkniętego oraz maksymalne wykorzystanie surowców paszowych.
Eksperci podkreślali, że równowaga między efektywnością a odpowiedzialnością środowiskową stanie się w najbliższych latach jednym z głównych kryteriów konkurencyjności sektora. W praktyce oznacza to większe wykorzystanie lokalnych komponentów paszowych, ale także ograniczenie emisji amoniaku i dwutlenku węgla z budynków inwentarskich, czy wdrażanie technologii monitorujących zużycie energii, wody i paszy. Ważne będą zagadnienia związane z alternatywnymi źródłami białka – w tym owadów, konopi i produktów fermentacji.
- Ren Mar – Wylęg i Hodowla Drobiu Marcin Głowa to rodzinne przedsiębiorstwo z wieloletnim doświadczeniem w hodowli i reprodukcji brojlerów. Firma znana jest z dbałości o jakość materiału wylęgowego i nowoczesnego podejścia do zarządzania stadem. Dzięki inwestycjom w technologię i bioasekurację, Ren Mar należy dziś do dynamicznie rozwijających się firm w sektorze drobiarskim, a jej udział w konferencji WPSA podkreśla zaangażowanie w rozwój branży i wymianę wiedzy między praktykami.
- Cedrob to lider polskiego rynku drobiarskiego, od lat wyznaczający kierunki rozwoju sektora. Firma działa kompleksowo – od produkcji pasz i hodowli poprzez przetwórstwo aż po dystrybucję gotowych produktów. Cedrob aktywnie wspiera inicjatywy naukowe i edukacyjne, inwestując w badania nad jakością mięsa drobiowego, dobrostanem i efektywnością produkcji. Obecność Cedrobu na konferencji WPSA to dowód na to, że duże koncerny i nauka mogą skutecznie współpracować dla dobra całej branży.
- Drosed Surowiec Sp. z o.o.
to część Grupy Drosed – jednego z największych producentów drobiu w Polsce. Spółka specjalizuje się w skupie, przygotowaniu i dostarczaniu surowców drobiarskich, dbając o najwyższe standardy jakości i bezpieczeństwa żywności. Dzięki współpracy z hodowcami w całym kraju Drosed Surowiec wspiera zrównoważony rozwój sektora i wdraża nowoczesne rozwiązania logistyczne oraz technologiczne.
Dobrostan i zdrowie ptaków – nowe podejście
Referaty z zakresu dobrostanu wyraźnie wskazały na zmianę myślenia: od minimalnych standardów w kierunku pozytywnego dobrostanu, opartego na aktywności, zachowaniach eksploracyjnych i redukcji stresu.
Badania dotyczące zachowań poznawczych ptaków, neurobiologii i stresu środowiskowego pokazały, że właściwe zarządzanie mikroklimatem, oświetleniem i przestrzenią ma nie tylko wymiar etyczny, lecz także ekonomiczny – wpływa na wyniki produkcyjne i zdrowotność stad. Konieczne będzie wdrażanie systemów oceny zachowań ptaków w czasie rzeczywistym (monitoring wideo, analiza dźwięku), większe zróżnicowanie środowiska w kurniku – elementy do grzebania, żerdzie, platformy, ale także ciągła edukacja producentów w zakresie interpretacji wskaźników dobrostanu.
Z przebadanych 100 próbek ściółki wyizolowano 156 szczepów Enterobacterales, spośród których dominowały E. coli (32,1%) i Salmonella enterica (27,6%). Wysoką oporność stwierdzono wobec ampicyliny (78,2%), a najniższą wobec imipenemu (6,4%). Aż 67,3% izolatów wykazywało wielolekooporność (MDR), a jeden szczep Proteus mirabilis był odporny na wszystkie testowane antybiotyki. Analizy genetyczne wykazały, że geny ESBL występowały u 42,9% izolatów, najczęściej blaTEM (35,9%) i rzadziej blaCTX-M (9%).
Prelegentka zwróciła uwagę, że różnorodność gatunkowa i wysoki odsetek szczepów MDR stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa żywności, podkreślając konieczność stałego monitorowania oporności na antybiotyki w produkcji drobiarskiej.
Żywienie i biotechnologia – kierunek: innowacje
Część żywieniowa sympozjum przyniosła liczne wnioski praktyczne. Zwrócono uwagę, że przyszłość produkcji drobiarskiej zależeć będzie od zdolności branży do łączenia wiedzy biologicznej z biotechnologiczną.
Zastosowanie enzymów, fermentowanych pasz czy bioaktywnych dodatków (np. z konopi, drożdży, roślin oleistych) pozwala nie tylko poprawić wykorzystanie składników pokarmowych, ale także ograniczyć stosowanie antybiotyków.
Uczestnicy tej sesji wskazali na potrzebę tworzenia krajowych programów badawczych nad alternatywnymi źródłami białka, rozwijania biotechnologii fermentacji w rolnictwie, oraz współpracy przemysłu paszowego z nauką w zakresie skuteczności dodatków paszowych.
Dr hab. Krzysztof Damaziak ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie zaprezentował projekt dotyczący zastosowania fermentowanych otrąb pszennych w żywieniu kur nieśnych. Fermentacja z udziałem bakterii kwasu mlekowego (Pediococcus acidilactici, Weissella cibaria, Lactiplantibacillus plantarum) aktywuje enzymy rozkładające złożone składniki zbóż, zwiększając strawność białka i biodostępność składników mineralnych. Zastosowanie fermentowanych otrąb może poprawić wykorzystanie paszy, spowolnić spadek nieśności po szczycie produkcji oraz zwiększyć masę i udział żółtka w jajach. Badania mają charakter innowacyjny i wpisują się w trend poszukiwania alternatywnych, lokalnych źródeł białka paszowego oraz ograniczania wykorzystania komponentów GMO w żywieniu drobiu.
Genetyka i dane – nowy język hodowli
W referatach genetycznych i analitycznych powtarzał się motyw: dane to nowy kapitał hodowli. Dzięki narzędziom bioinformatycznym i analizie Big Data można nie tylko szybciej oceniać wartość hodowlaną ptaków, ale też precyzyjniej przewidywać ich reakcję na zmienne warunki środowiska. Ważne będzie zatem wdrażanie systemów analizy danych w fermach towarowych, tworzenie wspólnych baz danych łączących informacje genetyczne, produkcyjne i środowiskowe i rozwój kompetencji cyfrowych wśród hodowców i techników.
Najlepsze wyniki uzyskano przy zastosowaniu kompleksu enzymów (CD+XG+M), natomiast dieta kontrolna charakteryzowała się najniższą strawnością i efektywnością. Badanie potwierdziło, że mannanaza, samodzielnie lub w połączeniu z innymi enzymami, skutecznie poprawia strawność diet pszennych i wykorzystanie składników odżywczych przez brojlery.
Anastasiya Ramankevich z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie przedstawiła wyniki badań nad zależnością między resztowym spożyciem paszy (RFI) a cechami hodowlanymi kur nieśnych. RFI pozwala identyfikować ptaki bardziej wydajne metabolicznie, niezależnie od poziomu produkcji, co ma znaczenie dla ekonomiki chowu.
Badaniami objęto trzy rody: Leghorn (H-33), Rhode Island Red (V-44) i Rhode Island White (M-55). Najwyższą odziedziczalność cech żywieniowych stwierdzono u rodu V-44, m.in. dla RFI (0,42), co wskazuje na możliwość doskonalenia genetycznego efektywności wykorzystania paszy. Autorzy podkreślili, że selekcja z uwzględnieniem RFI może przyczynić się do poprawy rentowności i zrównoważenia produkcji jaj poprzez ograniczenie zużycia paszy bez obniżania nieśności..
Podsumowanie
XXXV Międzynarodowe Sympozjum PB WPSA potwierdziło, że polska nauka drobiarska ma silną pozycję w Europie, a jej potencjał badawczy i wdrożeniowy jest wysoko ceniony. Przyszłość branży – jak podkreślano wielokrotnie – będzie należeć do tych, którzy potrafią łączyć wiedzę biologiczną, technologiczną i cyfrową w jedno spójne podejście do zarządzania stadem.
Katarzyna Markowska
